kaynak http://www.turkmenhost.com/documents/Atacanov/ GRAMER DİZİNİ -A- a-I: Alfabenin ilk harfi; a. a. -dan, 346 a-II: Şaşma, hatırlama, sevinme, acıma, üzülme, kızma gibi duyguları güçlendiren ünlem; aa! a. , 266, 270 a-III: Seslenme bildiren ünlem; a! a. , 548 aabaat: Mamur, imar edilmiş, bayındır, düzgün, düzenli. aa. , 554, 752 aaban-: Abanmak, üzerine eğilmek. aa. -an, 488 aa. -dı, 322 aa. -dığı, 76 aabı kövser: Hayat iksiri, hayat suyu. aa. k. , 654 aabıray: bkz. aabray. aa. , 132, 354, 700, 762 aa. -ı, 354 aa. -ıñ, 354 aabray: 1. İtibar, nüfuz. 2. Şan, şöhret, ün, tanınma. aa. , 354 aaca-: Acılaşmak, acımak. aa. -dı, 360 aacı: Acı. aa. , 10, 18, 24, 136, 168, 224, 258, 288, 290, 334, 344, 384, 420, 464, 522, 528, 566, 568, 572, 614, 696 aa. -dır, 334 aa. -ını, 340 aa. -raak, 548 aa. -sam, 178, 180 aacımtık: Acımsı, acımtırak. aa. , 62, 590 aaç: Aç. aa. , 60, 148, 522, 566, 570, 680, 716, 722 aaç garına: Aç karna. aa. g. , 510 aaçgöz: Tamahkâr, aç gözlü, haris. aa. -ler, 632 aaçlık: Açlık. aa. , 96 aa. -da, 566 aa. -dan, 764 aada: Ada. aa. , 440 aa. -da, 440 aadam: 1. Adam, insan, herif. 2. Erkek. aa. , 14, 24, 28, 32, 38, 80, 100, 126, 134, 136, 144, 170, 174, 176, 194, 210, 212, 240, 254, 264, 272, 282, 288, 290, 306, 324, 332, 342, 354, 374, 376, 378, 382, 386, 414, 434, 436, 438, 460, 476, 500, 508, 514, 516, 532, 534, 536, 546, 548, 560, 566, 572, 590, 600, 620, 630, 632, 642, 666, 668, 674, 700, 708, 728, 744, 750, 756, 764, 778, 794 aa. -a, 24, 34, 210, 218, 248, 258, 338, 352, 364, 372, 376, 386, 416, 478, 500, 508, 560, 762 aa. -am, 386, 414, 500 aa. -da, 136, 372, 386, 430, 536 aa. -dadır, 176 aa. -dan, 248, 334, 364, 382, 656 aa. -dı, 702, 708 aa. -ı, 218, 502 aa. -ıñ, 128, 180, 212, 258, 384, 388, 412, 422, 460, 722, 738 aa. -lañ, 14, 220 aa. -lar, 24, 26, 54, 80, 174, 200, 202, 234, 242, 248, 280, 290, 334, 364, 374, 386, 392, 414, 436, 448, 472, 516, 590, 592, 628, 654, 656, 664, 718, 778 aa. -lara, 232, 284, 298, 654, 692, 768 aa. -lardan, 84, 362, 630 aa. -ları, 64, 140, 234, 414 aa. -larıñ, 14, 210, 500, 606 aa. -mı, 190 aa. -mıkaam, 188 aa. -mız, 750 aa. -sam, 590 aa. -sı, 388, 642 aa. -sıñ, 264 aa. -sız, 724 aa. bol-: 1. Büyümek, yetişmek, adam olmak. 2. Akıllanmak, 188, 218, 540, 722 aa. et-: Besleyip büyütmek, yetiştirmek, adam etmek, 286 aadam ayak sekmedik yer: İnsanın ayak basmadığı, insanın gelmediği yer; kuş uçmaz kervan geçmez yer. aa. a. s. y. , 592 aadam doktorı: Doktor. aa. d. , 48 aadam gara: İnsanlar, adamlar, halk. aa. g. , 262, 716 aadamıı: İnsanoğlu, insan. aa. -nı, 178, 180 aa. -nıñ, 292 aadamkäärçilik (TDS. aadamkärçilik): İnsanlık, insanî olma, insanseverlik. aa. , 340 aadam oğlı: İnsanoğlu, insan. aa. o. , 118, 180, 234, 304, 334, 362, 706 aadamzaat: İnsanlık, insanlık âlemi. aa. -(d)a, 260, 382 aadat: 1. Gelenek, âdet. 2. Alışkanlık, huy. aa. , 96, 132, 730 aa. -a, 604 aa. -ça, 386 aa. -dan, 778 aa. -ı, 24, 666, 706 aa. -ıça, 498 aa. -ıña, 426 aadatdan daşarı: Olağanüstü. aa. d. , 778 aadık-: Alışmak. aa. -(ğ)dı, 510 aağ-: 1. Aşmak. 2. Ağmak, yükselmek. aa. -aaysa, 532 aa. -an, 758 aa. -dı, 728 aağa: 1. Ağabey. 2. Amca. 3. Ağa, bey. aa. , 10, 180, 510, 570, 736, 746, 764, 784, 786 aa. -lar, 798 aa. -larıñ, 762 aa. -m, 108, 110, 498, 542, 644, 650, 732, 764 aa. -mıñ, 640 aa. -sı, 694, 778 aa. -sını, 758 aa. -dı, 360 aağar-: 1. Ağarmak. 2. Solmak. aa. -an, 402 aa. -annı, 126 aa. -ıbersin, 180 aa. -ıp, 668 aa. -yaa, 532 aa. -yaar, 450 aağaran: Ayranı andıran, mayalanmış, köpüklü deve sütü. aa. , 376 aağart-: 1. Ağartmak. 2. Soldurmak. aa. -(d)ıpdı, 32 aa. -sa, 168 aağdar-: Devirmek, yıkmak. aa. -ıp, 590 aağdık: Fazla, aşırı, aşkın. aa. , 736 aağdır-: Tıka basa/tıklım tıklım doldurmak. aa. -ardılar, 688 aağı: Ağlama, ağlayış. aa. , 26 aağıl: Ağıl. aa. -ı , 614 aa. -ına , 616 aa. -ını , 666 aağır-: Ağrımak. aa. -dı, 384 aa. -maz, 422 aa. -yaar, 450 aağla-: Ağlamak. aa. -an, 798 aa. -ap, 288, 622, 630 aa. -dı, 172, 528 aa. -ma, 8, 24, 220, 222, 226, 568, 578 aa. -maayın, 222 aa. -mak, 28 aa. -makdan, 96 aa. -sañ, 622 aa. -sın, 26, 222 aa. -yaa, 18 aa. -yaan, 116, 222, 226 aa. -yaar, 226, 562 aağlat-: Ağlatmak. aa. -(d)yaar, 210 aa. -ma, 328, 330 aah: Ah, inleme, sızlama. aa. -ı, 746 aa. -ıdır, 562 aa. -ıma, 56 aa. -ını, 776 aa. -lı, 570 aah çek-: Ah çekmek, feryat etmek, çığlık atmak. aa. ç.- , 106, 184 aahı naala: Yakınma, şikâyet, inleme, sızlama. aa. n. , 208, 220 aahır: Nihayet, sonunda, artık. aa. , 146, 266, 430, 496, 552, 554, 558, 602, 688, 730 aa. -da, 380, 680, 766 aa. -ında, 740 aahırı: 1. Artık, nihayet, sonunda. 2. Daha. aa. , 46, 98, 304, 308, 384, 436, 472, 500, 556, 572, 630, 694, 746, 758 aahırıım: bkz. aahırı. aa. , 146, 218 aahırsoñam (< aahırsoñı hem): Sonunda da, en sonunda da. aa. , 250 aahırsoñı: En sonunda, nihayet. aa. , 322, 496, 498, 738 aahır soñı: bkz. aahırsoñı. aa. s. , 738 aa-hoov: Ah, yazık! aa.-h. , 740 aak: Ak, beyaz. aa. , 14, 18, 30, 32, 36, 48, 50, 66, 68, 88, 94, 104, 106, 128, 136, 144, 150, 166, 182, 192, 194, 196, 202, 204, 216, 228, 232, 236, 258, 260, 262, 276, 280, 288, 290, 292, 294, 302, 320, 322, 324, 326, 340, 342, 346, 348, 350, 356, 360, 374, 378, 394, 396, 398, 402, 416, 428, 434, 440, 444, 450, 452, 476, 478, 480, 484, 494, 498, 512, 518, 520, 528, 530, 532, 534, 540, 542, 550, 560, 564, 568, 576, 606, 608, 610, 616, 620, 640, 660, 668, 670, 672, 682, 690, 692, 702, 706, 712, 716, 718, 728, 740, 748, 772, 782, 784, 796 aa. -(ğ)a, 340 aa. -(ğ)ı, 36, 210, 530, 554 aa. -(ğ)ın, 434 aak altın: Pamuk. aa. a. , 36, 302, 376, 396, 604, 670 aakbilek: Ak bilekli; sevgili. aa. -(ğ)i , 322 aa. -(ğ)im , 204 aakca: Beyazımsı, akça. aa. , 14, 82, 100, 102, 180, 274, 308, 404, 440, 478, 694 aakcar-: Ağarmak, beyazlaşmak. aa. -ıp, 240 aak halva: Ak helva. aa. h. , 584 aakla-: Aklamak; bir kişinin suçsuz olduğunu ispatlamak. aa. -ap, 444 aa. -dılar, 250 aaklar: Sovyetler Birliği yeni kurulduğu zaman, Sovyet askerlerine karşı savaşan muhafız birlikleri. aa. , 742, 770 aa. -ıñ, 770, 782 aaklık: 1. Aklık, beyazlık. 2. Ücret. aa. -(ğ)mızı, 720 aa. -(ğ)na, 152 aa. , 500, 760 aakmaaya: Beyaz dişi deve. aa. , 400 aak paataa: Hayır dua. aa. p. , 504 aak paataa ber-: Hayır dua etmek, birinin iyiliğini istemek, başarmasını dilemek, yolunun açık olmasını arzulamak. aa. p. b.- , 308, 320, 376 aak paatışaa: Ak padişah; 1916 Ekim devrimine karşı mücadele eden çar, han. aa. p. , 590, 684, 700, 760, 772 aaksakal (< aaksakgal): İhtiyar, yaşlı. aa. -am, 86 aaksovult: Akçıl, akça, beyazımsı. aa. , 698 aak yürek: Namuslu, dürüst. aa. y. , 796 aak yürekli: Namuslu, dürüst, temiz kalpli, iyi niyetli. aa. y. , 252, 362, 414, 418, 500, 680 aal-I: Al, kırmızı. aa. , 34, 124, 182, 198, 210, 256, 260, 300, 318, 328, 346, 442, 452, 466, 478, 534, 538, 560, 562, 608, 748, 752, 790, 792 aa. -ı, 16, 530 aa. -ına, 762 aal-II: 1. Hile. 2. Cin, peri. aa. -a, 492, 772 aa. -dı, 166 aa. -ına, 704, 774 aala: 1. Ala, alacalı. 2. Elâ. 3. Değişik, türlü, çeşitli. aa. , 16, 36, 40, 48, 72, 86, 146, 176, 210, 214, 234, 236, 282, 292, 484, 506, 530, 598, 614, 628, 686, 712, 758 aa. -sın, 170 aalabeder: Alaca, rengârenk, renk renk. aa. , 84 aala bööle: Yalnız, ancak, sadece, tek, sırf. aa. b. , 596 aala gııkılık: Gürültü, velvele. aa. g. -(ğ)ından, 718 aala ınsaan: Çeşitli/değişik değişik insan. aa. ı. , 210 aala muula: Ala bula, alaca bulaca, allı pullu. aa. m. , 86 ,712 aalasamsık: Bön, aptal. aa. , 746 aa. -mı, 764 aala samsık: bkz. aalasamsık. aa. s. -mı, 764 aalasarmık: Karışık, bulanık. aa. , 442 aalasmaan: Gök yüzü, gök. aa. -a, 306, 448 aa. -dan, 204 aa. -ıñ, 140 aala şovhun: Gürültü, velvele. aa. ş. , 762, 792 aala zenzele: Gürültü, patırtı. aa. z. , 700 aalda-: Aldatmak, yalan söylemek. aa. -ap, 382 aa. -cak, 646 aa. -mak, 402 aa. -yaar, 780 aaldan-: Aldanmak. aa. -an, 450 aa. -anmışın, 774 aa. -ıp, 98, 428 aa. -ma, 150 aa. -masın, 704 aaldav: Aldatma, hile. aa. -a, 222 aalıı cenaap: Efendi, bey. aa. c. -(b)a, 784 aa. c. -(b)ından, 702 aa. c. , 700, 702, 760, 766, 788 aa. c. -lar, 724 aalım: Alim, bilgili, bilgi sahibi. aa. , 34, 188, 270, 306, 590 aa. -ı , 266 aal(ı)n: 1. Alın. 2. Ön, öndeki. aa. -ında, 344, 742 aa. -ıñ, 82, 84 aa. -ıña, 376 aalöyme: Alyazma, kırmızı başörtüsü. aa. -(ä)äñ, 46 aal-petinden al-: Isırmak, dalamak. aa.-p. a.- , 740 aal şapak: Al şafak, kızıl şafak. aa. ş. , 122, 180, 228, 286, 434, 480, 488 aal şeraap: Kırmızı şarap. aa. ş. , 410, 418 aamat: İyi/değerli vakit, uygun zaman. aa. , 746 aamatlı: Elverişli, uygun, müsait, münasip. aa. , 32, 728, 732, 736, 750 aanna: Cuma. aa. , 782 aañ: 1. Fikir, düşünce, mantık. 2. İdrak, kavrama, sezme. 3. Akıl, zekâ. aa. , 78, 80, 188, 286, 402 aa. -dan, 188 aa. -ı, 360 aa. -ım, 232 aa. -ına, 708 aa. -ından, 78 aañ-: 1. Anlamak, kavramak. 2. İdrak etmek, şuuruna varmak. aa. -amook, 442 aa. -an, 314 aa. -ar, 108, 230 aa. -ıp, 552, 692 aa. -madı, 358 aa. -mayaar, 104 aa. -mayaar mı, 56 aa. -maz, 290 aa. -sa, 734 aa. -yaan, 214, 218 aa. -yaarın, 438 aa. -yaar mı, 46 aañ bilim: Aydınlatma, eğitim. aa. b. -li, 388 aañla-: Anlamak, kavramak, (mana) çıkarmak. aa. !, 592 aañlı: Anlayışlı, ferasetli, zeki. aa. , 212, 272, 772 aañsız: Sayısız. aa. , 152 aañşır-: Tanımak, bilmek, farketmek, anlamak. aa. -ıp, 632 aa. -madım, 432 aapala-: Çok sevmek, el üstünde tutmak. aa. -ap , 514 aapat: 1. Dert, belâ. 2. Felâket, âfet. 3. Kötü şey. aa. , 14, 680 aa. -dan, 8 aa. -dır, 152, 558 aa. -ı, 776 aa. -ından, 304 aa. -lı, 18, 488, 668, 748, 792 aapı tupaan: 1. Kasırga, fırtına, deprem. 2. Kavga, gürültülü kavga. aa. t. , 26 aa. t. -ı, 514 aar: 1. Öç, intikâm. 2. Ar. aa. , 10, 134, 188, 190, 586, 746 aa. -ı, 524, 690, 724, 726 aa. -ımızı, 590 aa. -ın, 18 aa. -ını, 748 aa. -ıñdan, 510 aar-: Yorulmak. aa. -dı, 258 aa. -ma, 204, 420 aa. -mak, 422 aara: Ara, aralık, mesafe. aa. , 474 aa. -a 664, 780 aa. -amız, 396, 724, 750 aa. -amıza, 112 aa. -amızıñ, 296 aa. -anı, 70, 204, 206, 284, 506, 522, 632, 694 aa. -daakı, 426 aa. -larmız, 364 aa. -sı, 40, 716, 748 aa. -sında, 86, 312, 778 aa. -sından, 58, 72, 310, 380, 526, 712 aa. -sını, 44 aara-: 1. Aramak. 2. Özen göstermek, titiz davranmak. aa. -ap, 556, 558 aa. -dı, 654 aaraanı aç-: 1. Uzaklaşmak. 2. Ayrılmak. aa. a.- , 204, 284, 506, 522, 632, 694 aarada: 1. Arada sırada, bazen. 2. Son günlerde, yakında, yakın zamanlarda. 3. Arada, ortada. aa. -da, 86, 126, 128, 132, 146, 148, 150, 192, 264, 266, 306, 314, 322, 362, 430, 610, 666, 670 aaralık: 1. Aralık, mesafe. 2. Herkese âit, umumî. aa. -(ğ)ıñ, 706 aa. , 482, 706 aaram: Rahat, huzur. aa. , 42, 282 aaram tap-: Sakinleşmek, yatışmak, rahatlamak, huzur bulmak. aa. t.- , 550, 566, 730 aarğın: Yorgun, bitkin. aa. , 60, 216, 654, 664, 768 aarğınlık: Yorgunluk, bitkinlik. aa. -(ğ)ı, 610 aa. , 244 aarlı: Öçlü, intikamlı. aa. , 766, 776 aarmaaveri: Kolay gelsin! aa. , 318, 422 aar naamıs: Şeref, onur, yüz akı, namus, itibar. aa. n. , 4, 6, 504, 520 aasuuda: 1. Sakin, dingin. 2. Rahat. aa. , 14, 64, 258, 266, 360, 514, 516, 540, 682, 790 aasuudalık: Sükûnet, sakinlik, dinginlik. aa. , 612 aasuuda uukı: Sakin/rahat uyku. aa. uu. , 66 aaş-: Aşmak, geçmek. aa. , 640 aa. -ansoñ, 640 aa. -ar, 586 aa. -dım, 610 aa. -ıp, 100, 288, 390 aa. -ıpdır, 498 aa. -yaan, 520 aaşa aaşa: Aşa aşa. aa. aa. , 120 aaşık: Sevdalı, âşık. aa. -(ğ)a, 650 aa. -(ğ)ı, 60, 372, 416, 418 aa. -(ğ)ın, 228 aa. -(ğ)ına, 170, 448, 472 aa. -(ğ)ıñ, 78, 328, 776 aa. -(ğ)nıñ, 170 aa. , 100, 196, 252, 280, 282, 320, 328, 350, 416, 472, 474, 490, 602, 608, 764 aa. -lar, 28, 228, 268, 364, 422 aa. -laram, 164 aa. -lardan, 134 aa. -ları, 108 aa. -larıñ, 106 aa. -larnıñ, 536 aa. bol-: Sevdalanmak, âşık olmak, 40, 102, 104, 110, 428, 646 aaşıklık: Sevdalılık, âşıklık. aa. -(ğ)ıñ, 320 aaşır-: Nakletmek, geçirmek, aşırmak, kaydırmak. aa. -yaar, 412 aaşır at-: Takla tamak. aa. a.- , 160 aaşırım: Dağ geçidi, geçit. aa. -lar, 572 aat: Ad, isim, nam. aa. -(d)a, 282, 384, 702 aa. -(d)ı 30, 64, 80, 100, 102, 120, 136, 152, 208, 210, 228, 376, 384, 430, 442, 470, 574, 582, 604, 606, 658, 682, 710, 718, 722, 724 aa. -(d)ım, 746 aa. -(d)ıma, 330 aa. -(d)ımdan, 784 aa. -(d)ın, 6, 14, 574 aa. -(d)ına, 416, 650, 720, 722, 732 aa. -(d)ınam, 210 aa. -(d)ında, 682 aa. -(d)ından, 696, 730, 748, 750, 786, 792 aa. -(d)ını, 14, 60, 194, 284, 372, 380 aa. -(d)ıñ, 254, 490, 680, 796 aa. -(d)ıña, 76, 110, 180, 280, 282, 292, 294, 370, 416, 418, 472, 474, 776 aa. -(d)ıñdan, 28 aa. -(d)ıñı, 238, 480 aa. -(d)ıñız, 488 aa. , 68, 118, 378, 466, 536, 548, 680, 694, 722 aa. -ları, 798 aa. -larını, 778 aataş: Ateş. aa. -dı, 570, 656 aa. -ı, 634 aat dak-: 1. Ad koymak, ad vermek, adlandırmak. 2. Lâkap takmak. 3. Uygun görmemek. aa. d.- , 228, 298, 580, 704, 762 aatlı: 1. Adlı, isimli. 2. Meşhur, ünlü, şanlı, tanınmış. aa. , 138, 416, 566, 680, 778, 796 aa. -dan, 384 aatsız: Adsız. aa. , 100 aav: Av. aa. , 326, 712 aa. -a, 162, 326, 634 aa. -lı, 308 aa. -un, 350 aava-: Acımak, acı vermek, ağrımak. aa. -ap, 638, 640 aa. -dı, 384 aavaara: Avare, serseri. aa. , 278 aavçı: Avcı. aa. -(a)a, 506 aa. , 114, 324, 326, 350, 506, 508, 522 aa. -dan, 506 aa. -ıñ, 506 aa. -larña, 426 aavı: Zehir, ağı. aa. -ları, 304 aa. -(u)sı, 40, 302, 582 aavla-: 1. Avlamak. 2. İzlemek, izine düşmek. aa. -ap, 242 aa. -maz, 340 aa. -yaar, 182 aavun-: 1. Acı çekmek, ağrı duymak. 2. İncinmek, kırılmak, gücenmek. aa. -an, 484 aa. -ıp, 704 aay: 1. Ay. 2. Ay; yılın on iki ayından her biri. aa. , 30, 40, 42, 44, 56, 68, 70, 114, 118, 144, 190, 202, 232, 236, 280, 282, 294, 320, 326, 364, 438, 446, 460, 478, 488, 494, 526, 574, 586, 590, 592, 606, 608, 648, 686, 718, 744, 764 aa. -a, 68, 70, 198, 232, 408, 428, 514, 748 aa. -am, 232, 350, 412, 456 aa. -dan, 350, 364, 536, 636 aa. -danam, 782, 792 aa. -ça, 68 aa. -da, 34, 408, 468, 588, 754 aa. -dıñ, 536 aa. -dır, 474 aa. -ı, 60, 72, 108, 170, 232, 292, 438, 526 aa. -ını, 474 aa. -ınıñ, 712 aa. -ıñ, 68, 238, 322, 346, 408 aa. -ıñam, 662 aa. -lı, 70, 246, 292, 364, 432, 512, 594, 712 aa. -sız, 44, 46, 128 aaya: Aya, avuç içi. aa. , 94 aa. -am, 602 aa. -ama, 602 aa. -amda, 602 aa. -amı, 608 aa. -lar, 608 aa. -sı, 94, 96, 468, 564 aa. -sına, 94, 450, 598, 600 aa. -sında, 70, 94, 96, 618, 640 aaydıñ: 1. Aydın, aydınlık. 2. Açık, belli, anlaşılır. aa. , 14, 138, 202, 228, 254, 298, 346, 366, 376, 428, 488, 540, 548, 606, 638, 718, 736, 754, 784 aa. -mı, 754 aaydıñlık: Aydınlık. aa. , 56 aaylaap: ... aydır, ... aydan beri. aa. , 136, 306, 510 aaylık: Aylık, maaş. aa. -(ğ)ı, 336 aayna: 1. Cam. 2. Ayna. 3. Pencere. aa. , 392, 436, 550, 572, 618 aa. -a, 76, 552 aa. -amdan, 46 aa. -amı, 44 aa. -amızdan, 94, 320, 326 aa. -anı, 76, 444 aa. -anıñ, 552 aa. -añ, 220, 606, 618 aa. -añı, 186 aa. -añızı, 108 aa. -da, 130 aa. -dan, 188, 206, 768, 774 aa. -lañ, 178, 716 aa. -sı, 76, 190 aa. -sında, 400 aa. -sından, 452, 560 aa. -sını, 486, 568 aaynağonç: Parlak konçlu, rugan konçlu (çizme). aa. , 734 aay şöhlesi: Ay ışığı, mehtap. aa. ş. , 484 aaytım: Belli büyüklükteki yer, meydan, alan. aa. -da, 162 aa. -daakı, 24 aa. -ında, 266 aa-yuu: Eey, heey! aa.-y. , 254 aaz: 1. Az. 2. Eksik. aa. , 70, 78, 94, 206, 216, 218, 244, 250, 354, 382, 404, 428, 486, 516, 628, 638, 658, 680, 706, 750, 754 aa. -am, 512 aa. -da, 382 aa. -dır, 570 aaz-: Azmak, ahlâkı bozulmak, baştan çıkmak. aa. -an, 12, 732, 736, 770 aa. -anlar, 744 aa. -ıpdır, 720 aazacık: Azıcık, biraz, birazcık. aa. , 500, 552, 580 aazal-: Azalmak, eksilmek. aa. -dı, 274, 314, 362, 474 aa. -dıkça, 512 aa. -ıp, 244, 416 aa. -yaan, 132 aa. -yaar, 450 aazaş-: Yolunu kaybetmek, şaşırmak, yoldan çıkmak. aa. -aay, 352 aa. -aaysañ, 326 aa. -an, 226, 338, 782 aa. -anñı, 140 aa. -dım, 262, 320 aa. -ıp, 500 aa. -sam, 142 aa. -sañ, 510 aazda käände: Az çok. aa. k. , 382 aazğın: Azgın. aa. -lar, 794 aazık: Azık, yiyecek, iaşe. aa. -(ğ)a, 750 aa. -(ğ)am, 764 aa. -(ğ)ı, 764 aa. -(ğ)ıñ, 782 aa. , 170 aa. -sız, 352 aazından: Hiç olmazsa, en azından. aa. , 762 aazlık: Azlık. aa. -(ğ)ına, 720 abadaan: Mamur, imar edilmiş, bayındır. a. , 148 Abadan: Kişi adı. A. , 16 abdaal: Derviş. a. -a , 412 abır zabır: Küfür, ağır söz. a. z. -sız, 704 Abram Kolbasa: Kişi adı. A. K. , 716 Abram Kolbasañka: Yer adı. A. K. -a, 716 acaayıp: 1. Görkemli, muhteşem, depdebeli. 2. Mükemmel, şahane, enfes, çok iyi, çok güzel. a. , 412, 466, 518, 728, 790 acal: Ecel, ölüm. a. , 24, 152, 208, 584, 800 a. -am, 724 a. -ıñ, 260, 412 acap: bkz. acaayıp. a. , 62, 84, 118, 136, 358, 374, 412, 448, 538, 560, 564, 636, 638, 640, 644, 688, 694 aç-: 1. Açmak. 2. Keşfetmek. 3. Yazmak, sermek (sofra vb.). a. !, 478, 564, 570 a. -alı, 158, 242 a. -an, 96, 214, 300, 372, 456, 500, 748 a. -anda, 468, 534 a. -ar, 586, 598, 600 a. -arlar, 152 a. -ayın, 276, 490 a. -cak, 192, 656 a. -dı, 44, 66, 120, 122, 194, 206, 258, 312, 324, 356, 394, 454, 466, 476, 506, 552, 582, 608, 610, 632, 648, 694, 730, 754, 758, 800 a. -dık, 602 a. -dılar, 774 a. -dım, 188, 262, 412, 456 a. -ıınçaa, 206 a. -ıınçaam, 206 a. -ıñ, 62, 82 a. -ığı, 250 a. -ığıñ, 352 a. -ığnı, 292 a. -ıp, 26, 44, 46, 70, 82, 106, 114, 126, 144, 160, 166, 178, 194, 206, 240, 242, 256, 284, 314, 318, 358, 360, 362, 448, 658, 682, 748, 778 a. -ıpdır, 80, 590, 746 a. -ma, 694 a. -maağa, 478 a. -maan, 622 a. -maankaa, 168 a. -madı, 196 a. -mağı, 54, 80 a. -mak, 656, 658, 754 a. -masın, 62 a. -maz, 78 a. -sa, 448 a. -sañ, 126, 798 a. -sın, 478 a. -yaalar, 408, 410 a. -yaan, 284, 346, 372, 404, 476, 480, 656 a. -yaar, 28, 204, 252, 364, 372, 416, 518, 700, 752 aç açaan: Gizlenmeyen, açık, apaçık. a. a. , 158 açar: Anahtar. a. , 242, 674 a. -ı, 150, 152 a. -ın, 240 a. -lar, 150, 152 a. -nı, 626 açık: 1. Açık. 2. Temiz, saf, duru. a. , 34, 48, 82, 84, 178, 190, 218, 220, 230, 408, 418, 444, 484, 640, 642, 768, 774 a. -dı, 688 a. -dır, 352 açık alınlı: Açık alınlı. a. a. , 698 açık yürekli: Açık kalpli, iyi kalpli. a. y. , 382 Açıl: Kişi adı. A. , 250 A. -a, 250 A. -ı, 250 A. -ıñ, 250 açıl-: 1. Açılmak. 2. Parlamak, aydınlanmak. a. -aaysa, 302 a. -an, 316, 478, 700 a. -anda 102, 104, 314, 686 a. -ar, 236 a. -ar mı, 732 a. -cak mı, 424 a. -dı, 122, 146, 272, 322, 362, 376, 466, 702, 800 a. -dıkça, 58 a. -ıp, 714 a. -maz, 780 a. -maz mı, 686 a. -sın, 30 a. -yaan, 34, 238, 432, 434, 478 a. -yaandır, 158 a. -yaar, 178, 408 Açıl Gurban: Kişi adı. A. G. -ı, 250 A. G. -ıñ, 250 açıl(ı)ş: Açılış. a. -ın, 198, 478 açış: Keşif, buluş. a. -a, 142 a. -lar, 426 adaaca: Sessiz, sessizce, yavaş, ağır, yavaşça. a. , 736 adaalat: Adalet, doğruluk, hak. a. , 170, 386, 416, 466 a. -a, 680 a. -ı, 384 a. -ıñ, 302, 380, 470 adaalatlı: Adaletli, âdil. a. , 470 adaalatsız: Adaletsiz, haksız. a. , 26, 386 adıl: Adaletli, âdil, insaflı. a. , 100, 138, 210, 234, 306, 356, 382, 386, 408, 470, 518, 520, 522, 632, 638, 654, 720, 724, 764, 796 adıllık: Adaletlilik, âdillik, insaflılık. a. , 354, 386 adılsızlık: Adaletsizlik, haksızlık. a. , 354 adyutant: Yaver. a. , 702, 704, 726, 760 a. -ını, 700 a. -ıñ, 702, 726, 760 agranom: bkz. agronom. a. , 658, 660, 664 agronom: Tarım uzmanı. a. , 316, 656, 662, 664 a. -a, 662, 664 a. -am, 656 a. -ıñ, 656 ağaç: 1. Ağaç. 2. Tahta. a. -(c)a, 18 a. -(c)ı, 340, 646 a. -(c)ına, 16, 80 a. -(c)ından, 18 a. , 80, 134, 146, 444, 526, 588, 614, 646, 652 a. -dan, 524 a. -dandığını, 302 a. -lañ, 712 a. -lar, 38, 442 a. -lardan, 26 a. -ları, 234 a. -larıñ, 434, 732, 758 ağın: 1. Bütün, hep. 2. Baştan başa, baştan aşağı. a. , 584, 590, 596 ağır: 1. Ağır. 2. Zor, güç, sıkıntılı. a. , 94, 162, 190, 200, 202, 226, 252, 262, 264, 272, 436, 458, 520, 572, 720, 776 ağız: Ağız. a. , 700 a. -am, 326 a. -da, 98, 100, 776 a. -dadıñ, 538 a. -ları, 576 ağ(ı)z: bkz. ağız. a. -ı, 588, 710 a. -ıma, 72 a. -ın, 126, 256, 372, 448, 476, 590, 602, 648 a. -ına, 166 a. -ında, 534, 638 a. -ından, 568, 586 a. -ını, 96, 576, 660, 740 ağızda aş gatıkla-: Dilde her şeyi kolay göstermek; lâfla peynir gemisi yürütmek. a. a. g.- , 98, 100 ağral-: 1. Ağırlaşmak, ağırlığı artmak. 2. Ciddîleşmek. a. -an, 762 a. -ıp, 192 ağram: Ağırlık. a. , 512 a. -ıça, 496 a. -ına, 356 a. -ıñça, 496 ağram sal-:Basınç yapmak, ağırlık vermek. a. s.- , 200 ağramsız: Ağır değil, hafif. a. , 540 ağras: 1. Ağır başlı, oturaklı. 2. Ağır, yavaş, yavaşça. a. , 136, 200 ağraslık: Ağır başlılık. a. , 360 ağsak: Aksak, aksayan, topallayan. a. , 10 ağsakla-: Aksamak, hafifçe topallamak. a. -ap, 10 ağşam: 1. Akşam. 2. Gece. a. , 28, 68, 80, 82, 106, 108, 130, 170, 224, 246, 286, 292, 304, 328, 350, 352, 364, 408, 420, 472, 512, 626, 694, 702, 712, 742, 752, 756, 768, 800 a. -a, 510 a. -am, 250, 480 a. -ı, 564 a. -ında, 412 a. -ınıñ, 712 a. -ıñ, 148, 420 a. -ları, 594 a. -larıñ, 432 ağşamaara: Gün batımı, akşamleyin, akşam üzeri. a. , 192, 588, 602 ağşam säher: Sabah akşam, sürekli, daima. a. s. , 498 ağtar-: 1. Aramak. 2. Karıştırmak. 3. Kollamak. a. , 14 a. -an, 170, 736 a. -ıp, 28, 74, 98, 146, 170, 494, 558, 586, 592, 644, 746 a. -maan, 510 a. -sa, 228 a. -sañam, 160 a. -yaar, 40 ağtık: Torun. a. -(ğ)ımıñ, 548 a. -(ğ)ından, 312 a. -ları, 216 ağza-: Anmak, bahsetmek, zikretmek, söz etmek, ima etmek. a. -ap, 316 a. -dı, 798 a. -dık, 600 a. -maan, 214, 218 ağzın hatap yaalı aç-: Ağzını genişçe/iyice açmak. a. h. y. a.- , 126 ağzı tağam tap-: Bir şeyden lezzet almak, faydalanmak. a. t. t.- , 588 ah: Ah, vah, aman, heyhat, yazık! a. , 8, 74, 84, 104, 108, 184, 222, 324, 446, 460, 636, 696 Ahal: Yer adı. A. , 602 ahmır: Ham hayal, gerçekleşmesi zor amaç. a. , 436 a. -da, 730 a. -ıñ, 414 ahmırlı: İstediğini elde edemeyen, amacına ulaşamayan, muradına eremeyen. a. , 312, 730 ahvaal: Durum, hâl. a. , 58, 94 a. -da, 316 a. -dan, 18 a. -ı, 46, 56, 104, 332, 572, 690 a. -ıma, 10 a. -ımdan, 108 a. -ımı, 8 a. -ıñ, 262, 430, 662 a. -ıñdan, 230 ahvaalat: Hadise, olay. a. -ı, 180 ajdar: Ejderha. a. , 540 ak-: Akmak. a. -aaysa, 298 a. -an, 530 a. -anda, 316 a. -ar, 236, 298, 350, 526 a. -ayın, 42, 652 a. -dı, 448, 452, 456, 602 a. -ıp, 162, 164, 192, 452, 454, 458, 598, 606, 636, 638, 666, 736, 780 a. -ıpdır, 582 a. -ma, 108 a. -maayın,, 108 a. -masam, 78 a. -masın, 236 a. -mayaar, 460 a. -mayaarsıñ, 80 a. -sın, 120, 252 a. -yaa, 604 a. -yaan, 150, 298 a. -yaañ, 486 a. -yaar, 558 a. -yaardı, 252 akaaba: Akar su, ırmak, nehir. a. , 558 a. -dan, 520 akaanda dökään: Karmakarışık. a. d. , 758 akar suv: Akar su. a. s. , 498 akatsiya: Akasya. a. , 452 Ak Belarus Tokayı (< Ak Belorus Tokayı): Beyaz Rusya Ormanı. A. B. T. , 798 akgınlı: Akıcı. a. , 268 akıl: Akıl. a. , 60, 100, 112, 144, 286, 336, 382, 492, 504, 664 a. -a, 298, 390 a. -dan, 144 a. -dır, 266 a. -ı, 212, 360, 492, 506 a. -ım, 724 a. -ına, 638 a. -ını, 362 a. -ıñ, 136 a. -na, 100, 424 a. -nı, 222 ak(ı)l: bkz. akıl. a. -a, 454 a. -ı, 382, 412, 582, 668 a. -ıdır, 336 a. -ımı, 58 a. -ına, 152 a. -ıñ, 700 a. -ıñı, 648 akıl ber-: Akıl vermek, öğüt vermek, yol göstermek. a. b.- , 188, 384, 390 akıldaar: Mütefekkir, fikir adamı, düşünür. a. , 344, 380, 382, 412 akıllı: Akıllı, zekî. a. , 104, 336, 338, 384, 760 a. -ım, 152 a. -ınıñ, 336, 340 a. -sam, 512 akıl övret-: Akıl vermek, yol göstermek. a. ö.- , 760 akılsız: Akılsız, budala, ahmak, aptal. a. -a, 390 akım: 1. Akıntı, akım. 2. Yol, yöntem, metot. a. -a, 426, 694 a. -ına, 510 a. -ıñ, 700 a. -larıñ, 698 a. -lı, 372, 376, 468 akış: Akma, akış. a. -ına, 608 aklına aylan-: Aklı başına gelmek, hatasını anlamak. a. a.- , 152 akmak: Budala, ahmak, aptal. a. -(ğ)ı, 780 a. -(ğ)ıñ, 336, 338, 340 a. , 310, 338, 390, 700, 716 Aknur: Kişi adı. A. , 684, 690 akselbant: Yaver kordonu. a. -ını , 700 al-: 1. Almak. 2. (Yol) almak. 3. Kabul etmek. 4. Alıp gitmek. a. !, 12, 16, 110, 260, 452, 562, 580, 640, 642, 774 a. -aağada, 338 a. -aaycak, 582 a. -aayğınıñ, 432 a. -aayın, 710, 772 a. -aayıñ, 712 a. -aayıp, 740 a. -aaymak , 104 a. -aaymalı, 720 a. -an, 16, 34, 42, 68, 124, 214, 298, 400, 494, 530, 568, 644, 736, 764, 784, 786, 790, 798 a. -anda, 18, 72, 132, 554, 568, 586, 690 a. -andan, 684 a. -anı, 556 a. -anımı, 72 a. -anmışın, 616, 738 a. -ar, 72, 144, 214, 422, 580, 666, 748 a. -ardı, 688 a. -ardım, 332, 384 a. -arın, 506 a. -arıs, 578, 590, 780 a. -arlar, 10, 146, 664, 720 a. -arsıñ, 580, 690, 697 a. -cak, 124, 278, 424, 500, 524, 658, 660, 762, 764, 770 a. -cak mı, 726 a. -dı, 32, 36, 58, 84, 102, 136, 172, 302, 304, 324, 328, 356, 372, 388, 506, 532, 552, 554, 570, 608, 636, 640, 646, 648, 696, 706, 708, 712, 724, 730, 738, 740, 742, 744, 748, 764, 768, 770, 784, 790, 792, 798 a. -dığna, 70 a. -dık, 330, 774 a. -dılar, 146, 784 a. -dım, 134, 344, 428, 456, 616, 672, 684 a. -dıñ, 104, 110 a. -ğın, 10 a. -ıber, 764 a. -ıberyää, 184 a. -ıınçaañ, 660 a. -ıñ, 6 a. -ıp, 24, 34, 46, 48, 58, 60, 100, 106, 112, 150, 156, 160, 162, 170, 180, 196, 198, 202, 240, 258, 264, 270, 278, 298, 308, 312, 340, 362, 380, 422, 434, 440, 450, 476, 478, 482, 486, 498, 502, 510, 534, 540, 556, 568, 578, 580, 586, 590, 592, 606, 610, 620, 638, 642, 646, 650, 668, 670, 672, 694, 696, 698, 700, 732, 734, 742, 744, 758, 760, 766, 788, 790, 794 a. -ıpdı, 614 a. -ıpdır, 312, 400, 776, 782, 798 a. -ma, 320, 638 a. -maağa, 18, 644, 724, 786 a. -maan, 80, 740 a. -maanıma, 322 a. -macak, 120 a. -madı, 196, 394, 644, 652, 724, 760, 788, 798 a. -madıñ, 280, 630, 632 a. -mağam, 116 a. -mağıñ, 134, 414 a. -mak, 492, 702, 710 a. -makçı, 260, 752 a. -malı, 696, 708, 710 a. -marıs, 708 a. -masa, 196, 218, 782 a. -masam, 748 a. -masın, 334 a. -mayaan, 242, 718 a. -maz, 548 a. -mazlar, 310 a. -sa, 196, 332, 522, 626 a. -sam, 240, 456, 492, 580, 740 a. -sañ, 212, 448, 520, 638 a. -sın, 152, 280, 720, 752 a. -yaa, 42, 100, 658, 662 a. -yaan, 84, 114, 142, 194, 238, 310, 316, 444, 480, 502, 612, 634, 648, 758 a. -yaan mı, 240 a. -yaansıñ, 186 a. -yaañ, 302 a. -yaar, 66, 78, 102, 104, 126, 664 a. -yaas, 66 alaamat: 1. Alâmet, işaret, iz, eser, nişan, belirti. 2. Alâmet, vasıf. a. , 684 a. -ı, 376, 378 a. -ıdır, 504 a. -ına, 330 alaaç: Çare, kurtuluş, çıkış yolu. a. -(c)ı, 644 a. -(c)ım, 460 a. , 56, 496, 766 a. -sız, 428, 480, 584 alada: Tasa, kaygı, sıkıntı, endişe. a. , 244, 254, 302, 556, 654, 738 a. -a, 470 a. -añ, 66 a. -aña, 620 a. -lar, 512 Aladağ: Dağ adı. A. -ı, 86 aladalı: Tasalı, kaygılı, sıkıntılı. a. , 202, 548 alaka: Tarla faresi. a. -a, 262 alakca-: Telâşlanmak. a. -ap, 772 alan aldı: a. a. et-: (Birer birer) alıp götürmek, çalmak, 658 alan hamıır: Mayalı/mayalanmış hamur. a. h. , 162 alañ: Küçük tepe, tümsek. a. , 616, 716 a. -da, 668 a. -dan, 532, 588 a. -ı, 658 a. -lar, 98, 634, 652 a. -lara, 616 a. -larda, 592 a. -lardan, 34 a. -ları, 612 a. -larıñ, 592, 668, 690 alar: a. et-: Göz belertmek, gözlerini açarak dik dik/sert sert bakmak, 72 Alatauv (< Kırgızca "Alatoo"): Dağ adı. A. -ıñ , 608 alav: Alev, meşale, şule. a. , 238 a. -ı, 152, 244 a. -ından, 590 a. -lı, 218, 384, 410, 466 alcıra-: Şaşırmak. a. -dı, 48 a. -dım, 322 a. -ma, 48 alcırat-: Şaşırtmak. a. -dı, 362 alça: Kızıl erik. a. , 96, 102, 104, 134, 178 alçak: 1. Nazik, nezaketli. 2. Müşfik, şefkatli. a. , 48, 324, 500, 642, 688 alçı: Aşık oyununda aşık kemiğinin çukur kısmının dik gelmesi. a. , 432 aldacı: Aldatıcı, hilekâr. a. , 668, 672 aldıñ ayt!: Bıktırdın! a. a. !, 660 aldır-: 1. Aldırmak, kaptırmak. 2. Harap ettirmek, yok ettirmek. a. -an, 222 a. -ıberyäär, 628 a. -ıp, 58, 100 a. -ıpdık, 658 a. -yaan, 184 a. -yaar, 98 Aleksandr Pavloviç: Kişi adı. A. P. , 774 Alekseyevka: Yer adı. A. -da, 724 A. -dan, 756 Alı: Kişi adı. A. -(a)a, 578 A. , 578, 584 A. -ınıñ , 584 alın-: 1. Alınmak, edinmek. 2. Ele geçirilmek, elde edilmek. a. -an, 166, 566, 748 a. -dık, 624 a. -maan, 144 a. -mayaar, 518 a. -yaan, 226 alıp bar-: Çok etkilemek, iliğine işlemek. a. b.- , 668, 732 alıp çık-: Kurtarmak. a. ç.- , 24, 264, 312, 672 alıp git-: Alıp gitmek, götürmek. a. g.- , 732 alış-: 1. Değişmek. 2. Karşılıklı almak. a. -dı, 686, 690, 716, 736 a. -dıkça, 238 a. -ıp, 356 a. -yaan, 788 a. -yaar, 518, 636, 756 alkım: 1. Çene, gerdan. 2. Birinin yanı, yakını. a. -a, 162 a. -da, 322, 728 a. -ı, 182, 550 a. -ına, 668 a. -ında, 636 a. -na, 772 alkış: 1. Minnettarlık, minnet, şükran, teşekkür. 2. Birinin iyiliğini dilemek/arzu etmek. a. , 12, 64, 216, 232, 252, 308, 332, 376, 576, 580 a. -ı, 286, 308, 310 a. -ıña, 56 a. -lar, 16, 100 a. et-: 1. Teşekkür etmek. 2. Şükretmek, 14, 42, 110, 120, 186, 292, 296, 502, 618, 690, 796 alkış edil(i)ş: Teşekkür ediliş, teşekkür etme. a. e. , 80 alkışla-: Teşekkür etmek, minnettarlığını belirtmek. a. !, 502 Allaa: Allah. A. , 184, 644, 648, 740, 788, 796 A. -dan, 186, 388, 576, 778 A. -nıñ, 626, 740, 746 A. -ñ, 648, 730 alleya: Park yolu, ağaçlıklı yol. a. -larda, 432 a. -lardan, 434 alma: Elma. a. , 2, 16, 18, 84, 182, 286, 330, 390, 404, 418, 428, 444, 528, 544, 634, 636, 640, 642, 644, 646, 648, 728 a. -anı, 18, 636, 638, 640, 650 a. -anıñ, 436, 638 a. -añ, 638 a. -da , 644 a. -dan , 646 a. -dı, 636 a. -ları, 608 a. -larım, 284 a. -sı, 562 Almaata: Yer adı; Kazakistan'ın başkenti. A. -anıñ, 608 alma atsañ yere düşcek dääl: İğne atsan yere düşmez; çok kalabalık. a. a. y. d. d. , 192 almalı: Elmalı, elması olan. a. , 356, 604, 648, 722 almalık: Elmalık; elma ağaçlarının çok olduğu yer. a. -da, 72 almaz: Elmas. a. , 516, 562 alñasa-: Acele etmek, telâşlanmak. a. -anlar, 224 a. -ap, 258, 260, 700, 782, 788 a. -ar, 428 a. -ardık, 510 a. -dıñ, 274 a. -ma, 48 a. -maan, 200, 202, 324, 614 alov: bkz. alav. a. -lı, 648, 760, 800 alpinist: Dağcı. a. , 190 altı: Altı. a. , 576, 680, 686, 756 a. -da, 738 a. -sın, 132 Altı: Kişi adı. A. -ıñ, 12 altın: Altın. a. , 84, 190, 258, 414, 424, 444, 496, 540, 552, 562, 602, 608, 610, 706, 782 a. -a, 604, 670 a. -ı, 376, 498 a. -ıñ, 396 a. -lı, 36, 302 a. -mızıñ, 594 altıncı: Altıncı. a. , 756 altmış: Altmış. a. , 132 amaan: 1. Sağ salim, sağ. 2. Sağlam, sıhhatli. 2. Yardım, imdat. a. , 8, 166, 186, 194, 284, 304, 306, 308, 310, 578, 610, 742, 770, 778, 788 a. -a , 142, 744, 772 amaana gel-: Dize gelmek, baş eğmek, boyun eğmek. a. g.- , 142, 744, 772 amaan dile-: Yardım istemek. a. d.- , 778 amal: Tarz, usul, yol, yöntem. a. et-: Gerçekleştirmek, yerine getirmek, hayata geçirmek, tahakkuk ettirmek, 670 Aman Ağa: Kişi adı. A. A. -nıñ, 60 amanat: Emanet. a. , 64, 66, 574 Amanmırat Annanurov: Kişi adı. A. A. -ıñ, 420 Amı: bkz. Amıderya. A. , 602 A. -dan, 754 Amıderya: Irmak adı; Ceyhun. A. , 620, 750 A. -a, 120, 602, 748, 768 A. -añ, 84, 100 ammar: Ambar, depo. a. -ını, 724 ana: İşte. a. , 560 anarhist: Anarşist, terörist. a. , 704 anarhiya: Anarşi, terör. a. -anı, 724 Andican: Yer adı. A. -dan, 314 Andrey: Kişi adı. A. , 772, 774, 790 A. -e, 690, 694 Andrey Zaytsev: Kişi adı. A. Z. , 696 Andryuşka: Kişi adı. A. , 792 anık: 1. Açık, aydın, belli, anlaşılır. 2. Tam, eksiksiz. 3. Doğru. a. , 218, 508, 710, 726 ant: Yemin, ant, kasem. a. , 726 ant iç-: Yemin etmek, ant içmek. a. i.- , 320, 354, 704, 724, 760 añır: bkz. añrı. a. -da, 206, 666 a. -dan, 26, 572, 588, 736, 748 a. -sında, 568 a. -sından, 630 añk: a. bol-: Hayretler içerisinde kalmak, şaşırmak, şaşırıp kalmak, 106, 648 añk boluş: Şaşırma, şaşırıp kalma. a. b. , 332 aññal: Tırpan. a. , 688 añrı: 1. Öte, arka. 2. Aşkın, fazla. a. , 656, 740 a. -sı, 706 añrıık: Öteye. a. , 716 añsaat: Kolay, basit, hafif. a. , 98, 184, 248, 268, 358, 360, 364, 474, 492, 556, 558, 626, 740, 776 a. -dır, 558 añzak: Soğuk, ayaz, şiddetli/dondurucu soğuk. a. -lı, 202 apañsaat: Çok kolay, pek kolay, basit. a. , 48, 100, 388, 492 apbaası: Kadın elbisesinin önüne takılan, yaprak gibi yassı, gümüşten yapılma süs, ziynet. a. , 68, 434 a. -lar, 152 a. -lı, 610 apelsin: Portakal. a. -dir, 608 apparat: Aygıt, âlet, cihaz. a. -(d)ıñ, 756 araba: (Motorsuz) araba, kağnı. a. , 10 a. -lı, 10, 300 Aragvin: Irmak adı. A. -iñ, 608 arak: Alkollü içki, rakı, votka. a. , 144, 702, 708, 728 Arap: Millet adı; Arap. A. , 588, 740 arassa: Temiz, saf. a. , 360, 514, 730 a. -dan, 396 arça: Çam. a. -lar, 610, 714 a. -ları, 86 a. -larıñ, 86 a. -lı, 714, 778 a. -sın, 452 a. -sına, 608 arça-: Temizlemek. a. !, 770 a. -ap, 452 ardın-: Öksürmek, öksürüp gırtlağını/boğazını temizlemek. a. -dı, 12, 556, 660, 786 a. -ıp, 314 ardıncıra-: Öksürüp gırtlağını/boğazını temizlemek. a. -ap, 552 ardurı: Boşuna, boş yere. a. , 786 arhiv: Arşiv. a. -i, 432 arı: Arı. a. , 506 a. -lar, 66 a. -sı, 66 arka: Sırt, arka. a. , 736 a. -a 66, 498, 500, 696 a. -ama, 412 a. -amızıñ, 94 a. -añıza, 576 a. -sını, 584 arkaa at-: Geride bırakmak. a. a.- , 500 arkaan yat-: Sırtüstü yatmak. a. y.- , 238, 710 arkadaağ: Himaye eden, koruyucu, koruyan, gözeten. a. -ı, 470 a. -ım, 334 a. -ıñ, 424 arka dur-: Himaye etmek, korumak, kayırmak. a. d.- , 680, 720, 760 arkalı: Aracılığıyla, vasıtasıyla, sayesinde, yoluyla. a. , 360, 388, 432, 760, 768 arkayın: Rahat, sakin, sessiz, telâşsız. a. , 724, 764 a. -ca, 702 a. bol-: Rahat olmak, sakin olmak, 764 arkayın yat-: Rahat uyumak. a. y.- , 96, 134 arla-: 1. Bağırmak. 2. Kükremek. a. -ap, 262, 736 a. -yaan, 262 arlı: Bütün, bütün bir. a. , 574 armaçı: Yorgunluğu gideren, dinlendiren. a. , 654 armaan: 1. Gerçekleşmemiş arzu, emel. 2. Ham hayal. 3. Heyhat, yazık, eyvah! 4.Kin, öfke, gazap. a. , 44, 56, 58, 60, 64, 106, 140, 148, 152, 160, 210, 228, 230, 260, 262, 282, 288, 290, 292, 294, 296, 298, 302, 306, 346, 350, 362, 408, 410, 424, 432, 440, 474, 480, 490, 496, 514, 530, 576, 582, 588, 594, 728, 742, 748, 756, 770, 776, 782, 794, 798 a. -aa, 776 a. -ı, 712 a. -ım, 740, 742 a. -ıñı, 70 armaan çek-: Üzülmek, üzüntü duymak, ah çekmek. a. ç.- , 224, 436 armaanlı: 1. İstediğini elde edemeyen, amacına ulaşamayan, muradına eremeyen. 2. Üzgün, üzüntülü, acılı. a. , 14, 26, 178, 236, 238, 240, 262, 290, 400, 426, 446, 570, 576, 730, 756 a. -dıñ, 538 Arnaövez: Kişi adı. A. , 724, 768, 796 Arnaövez Ağa: Kişi adı. A. A. , 722 arpa: Arpa. a. , 622 arrıcak: Zayıfça. a. , 584 arrık: Çok zayıf, kuru, cılız. a. , 578, 794 arslan: Arslan. a. , 162, 736 a. -ını, 288 Arslan: Yer adı. A. , 716 arslan yürek: Arslan yürekli, cesur, yiğit, mert, yılmaz. a. y. , 288 arş: Gök, gök yüzü, göğün en yukarı katı. a. -a , 492, 510 arşa gal-: Havalanmak. a. g.- , 492 art-: Artmak, geriye kalmak. a. -anın, 234 a. -ar, 30, 128 a. -dı, 116, 732, 736 a. -ıp, 180, 238, 416, 520, 526 artdır-: Arttırmak, biriktirmek, çoğaltmak. a. -dı, 98, 116 artık: Fazla, fazlalık, artık, geriye kalan. a. , 108, 118, 242, 336, 404, 506, 538, 578, 670, 748, 756 artıkmaç: 1. Fazla, gereğinden fazla. 2. İyi, güzel, mükemmel. a. , 590, 628, 646 artileriya (< artilleriya): Topçu. a. -anıñ, 704 arvah: İfrit. a. -dı, 166 a. -ını, 484 arz: İstirham, rica, arzu. a. -ın, 170 arzaan: Ucuz. a. , 580 a. -am, 628 arzı: Arzu, istek, rica. a. -ımız, 30 a. -ıñı, 78 a. -lara, 254 arzıla-: İstemek, dilemek, rica etmek. a. -an, 574 a. -ap, 422, 530, 730 a. -ar, 214 arzılı: 1. Arzulu, ricalı. 2. Değerli, kıymetli, sevgili, aziz. a. , 20, 48, 70, 176, 192, 228, 308, 312, 350, 376, 410, 466, 468, 518, 542, 594 a. -ımıñ, 534 a. -ımız, 620 a. -ıñı, 242 arzuv: 1. Arzu, istek. 2. Hayal, rüya. a. , 14, 48, 60, 74, 84, 102, 142, 150, 158, 168, 202, 208, 288, 318, 344, 438, 468, 486, 488, 534, 602, 634, 654, 738 a. -a, 40, 348, 356 a. -da, 328, 586 a. -ı, 28, 60, 120, 210, 240, 520, 714, 786 a. -ım, 264, 416, 740 a. -ın, 132 a. -ına, 34, 478, 538, 654 a. -ında, 414 a. -ını, 194, 720 a. -ınıñ, 194 a. -ıñ, 278, 470 a. -ıñı, 408 a. -lar, 116, 308, 372, 436, 654 a. -lara, 210, 288 a. -laram, 308 a. -lardan, 470 a. -ları, 34, 36, 374, 470 a. -larını, 408 a. -larıñ, 394, 536 a. -sız, 414 a. -umı, 278 a. edil-: İstenmek, arzu edilmek, 376 a. et-: İstemek, arzu etmek, 54, 64, 80, 262, 268, 292, 610, 636, 730, 740 arzuvlı: Arzusu, isteği çok olan; arzulu, istekli. a. , 412 a. -dıñ, 538 as-: Asmak, iliştirmek, takmak. a. -ar, 734 a. -dık, 86 a. -dılar, 694, 708 a. -dım, 36, 136, 454, 728 a. -ıp, 102 a. -ma, 456 a. -mak, 386 a. -sa, 386 a. -sañ, 382 a. -yaandır, 214 a. -yaar, 18, 578 asfalt: Asfalt. a. -a, 200, 392, 668 asıl: 1. Asıl, cevher, öz. 2. Esasen, doğrusu. a. , 32, 100, 172, 210, 212, 552 as(ı)l: bkz. asıl. a. -ı, 424, 702 a. -ına, 212, 338, 358 a. -ında, 218, 278, 340, 376, 412, 644 a. -ından, 382 a. -ını, 586 asıl-: 1. Asılmak. 2. Asılmak, idam edilmek. 3. Boynuna ip takıp kendi kendini öldürmek, intihar etmek. a. -an, 150, 428 a. -dı, 228 a. -ıpdır, 148 a. -macağnı, 558 a. -sañam, 510 asılğı: Asılmış olan, asılı. a. , 36, 186 asıl-haa: bkz. aslaa. a.-h. , 212, 298 as(ı)lış-: Asılmak. a. -yaar, 444 asıllı: Kibar, efendi, asaletli, soylu, görgülü. a. -(a)a, 472 a. , 126, 170, 188, 190, 382, 386, 630, 644, 730 asır: Asır, yüzyıl. a. , 516, 592 a. -a, 516 a. -dan, 516 a. -ıñ, 516 a. -lar, 76 a. -lara, 498 a. -laram, 298 a. -larça, 360, 620 a. -lardan, 390, 512, 564 a. -larıñ, 500, 506, 614, 698 aslaa: Aslâ, hiçbir zaman. a. , 32, 276, 278, 298, 338, 490, 666, 704 aslıyet: Köken, asıl, asalet. a. -i, 384 asmaan: Sema, gök, gök yüzü. a. , 14, 30, 56, 128, 162, 262, 274, 322, 400, 404, 606, 634, 638, 680, 766, 772, 786 a. -a, 56, 68, 192, 264, 306, 372, 428, 448, 470, 552, 582, 586, 682 a. -am, 202, 412 a. -da, 302, 398, 430, 434, 460 a. -dan, 28, 70, 116, 204, 280, 390, 478, 534 a. -ı, 438, 636 a. -ına, 228 a. -ında, 50 a. -ıñ, 140, 190, 192, 258, 664 a. -sız, 414 assa: Yavaş, yavaşça. a. , 440, 450 assa assa: Yavaş yavaş. a. a. , 434 assılı: Faydalı. a. , 518 ast: Alt. a. -ı, 590 a. -ına, 134, 780 a. -ında, 14, 162, 198, 208, 434, 456, 556, 588, 732 a. -ından, 24, 72, 106, 108, 290, 402, 552, 568, 640 aş: Aş, yemek. a. -ı, 492 aşaak: 1. Alt, aşağı. 2. Alçak. a. , 84, 162, 192, 506, 704, 792 a. -da, 68 Aşğabat: Yer adı; Türkmenistan'ın başkenti. A. -(d)a, 118, 186, 228, 312, 560, 610, 620, 708 A. -(d)ım, 28 A. -(d)ıñ, 778 A. , 26, 28, 38, 70, 118, 228, 668, 708, 710, 758 A. -da, 178, 186, 228, 752, 778 A. -daakı, 766 A. -dan, 552, 688, 710, 782 Aşğabatlı: Aşkabatlı, Aşkabat'tan olan. A. , 26, 28, 490, 728, 734 aşıklı: Ayak bileğinde aşık kemiğinin bulunduğu yer. aa. -ınıñ, 686 at: At, beygir. a. , 30, 36, 184, 494, 496, 524, 582, 708, 742, 746, 776, 786 a. -a, 8, 356 a. -da, 524 a. -dan, 742 a. -ı, 30, 132, 286, 338, 352, 426, 614, 706, 742, 752, 786, 788, 794 a. -ın, 170 a. -ına, 36 a. -ını, 132, 240, 378, 654, 736, 742 a. -ınıñ, 378, 414, 776 a. -ıñ, 12, 94, 338, 712 a. -ıñı, 352 a. -lar, 70, 790 a. -ları, 716, 784 at-: 1. Atmak. 2. Atmak, ateş etmek, vurmak. 3. Sermek (sofra vb.). 4. Atmak, fırlatmak. 5. Atmak, ağarmak (tan). 6. Çalmak (ıslık). a. -aayyaar, 628 a. -abilmään, 114 a. -an, 66, 84, 584, 624, 708 a. -anda, 300, 400, 506 a. -añda, 114 a. -ar, 614 a. -ardı, 686 a. -arna, 486 a. -arsıñ, 580 a. -cak, 426 a. -dı, 24, 102, 118, 466, 506, 512, 554, 642, 724, 726, 788 a. -dım, 230 a. -dıñ mı, 48 a. -ıberyäär, 604, 628 a. -ıınçaa, 8, 108, 194, 458, 528, 568, 722 a. -ım, 616 a. -ıp, 160, 230, 240, 326, 450, 454, 490, 498, 500, 506, 572, 698, 736, 742, 778, 790 a. -ıpdır, 194, 742, 776 a. -ıpdırlar, 778 a. -maan, 754 a. -maankaa, 714 a. -madı, 374 a. -mağı, 358 a. -makda, 232 a. -malıdı, 782 a. -maz, 340 a. -sana, 548 a. -sañ, 192, 382, 706, 732 a. -yaa, 202, 208, 512 a. -yaan, 70, 82, 166, 174, 412 a. -yaañ, 402, 428 a. -yaar, 34, 162, 450, 640, 696, 700 a. -yaasıñ, 774 ata: 1. Baba. 2. Ata. a. , 214, 346, 506, 540, 592, 634, 650, 690, 720, 750, 760, 774, 798 a. -am, 94, 120, 222, 504 a. -amıñ, 94, 96, 504 a. -añ, 540, 574 a. -laram, 338 a. -sı, 426 a. -sına, 30, 100, 168, 424 a. -sız, 548 ataanlıkda: Aniden, birden. a. , 48 ata baba: Ecdat. a. b. , 120, 196 ata ene: Ana baba, ebeveyn. a. e. , 346 Ataköpek Merğen: Kişi adı. A. M. -i, 96 atalık: Babalık. a. , 30, 224 ata vatan: Anavatan, anayurt. a. v. , 214, 750, 760 atbakar: Seyis, at bakıcısı. a. -ı, 686, 722 a. -ıdım, 746 a. -ıñ, 688, 764 atbaşçı: Düğün esnasında gelin olacak kızı getirmeğe giden atlılar, atlı grup. a. , 378 Atçapar: Kişi adı. A. , 724, 734, 736, 738, 740, 742, 744, 770, 776, 778, 784 A. -a, 776 A. -ımızıñ, 778 A. -ıñ, 742, 756 Atçapar Tahırov: Kişi adı. A. T. , 798 at gaytarım yer: At koşturacak kadar olan alan, at koşturum yer. a. g. y. , 618 atğır: Vurucu silâh, hedefini tam vuran silâh. a. , 736 atıl-: Atılmak. a. -an, 200, 332, 354 a. -anda, 268 a. -dı, 752 a. -yaan, 752 a. -yaar, 378 atın-: Atınmak; giyinmek, omuzlarına atmak (kazak, şal gibi şeyleri). a. , 16 atır: 1. Güzel koku, ıtır. 2. Parfüm, esans. a. , 216, 332, 428, 468 a. -ı, 442 a. -ıñ, 484 a. -larıñ, 608 a. -lı, 68, 98, 122, 404, 488, 518, 536 atır-: (Tan yerinin/günün ağarmasını) beklemek, sabahı etmek, sabahlamak. a. -ar, 94 a. -dı, 712 a. -ıpdı, 316 atış-: 1. Karşılıklı silâh atmak, birbirine silâh atmak, vuruşmak. 2. Birbirine karşılıklı bir şeyler söylemek. a. -anmış, 704 a. -ıp, 38 atız: Dışı çitlerle çevrili toprak parçası, koru, parsel, arsa, tarla. a. , 350, 396 a. -lar, 398 a. -lara, 36, 316 a. -larıñ, 302 atlan-: 1. Atlanmak, ata binmek, ata binip gitmek. 2. Bir yere gitmek için yola düşmek, yola koyulmak. a. , 618 a. -an, 240, 258 a. -dı, 300 atlas: Atlas; haritalar bütünü. a. -ınıñ, 400 atlı: 1. Atlı. 2. Atlı asker, süvari. a. , 588, 752, 772, 796 a. -dı, 718 a. -lar, 788 a. -lara, 788 a. -sı, 782 atlı äär: Atlı asker, süvari. a. ää. , 784 atlı esğer: Atlı asker, süvari. a. e. , 776 atlı goşun: Süvari alayı, atlı askerlerden oluşan alay. a. g. , 770 atlı otryad: Süvari bölüğü. a. o. , 744 atomçı: Nükleer fizikçi, nükleer fizik bilgini. a. , 427 a. -lar, 126 avgust: Ağustos. a. , 118 a. -ında, 792 ay: Ay, ah, vay, vah, heyhat, yazık! a. , 662, 688, 724, 738, 780 aya-: Korumak, saklamak. a. -ap, 16 ayaal: 1. Kadın. 2. Hanım, karı, zevce. a. , 10, 296, 390, 450, 638, 640, 642, 650, 682 a. -a, 192, 732, 764 a. -ı, 44, 112, 164, 168, 178, 268, 296, 298, 494, 574, 642, 704, 712, 714, 716, 728, 732 a. -ın, 132 a. -ına, 170, 614 a. -ıñ, 12, 196, 734 a. -ıñız, 644 a. -lara, 774 ayaan: 1. Açık, belli, malûm, aşikâr. 2. Açıkça, apaçık. a. , 216, 268, 412, 414, 522, 570, 630, 726 a. -dır, 318, 346 a. -ı, 706 a. bol-: Malûm olmak, bilinmek, belirmek, ortaya çıkmak, 114, 160, 304 a. et-: Belirtmek, bildirmek, açıklamak, ortaya çıkarmak, 208, 240, 482, 630, 694 a. eyle-: Belirtmek, bildirmek, açıklamak, ortaya çıkarmak, 78 ayak: Ayak. a. -(ğ)a, 584, 726 a. -(ğ)ı, 270, 576, 598, 636, 648, 686, 690 a. -(ğ)ım, 174 a. -(ğ)ımdan, 526 a. -(ğ)ında, 734 a. -(ğ)ından, 302 a. -(ğ)ını, 304 a. -(ğ)ınıñ, 302 a. -(ğ)ıñı, 740 a. -(ğ)ma, 232 a. -(ğ)na, 584 a. -(ğ)nıñ, 742 a. , 66, 106, 140, 174, 192, 226, 278, 302, 434, 524, 572, 718, 730, 790 a. -larnı, 356 a. -larnıñ, 620 ayak aldığ(ı)na: Çok hızlı, çok süratli. a. a. , 70 ayakbaağı: Yük, engel, ayakbağı. a. , 558 ayak çek-: Durmak, duraklamak. a. ç.- , 266, 356, 562, 630 ayaksız: Ayağı olmayan, ayaktan mahrum olan, ayaksız. a. , 646, 650 ayakyalañ: Yalın ayak. a. , 160 Ayasta: Yer adı. A. -anıñ , 610 ayaz: Ayaz, soğuk. a. , 564, 566, 572, 574, 584, 636, 670 a. -da, 64, 202, 718 a. -ı, 546, 558, 584, 674 Ayazhan: Kişi adı. A. , 138 ayazlı: Soğuk, ayazlı. a. , 40, 142, 614, 672 aydıl-: Söylenmek, konuşulmak, bahsedilmek. a. -an, 76 a. -madık, 492 a. -maandır, 658 a. -yaan, 438 aydıl(ı)ş: Söylenme, söyleniş, telâffuz. a. -ı, 574 a. -ında, 342 aydım: Şarkı, türkü. a. , 14, 60, 62, 84, 130, 182, 232, 252, 286, 380, 408, 412, 488, 522, 600, 728, 734, 744, 790, 798 a. -a, 14, 82, 412 a. -da, 374 a. -dan, 180 a. -ı, 204, 248, 252, 284, 364, 402, 448, 458, 470, 472, 600 a. -ım, 416, 460, 522 a. -ıma, 72 a. -ımı, 434 a. -ına, 694 a. -ından, 380 a. -ını, 380 a. -ınıñ, 286 a. -ıñ, 120, 594, 736 a. -ıña, 102 a. -lar, 42, 244, 432 a. -lardan, 280, 282 a. -ları, 92, 466, 612 a. -larıñ, 102 a. -larnı, 50 a. -lı, 120 aydım ayt-: Şarkı söylemek, türkü söylemek/çağırmak. a. a.- , 68, 202, 244, 274, 356, 402, 436, 458, 460, 478, 490, 556, 592, 776 aydım aydış-: Karşılıklı türkü söylemek, türkü söyleşmek. a. a.- , 372 aydım çaağır-: Şarkı söylemek, türkü söylemek/çağırmak. a. ç.- , 192 aydımçı: Türkücü, şarkıcı, ses sanatçısı. a. , 40, 696 a. -sı, 380 aydım saaz: Saz ve söz, türkü ve saz, sazla birlikte söylenen şiir. a. s. , 74, 516 a. s. -a, 538 a. s. -dır, 224 a. s. -ım, 292 a. s. -ıñ, 256 a. s. -lı, 306 aydış: Telâffuz, söyleyiş. a. -ı, 690 a. -ım, 188 aydış-: Karşılıklı konuşmak/söylemek. a. -ıp, 372, 490 aydışık: Atışma. a. , 476 Aydoğan: Kişi adı. A. -ıñ , 398 Aydoğdı: Kişi adı. A. , 398 ayğıtlı: 1. Aydınlatıcı, parlak, aydınlık. 2. Kesin. a. , 264, 680, 700 ayılğanç: 1. Korkulu, dehşetli. 2. İğrenç. a. , 18, 166, 262 ayıp: Ayıp, kusur, yüz karası, suç, kabahat, günah. a. -(b)am, 174 a. , 28, 38, 72, 310, 338, 490, 554, 644, 704, 762 a. -lañ, 142 ay(ı)p: bkz. ayıp. a. -(b)ı, 128, 158, 218, 226, 362 a. -(b)ım, 156, 196 a. -(b)ımdan, 632 a. -(b)ımı, 632 a. -(b)ın, 360 a. -(b)ına, 382 a. -(b)ını, 268 a. -(b)ıñam, 382 ayıplı: Suçlu, kabahatli, günahkâr. a. , 302 ayıplaş-: Birbirine gücenmek, kırılmak, darılmak. a. -maañ, 242 ayır-: Ayırmak. a. -cak, 172, 766 a. -dı, 742 a. -maaversin, 192 a. -maan, 518 a. -madı, 766 a. -masın, 192 ayıt-: bkz. ayt-. a. !, 738 ayla-: 1. Dönmek, dolaşmak. 2. Çevirmek, döndürmek. a. !, 450 a. -ana, 176 a. -ap, 250, 298, 618, 780 a. -ar, 300, 524 a. -dı, 314, 714, 728, 762 a. -dık, 316 a. -mak, 268 a. -sañ, 344 a. -yaañ, 396, 480 a. -yaar, 36, 518, 552, 578 aylampaaç: Pervane. a. -(c)a, 584 aylan-: Dönmek, dolanmak, dolaşmak, gezinmek. a. -alı, 126 a. -an, 584 a. -ar, 10, 524, 598 a. -dı, 166, 308, 322, 394, 506, 588, 716, 798 a. -dıkça, 610 a. -ıñ, 62, 120 a. -ıp, 18, 30, 64, 132, 194, 232, 234, 262, 264, 270, 288, 514, 588, 654, 666 a. -madı, 584 a. -masa, 152 a. -sam, 610 a. -yaan, 632 a. -yaas, 122, 286 aylandır-: Birini bir şeyin dışında dolaştırmak, gezindirmek. a. -yaar, 604 Aylar: Kişi adı. A. , 554 aylat-: Döndürmek, çevirmek, dolaştırmak. a. -(d)an, 774 aylav: 1. At yarışı yapılan meydan, alan. 2. Kıvrım, eğri. a. , 162, 290 a. -a, 378 a. -da, 70 a. -ı, 452 ayna-: 1. Cilvelenmek, cilve yapmak. 2. Kapris yapmak, kaprislenmek. a. -alııñ, 120 a. -ar, 428 a. -ma, 528 aynı: Tam, tıpkı. a. , 194, 680, 770 ayñal-: İyileşmek, sağlığına kavuşmak, kurtulmak. a. -aaymaz, 658 a. -dı, 656 ayra düş-: Ayrılmak, ayrı düşmek. a. d.- , 18, 164, , 528 ayralık: Ayrılık, hasret. a. , 10, 16, 274, 276, 482, 484, 528 ayra sal-: Ayırmak, birbirinden ayırmak. a. s.- , 370, 418 ayratıın: Başka, ayrı, bambaşka. a. , 72, 228 ayrı: Ayrı, başka, değişik. a. , 662 ayrıl-: Ayrılmak. a. !, 108 a. -an, 288, 554 a. -anmı, 432 a. -ası, 360 a. -dı, 96 a. -maz, 28 a. -sam, 28 a. -yaa, 532 ayrılış-: Birbirinden ayrılmak, veda etmek, vedalaşmak. a. -sın, 8, 10 ayt-: 1. Söylemek, demek. 2. Anlatmak. 3. Söylemek (şarkı, türkü). a. -(d)abilmään, 48 a. -(d)alı, 244 a. -(d)amda, 402 a. -(d)amook, 348 a. -(d)an, 116, 124, 212, 234, 250, 414, 430, 500, 592, 692, 746, 748 a. -(d)andı, 744 a. -(d)anı, 216, 250, 668, 670, 734 a. -(d)anından, 580 a. -(d)anmışın, 498 a. -(d)anña, 578 a. -(d)anook, 304 a. -(d)añda, 376 a. -(d)añook, 44, 216, 348 a. -(d)ar, 94, 594 a. -(d)arın, 48 a. -(d)arsıñ, 580 a. -(d)asım, 202 a. -(d)ayın, 14, 150, 402, 478, 564, 610, 638, 640, 662, 710 a. -(d)ıber, 662 a. -(d)ıñ, 8, 116, 236, 242, 280, 292, 662, 726, 764 a. -(d)ıp, 64, 66, 68, 170, 180, 202, 250, 332, 338, 432, 436, 438, 490, 508, 510, 576, 592, 634, 644, 692, 754, 798 a. -(d)ıpdırlar, 460 a. -(d)yaa, 664 a. -(d)yamıñ, 458 a. -(d)yaan, 460, 556, 644, 760 a. -(d)yaandır, 10 a. -(d)yaanın, 168 a. -(d)yaanıñız, 750 a. -(d)yaañ, 558, 706, 746 a. -(d)yaar, 776 a. !, 188, 254, 344, 412, 498, 784, 786 a. -cağım, 218 a. -cağmam, 46 a. -dı, 274, 356 a. -dıñ, 578 a. -maan, 746 a. -maandır, 302 a. -maandırlar, 422 a. -maanıma, 490 a. -makda, 758 a. -malam, 124 a. -malı, 490, 780 a. -maz, 586 aytdır-: Konuşturmak, söylettirmek. a. -ıp, 96 a. -masañ, 340 azaap: 1. Azap, işkence. 2. Istırap, eziyet, sıkıntı. a. -(b)ı, 26, 132, 178 a. -(b)ım, 58 a. , 112, 346, 374 a. -lar, 798 azaap ber-: Eziyet etmek, işkence etmek, ıstırap çektirmek. a. b.- , 26, 646 azaap çek-: İşkence görmek, çile çekmek, eziyet görmek. a. ç.- , 94 azaaplı: Istırap verici, azaplı, külfetli, sıkıntılı, meşakkatli. a. , 542, 582, 586 azaapsız: Azapsız, meşakkatsiz, sıkıntısız, mihnetsiz, külfetsiz. a. , 658, 688 azaar: Ağrı, sızı, sancı. a. , 142, 646 a. -ı, 516 azaara gaal-: Tasalanmak, kaygılanmak. a. g.- , 212 azaar ber-: Sataşmak, takılmak, sıkıntı vermek. a. b.- , 26, 646 azaat: Hür, serbest, bağımsız. a. , 110, 148, 210, 748, 796 a. et-: Azat etmek, salıvermek, serbest bırakmak, 538, 614 a. eyle-: Azat etmek, salıvermek, serbest bırakmak, 372 azaatlık: Hürriyet, özgürlük, serbestlik. a. , 208, 466, 562, 716, 758, 776 azal: Saban. a. -dı, 64 Azerbeycan (< Azerbaycan): Azerbaycanlı, Azerî. A. , 394 Aziya: Asya. A. -a 606 azı:Azı, azı diş. a. , 618 a. -dan, 532, 554 azm: Hınç, öfke, hışım, garaz. a. et-: Öfkelenmek, 424 -B- baaba: Dede, annenin babası. b. , 274, 666, 720 b. -dan, 196 b. -sına, 424 b. -sınıñ, 426, 740 baabadaş: Uzak akraba. b. , 688 b. -dan, 312 baabatda: Hakkında, konuda, konusunda. b. , 188, 652, 654 baabatında: Hakkında, konusunda, ilgili, dair. b. , 326 baada-I: 1. Önce, önceleri, evvelâ, başlangıçta. 2. An, kısa zaman. 3. Hemen, derhal, birden. b. , 64, 102, 112, 126, 152, 160, 162, 164, 216, 262, 266, 332, 406, 582, 614, 650, 696, 710, 742, 784, 796 baada-II: Şarap, içki, bade. b. , 110 b. -lar, 728 b. -lı, 296 baada baat: Hemen, derhal, birden. b. b. , 146, 568, 642 baada göter-: Kadeh kaldırmak. b. g.- , 14, 302, 304, 354, 414, 472 baada iç-: Şarap içmek, içki içmek. b. i.- , 184 baadaş-: Birbirine çok bağlı olmak, yakınlık duymak, yaklaşmak, yakın durmak, içli dışlı olmak, bağdaşmak. b. -an, 230 b. -ar, 340 b. -ıpdır, 782 b. -yaamışın, 398 baadam: Badem. b. -lı, 274 baağ: Bağ, bahçe. b. , 336, 448, 476, 488, 524, 642, 714 b. -a, 56, 58, 60, 186, 188, 220, 336, 478, 512, 562, 604, 640, 722, 796 b. -am, 440 b. -da, 86, 112, 436, 452, 476, 518, 546, 640, 674, 732 b. -dan, 230 b. -ı, 328, 346, 454, 646, 686 b. -ım, 334 b. -ımız, 56, 528 b. -ımızda, 16, 272, 348 b. -ına, 648, 652 b. -ında, 62, 66, 120, 122, 182, 440, 480, 482, 504, 594 b. -ından, 640 b. -ını, 260, 286 b. -ınıñ, 442, 524, 640 b. -ıñ, 638, 640, 642, 644 b. -ıñdan, 512 b. -ıñı, 646 b. -ıñıza, 104 b. -lar, 274, 348, 514, 652 b. -lara, 334, 410, 448, 470, 714, 734, 790 b. -laram, 430 b. -larda, 86 b. -lardan, 468 b. -ları, 252, 734 b. -larım, 410 b. -larını, 196, 614 b. -larınıñ, 454 b. -larıñ, 562 baağbaan: 1. Bahçıvan. 2. Bahçe sahibi. b. , 302, 414, 492, 502, 504, 638, 640, 644, 646, 648, 722, 724, 794 b. -a, 648 b. -ı, 454, 502, 646 b. -ıñ, 502 baağğoyun: Elde beslenen koyun, besili koyun. b. , 734 baağı bossaan: Bağ bahçe. b. b. -ım, 418 baağla-: Bağlamak, düğümlemek. b. -an, 70 b. -dı, 36, 528 b. -dım, 214 b. -yaan, 46, 116, 734 b. -yaar, 562, 702 baağlan-: Bağlanmak. b. -dı, 84 baağlı-I: 1. Bağlı, gerçekleşmesi bir şartı gerektiren. 2. Bağlı, bağlanmış. b. , 282, 562, 612, 768 b. -dır, 264 baağlı-II: Bağlı, bahçeli. b. , 562 baağlık: Bağlık, bahçelik. b. , 604 baakı: 1. İlelebet, ebediyen, ebedî. 2. Ölümsüz. b. , 14, 38, 40, 190, 202, 222, 250, 268, 330, 386, 426, 466, 472, 488, 516, 518, 538, 596, 612, 622, 636, 680, 696, 714, 796, 800 baala: Çocuk, yavru. b. , 94, 96 b. -am, 12, 152, 216, 220, 306, 308, 310, 550, 558, 568 b. -amı, 684 b. -amıñ, 518 b. -anıñ, 504 b. -añ, 18, 206 b. -lar, 272, 600 b. -larım, 216 b. -larnıñ, 310 b. -sı, 208, 374, 518, 638 b. -sın, 170, 172, 178, 256 b. -sını, 18 baalık: Balık. b. -(ğ)ı, 372 b. -(ğ)ıñ, 588 b. , 372, 494, 610, 664, 766, 772 b. -dır, 610 baalıkçı: Balıkçı. b. , 372 b. -ını, 86 baap: Bölüm. b. -(b)ı, 58, 730 b. -(b)ın, 160 b. , 682, 712, 722, 734, 748, 756, 768, 774, 782 baap gel-: Uygun düşmek, lâyık olmak. b. g.- , 304, 386 baar-I: 1. Bütün, hep, tamamen. 2. Var, var olan, varlık, mevcut. b. , 12, 28, 34, 50, 56, 62, 64, 66, 84, 88, 98, 100, 102, 112, 122, 132, 142, 144, 158, 176, 178, 180, 182, 184, 194, 214, 218, 228, 240, 242, 250, 252, 258, 284, 286, 288, 328, 340, 342, 346, 358, 362, 374, 382, 386, 388, 404, 406, 412, 416, 428, 430, 434, 438, 454, 458, 460, 470, 500, 504, 510, 512, 514, 516, 524, 530, 532, 536, 538, 540, 542, 550, 552, 554, 556, 560, 562, 564, 568, 572, 574, 576, 586, 588, 592, 634, 636, 638, 640, 656, 660, 662, 680, 698, 700, 704, 708, 710, 712, 716, 718, 722, 724, 728, 734, 740, 754, 756, 758, 760, 766, 778, 784, 796, 800 b. -dı, 58, 84, 138, 184, 258, 682, 708, 746 b. -dır, 124, 258, 288, 304, 356, 440, 586 b. -dırın, 326 b. -dırıs, 202 b. -ıñda, 28 b. -kaa, 76, 206, 498, 702 b. -mıdı, 548 b. -mıdır, 210 b. -mışın, 636 baar-II (< barar): Varır, gider. b. -dı, 114, 772 baa(r): bkz. baar-I. b. -mı, 70, 134, 218, 258, 350, 488, 668, 670 b. -mıdır, 642 b. -mıkaa, 796 b. -mıñ, 740 b. -mış, 794 b. -mışın, 398 baarada: Hakkında, konuda, konusunda, dair, üzerine. b. , 126, 128, 148, 150, 186, 192, 250, 266, 302, 314, 326, 362, 500, 610, 656, 658, 690, 754, 764, 780 baarasında: Hakkında, konusunda, dair, üzerine. b. , 164, 664 baarı: 1. Hepsi, bütünü. 2. Herkes. 3. Hep. b. , 38, 40, 64, 66, 70, 146, 160, 174, 182, 192, 196, 200, 274, 348, 356, 374, 450, 476, 504, 524, 572, 582, 588, 590, 634, 646, 656, 664, 666, 696, 710, 720, 726, 732, 738, 744, 746, 758, 770, 774, 778, 780, 794 b. -ım, 474 b. -ımız, 588, 658 b. -ımızdan, 302 b. -ımızıñ, 702, 704 b. -ını, 62, 64, 142, 202, 250, 262, 296, 328, 336, 590, 764, 768 b. -ınıñ, 756 b. -n, 12, 106, 146, 158, 232, 290, 314, 344, 532, 538, 614, 670, 688, 692, 694, 766 b. -na, 228, 394, 444, 548 b. -nda, 756 b. -ndan, 310, 480, 512, 768 b. -sı, 98, 352, 584, 744, 788 b. -sına, 548 baarla-: Kontrol etmek. b. -ğın, 48 baarlı: Varlıklı, zengin. b. , 590, 764 baarlık: Varlık, var oluş, mevcudiyet. b. -(ğ)ı, 132 b. -(ğ)ımı, 114, 168 b. -(ğ)mı, 438 b. , 190 baasdaş: bkz. bääsdeş. b. -ına, 656 baat: 1. Bir işi yapmak için sarfedilen güç; katedilen hız, sürat. 2. Heybet. b. -(d)ı, 120, 250, 442, 450, 454, 592, 604 b. -(d)ıdır, 698 b. -(d)ıma, 484, 554 b. -(d)ına, 36, 452, 456, 744, 768, 776 b. -(d)ında, 592, 682 b. -(d)ını, 198 b. -(d)ıña, 284, 336, 416 b. -(d)ıñı, 238 b. , 466, 698, 716, 728 baat al-: 1. Hız almak. 2. Güçlenmek. b. a.- , 66, 298, 356, 506, 532 baat ber-: Bir şeyin hareketini güçlendirmek, kuvvetini arttırmak. b. b.- , 422, 728 baatbörek: Uçurtma. b. , 186, 348 baatıl: Kör, göremeyen. b. -a, 76 baatır: Cesur, mert, yiğit, gözü pek, pervasız. b. , 6, 14, 32, 72, 208, 438, 634, 780 b. -ı, 616 b. -ıñ, 710, 738, 778 baatırğay: Cesur, cesaretli, yürekli, gözü pek. b. , 348 baatırlık: Şecaat, yiğitlik, cesurluk, mertlik, pervasızlık. b. , 104, 298 baatırsıra-: Horozlanmak, çalım satmak. b. -ma, 338 baatlan-: 1. Hızlanmak, hız almak. 2. Güçlenmek. b. , 62 b. -ıñ, 120 b. -ıp, 102 b. -maağa, 62 b. -yaas, 122 baatlı: Şiddetli, güçlü, kuvvetli, baskın. b. , 28, 416, 490, 512, 542, 606, 736, 744, 752 b. -mış, 142 baatlı ur-: Hızla vurmak, süratle çarpmak. b. u.- , 18, 560 baay: Zengin, varlıklı. b. , 116, 118, 494, 686, 702, 720, 740, 748, 750, 784, 786 b. -a, 718 b. -am, 718 b. -da, 742 b. -dan, 738 b. -danam, 690 b. -dı, 114, 764 b. -ıñ, 588, 718, 722, 740, 746, 758 b. -lar, 96 b. -laram, 738 b. -ları, 300 b. -larıñ, 720 b. -mı, 394 baaya- I: Zengin olmak, zenginleşmek. b. -dı, 548 baaya- II: Bitmek, tükenmek. b. -andığını, 782 baayğuş: Baykuş. b. , 446 b. -dan, 358 baaylık: Zenginlik. b. -(ğ)ı, 328, 336, 396, 564, 636, 664, 710, 718 b. -(ğ)ım, 474, 708 b. -(ğ)ıñ, 624 b. , 272, 314, 382, 384, 492, 562 baazar: Pazar, çarşı. b. , 760 b. -a, 362, 696 b. -cığa, 580 b. -çı, 626 b. -dan, 196, 628 b. -ı, 626 badak sal-: Çelmek, çelmelemek, engel olmak. b. s.- , 98, 284, 336 Badhız: Yer adı. B. -ıñ, 528 Bağabat: Yer adı. B. -dan , 496 Bağdat: Yer adı. B. -(d)a, 304 Bağıbek: Kişi adı. B. , 720 bağır: 1. Bağır, göğüs. 2. Karaciğer. b. , 352, 498 bağ(ı)r: bkz. bağır. b. -a, 18, 178, 576 b. -ı, 152, 562 b. -ım, 58, 578 b. -ıma, 74 b. -ımı, 184 b. -ın, 524 b. -ına, 30, 58, 216, 552, 582, 734, 790 b. -ını, 304, 602 b. -ıñ, 230, 620 b. -ıñdan, 76 Bağır: Yer adı. B. -dan, 800 bağırtla-: Eğilmek, bükülmek. b. -ap, 16 bağış: Bağış. b. , 276 bağ(ı)ş: bkz. bağış. b. et-: Bahşetmek, bağışlamak, 500 bağışla-: Affetmek, bağışlamak. b. , 730 b. -añ, 290, 292, 752 b. -apdır, 130 b. -ardım, 168 bağşı: Ozan, halk şairi, saz şairi. b. , 62, 64, 150, 274, 414, 472, 492, 750 b. -ını, 340 b. -ıñ, 744 b. -lar, 108, 204 b. -sı, 746 bağt: Baht, saadet. b. , 50, 198, 254, 478, 574, 636, 650, 702, 790 b. -a, 64, 130, 250, 414, 454, 494 b. -ı, 28, 134, 146, 234, 256, 268, 340, 636 b. -ım, 42, 110, 130, 226, 612, 686 b. -ımı, 438 b. -ımıñ, 38, 44, 116, 646 b. -ımız, 32, 314, 732 b. -ımızıñ, 6, 96 b. -ın, 170, 216 b. -ına, 634 b. -ını, 194, 374 b. -ıñ, 226, 348, 484 b. -ıñı, 226 bağtı çüv-: Bahtı açılmak, şansı olmak. b. ç.-, 340 bağtıyaar: Bahtiyar, bahtlı, talihli. b. , 62, 110, 470, 596 bağtı yat-: Çaresizlik içinde kalmak, çaresiz duruma düşmek, kötü güne kalmak, şansı kötü gitmek. b. y.- , 340, 690 bağtlı: Bahtlı, talihli. b. , 28, 428, 478, 638 baha: 1. Fiyat, değer, kıymet. 2. Not. b. -anı, 696 b. -sı, 548 b. -sını, 580 baha ber-: 1. Değer/paha biçmek. 2. Not vermek. b. b.- , 212, 360, 386, 650 baha beril-: Değer biçilmek, fiyat verilmek. b. b.- , 342 bahana: Bahane, sebep. b. , 266 bahana ara-: Bahane aramak. b. a.- , 556, 558 bahar: Bahar, ilkbahar. b. , 30, 66, 82, 100, 102, 122, 182, 236, 272, 274, 402, 404, 432, 454, 476, 502, 526, 574, 652, 672, 686, 712, 714 b. -da, 120, 182, 188, 686 b. -ı, 692 b. -ıñ, 418, 442 b. -lar, 636 bahııl: Pinti, cimri. b. , 742 Bahrı Hazar: Hazar Denizi. B. H. -ı, 150 bak-: 1. Bakmak. 2. Görmek. 3. Gütmek. b. !, 486, 508, 562, 794 b. -alı, 642 b. -amda, 58 b. -an, 530, 636, 758, 764 b. -anda, 574 b. -añda, 480 b. -ar, 236, 526, 580 b. -ara, 640 b. -ardı, 598, 692 b. -arsıñ, 578 b. -ayın, 42, 434 b. -dı, 234, 324, 478, 602, 770, 772 b. -dık, 274 b. -dım, 408, 472 b. -dıñ, 650 b. -ıp, 162, 438, 452, 458, 488, 554, 564, 568, 606, 620, 648, 692, 724, 790 b. -ma, 108, 110, 152 b. -maan, 48, 456, 586 b. -madı, 576 b. -masın, 26, 56, 236 b. -mayaañ, 82 b. -mayaar, 180, 182, 460, 568 b. -sam, 108 b. -sañ, 160, 338, 478 b. -sın, 12 b. -yaan, 196, 480, 626 b. -yaañ, 486 b. -yaar, 326, 558 b. -yaardı, 58, 252, 560 b. -yaarsıñ, 232 bakaan: -a/-e doğru. b. , 198, 402, 412, 460, 512, 520, 562, 568, 580, 594, 602, 652, 776, 792 bakca: Bahçe. b. -a 152 b. -dan, 452 b. -larıñ, 312 Bakcasaray: Yer adı; Bahçesaray. B. , 608 bakdır-: Baktırmak, besletmek, güttürmek. b. , 420 b. -dı, 686 bakış: Bakma, bakış. b. -da, 430 b. -ına, 608 b. -ıñ, 106, 108 bakna: Sömürge. b. , 750 Baku: Yer adı; Azerbaycan'ın baş kenti. B. , 594 bal: Bal. b. , 84, 98, 258, 264, 282, 338, 504, 514, 524, 556, 578, 588, 604, 650 b. -a, 66 b. -dı, 250 b. -ı, 420 balak: Pantolon. b. -(ğ)ıñ, 700 b. -ları, 454, 588 b. -lı, 684 baldak: Bitki sapı, ot gövdesi. b. -(ğ)ını, 742 b. , 534 baldır: Bacak. b. -lara, 454 balet: Bale. b. , 732 balkılda-: Işıldamak, parlamak, parıl parıl parlamak. b. -ap, 484 b. -dı, 324 b. -yaan, 458, 568 b. -yaar, 326 balkıldaş: Parlayış, parlama, ışıldama, ışıldayış. b. -ın, 576 ballada: TDS. Serbest biçimli, romantik, müzik araçlarıyla çalınan veya şarkı olarak okunan şiir; balat. b. , 208, 256 baloniya: Manto. b. -a, 216 balşevik: bkz. bolşevik. b. -(ğ)e, 724 b. -(ğ)em, 720 b. -(ğ)iñ, 720 b. , 718, 724, 764 b. -leriñ, 722 b. -mi, 740 Baltika-I: Deniz adı; Baltık. B. -da, 712 Baltika-II: Kişi adı (lâkap). B. , 712, 774 bar-: Varmak, gitmek. b. !, 152, 306, 308, 310, 498, 628, 688, 734, 786 b. -aağada, 618 b. -aay, 614 b. -aayın, 40 b. -aaysa, 660 b. -amda, 48, 58, 144, 210 b. -an, 302, 776, 798, 800 b. -anda, 692, 694, 798 b. -ardık, 600 b. -ardım, 38, 60 b. -arsıñ, 46 b. -dı, 640, 654, 688, 772, 788 b. -dık, 56, 98 b. -dım, 18, 36, 344, 556 b. -ıp, 184, 202, 254, 482, 486, 580, 620, 752, 786 b. -maan, 490 b. -maana, 322 b. -madı, 276, 584 b. -malı, 752 b. -masa, 508 b. -masak, 800 b. -masın, 756 b. -masız, 650 b. -mayaar, 500 b. -sa, 76, 136, 216, 770 b. -sağam, 316 b. -sam, 146, 352 b. -sañ, 114, 122, 614 b. -sın, 718, 796 b. -yaa, 70, 76, 168, 204, 206, 232, 260, 352, 448, 526, 562, 602, 608, 658, 664 b. -yaadım, 174 b. -yaalar, 202, 586, 596, 604 b. -yaan, 14, 60, 70, 76, 164, 190, 196, 198, 202, 208, 224, 252, 278, 320, 358, 372, 380, 404, 412, 434, 440, 444, 454, 466, 482, 500, 502, 506, 512, 542, 582, 592, 652, 668, 670, 768 b. -yaandır, 346, 638 b. -yaanlarıñ, 448 b. -yaañ, 160, 302, 344, 444, 472, 480, 612, 614, 642, 652, 654 b. -yaar, 18, 40, 42, 70, 84, 100, 102, 116, 126, 158, 162, 180, 192, 200, 232, 262, 264, 308, 348, 374, 402, 488, 494, 512, 516, 518, 520, 522, 606, 616, 664, 666, 682, 700, 716, 732, 734 b. -yaardı, 560 b. -yaarın, 186, 188, 404, 438 b. -yaarkaa, 146, 702 b. -yaarkaam, 62 b. -yaar-la, 404 b. -yaarsıñ, 490, 654 b. -yaas, 620 b. -yaasıñ, 654 barha (TDS. barhaa): 1. Bütün, hep. 2. Gittikçe. 3. İyice, büsbütün. b. , 10, 214, 380, 476, 512, 602, 628, 640, 646, 718, 756, 774 barıp yatan: Aşırı derecede, haddinden fazla. b. y. , 786 bar(ı)ş: Gitme, gidiş, seyir. b. -ı, 70, 748 b. -ına, 798 b. -ında, 532 b. -ını, 534 Barinya: Kişi adı. B. , 714 barmak: Parmak. b. -(ğ)ı, 162, 728 b. -(ğ)ını, 754 b. , 532, 754 b. -lar, 68 b. -lara, 68 b. -ları, 68, 172 b. -larıñ, 68 barmasız yer: Gidilmeyecek yer. b. y. , 650 Baronessa Şarlotta: Kişi adı. B. Ş. -anıñ, 732 Barsağelmez: Yer adı. B. , 592 B. -de, 592 bas: En kalın sesli orkestra çalgısı. b. , 524 bas-: 1. Basmak. 2. Ezmek. 3. Kaplamak. 4. Zorlamak. 5. Ağırlık vermek, üstüne çökmek. 6. Üstün çıkmak, boyun eğdirmek, yenmek. 7. Hapse atmak. 8. Baskın gelmek. 9. Batırmak (suya). 10. Yuvarlamak (keçe). b. !, 712 b. -an, 178, 714, 746 b. -anda, 170 b. -ar, 524, 734 b. -cak, 554 b. -dı, 58, 196, 552, 582, 786, 790 b. -dık, 86 b. -dılar, 694 b. -dım, 454, 632 b. -dı mı, 672 b. -ıp, 30, 40, 102, 144, 440, 532, 580, 620, 660, 754, 764, 768 b. -ıpdır, 24, 26, 394, 568 b. -mak, 272 b. -sa, 386 b. -yaa, 10, 216 b. -yaan, 572 b. -yaandır, 214 b. -yaar, 18, 40, 574 basdır: bkz. bassır. b. , 16 basğaa düş-: Paniğe kapılmak, telâşlanmak. b. d.- , 542, 724 basğançak: Basamak. b. -(ğ)a, 618 b. , 344 b. -da, 564 basğı: Panik, telâş. b. -(a)a, 542, 724 basıl-: Üstüne ağırlık düşmek, bunalmak. b. -an, 126 b. -dı, 188 b. -dım, 740 b. -ıp, 420 b. -macağnı, 558 b. -madık, 26 basım-I: 1. Çabuk, hızlı, tez. 2. Hemen, derhal, süratle. b. , 274, 330, 392, 432, 440, 452, 532, 578, 590, 616, 642, 732, 754 b. -raak, 110 basım-II: Aksan. b. -da, 342 basır(ı)l- : Örtülmek, kapatılmak, bastırılmak. b. -an, 716 basış-: Toplamakta yardımlaşmak. b. !, 126 bassır: Daima, sürekli. b. , 78 baş: 1. Baş, kafa. 2. Doruk, dağ başı. 3. Başak. 4. Başkan, önder, ileri gelen. b. , 116 , 376 b. -a, 366, 660, 688 b. -ı, 64, 166, 186, 316, 572, 578, 584, 684, 738 b. -ım, 322, 588 b. -ıma, 284, 318, 706, 762 b. -ımı, 68, 136 b. -ımıñ, 334 b. -ımız, 526 b. -ımıza, 796 b. -ımızdan, 684 b. -ımızı, 96 b. -ımnıñ, 12 b. -ın, 136, 166, 176, 290, 358, 582, 684, 710, 748, 774 b. -ına, 24, 28, 96, 158, 242, 258, 296, 302, 514, 520, 542, 556, 668, 692 b. -ında, 14, 26, 48, 138, 146, 148, 158, 164, 196, 238, 258, 318, 322, 550, 590, 592, 602, 604, 626, 738 b. -ından, 150, 502, 640 b. -ını, 10, 224, 468, 534, 552, 558, 568, 584, 646, 648, 694, 696, 708, 762, 788, 792 b. -ınıñ, 418, 524 b. -ıñ, 74, 76, 180 b. -ıña, 680 b. -ıñı, 220, 226, 444 b. -lar, 174, 608 b. -ları, 776 b. -larında, 322 b. -larını, 86 b. -lı, 506 b. bol-: Başını çekmek, öne düşmek, önderlik etmek, yol göstermek, 466, 468, 680, 788 başa bar-: 1. Yoluna/düzene girmek, düzelmek, normale dönmek. 2. Gerçekleşmek. 3. Bitmek, sona ermek. b. b.- , 508, 660, 718, 770 başabaş söveş: Teke tek savaş, düello. b. s. , 754 başa belaa gel-: Başa belâ gelmek, başı derde girmek, belâya çatmak. b. b. g.- , 6, 98, 100, 340, 690, 764 başağay: Aceleci, telâşlı. b. , 334 b. et-: Telâşlanmak, ne yapacağını şaşırmak, 592 baş alıp çık-: Çekip gitmek. b. a. ç.- , 758 baş alıp gaç-: Kaçıp gitmek. b. a. g.- , 788 baş alıp git-: Başını alıp gitmek, hiçbir zaman dönmeyecek şekilde ayrılmak, savuşmak, çekip gitmek. b. a. g.- , 112, 198 başam (< başı hem): Başı da. b. , 604 başar-: Yapabilmek, becermek, başarmak, muktedir olmak. b. -mağam, 360 b. -marsıñız, 662 b. -sam, 54, 80, 110, 156, 196, 214, 738 b. -sañ, 126, 212 b. -yaanlañ, 350 başarcañ: Kâbiliyetli, yetenekli, istidatlı, becerikli, mahir. b. , 710 başart-: 1. Başartmak, becertmek, başarıya erdirmek. 2. Başarıyla sonuçlandırmak. b. -(d)an, 440 b. -macak, 388 b. -maz, 440, 590, 710 başbozar: Karıştırıcı, fesat, arabozucu, bozguncu. b. , 762 baş bozar: bkz. başbozar. b. b. , 590 başçak: Baş aşağı. b. , 386 baş çıkar-: Anlamak, kavramak. b. ç.- , 110, 112 başda: Önce, öncelikle. b. , 470 başdan: Önce, önceleri, baştan. b. , 224, 646, 712, 736, 784 baş eğ-: Başını eğmek, selâm vermek, selâmlamak. b. e.- , 14, 208, 526, 648 başğa: Başka, diğer, gayri, öbür, öteki, sair. b. , 130, 196, 222, 234, 306, 384, 414, 440, 442, 490, 492, 532, 536, 558, 566, 614, 640, 644, 662, 704, 716, 738, 740, 750, 756, 760, 772, 780 başğala-: Değiştirmek, yenilemek. b. !, 218 başğalar: Başkası, elâlem. b. -am, 128 başını çara-: Kendini kurtarmak. b. ç.- , 788 başını eğ-: Selâm vermek, saygı göstermek. b. e.- , 792 başını yayka-: Başını sallamak. b. y.- , 558 başın(ı) yayka-: bkz. başını yayka-. b. y.- , 358 başkı: İlk, başlangıçtaki. b. , 236, 238, 284, 452 baş komandir: Başkomutan. b. k. , 782, 798 başla-: 1. Bir işe başlamak, girişmek. 2. Başlamak (yardımcı fiil). 3. Açmak. b. !, 792 b. -an, 178, 424, 506, 508 b. -anda, 112 b. -ap, 332, 580, 664, 684 b. -ar, 592, 786 b. -dı, 36, 56, 270, 314, 584, 600, 692, 724, 766, 788 b. -dık, 588 b. -dım, 322, 412 b. -mak, 472 b. -malı, 726 b. -sın, 472 b. -yaar, 66, 180, 532 başlan-: 1. Başlanmak. 2. Meydana gelmek, ortaya çıkmak, türemek. 3. Gelmeye/inmeye başlamak. b. -an, 664 b. -ar, 592 b. -dı, 306, 466, 646, 726, 742 b. -yaar, 346, 376 başlanğıç: Başlangıç. b. -(c)ı, 278 başlık: 1. Amir. 2. Başkan, reis. b. -(ğ)am, 752 b. -(ğ)ı, 754, 766, 772, 778, 786, 796 b. -(ğ)ına, 268 b. -(ğ)ından, 306 b. -(ğ)ıñ, 36, 360, 656 b. -(ğ)ıñam, 556 b. , 36, 76, 124, 656, 658, 660, 662, 664 başlık saylan-: Başkan seçilmek. b. s.- , 778 baş mehanik: Başmakinist. b. m. , 710 baş miiraap: Baş sucu. b. m. , 600 başuuç: (Yatağın) baş ucu. b. -(c)ın, 568 baş vagon: Başvagon. b. v. , 734 baş veziir: Başvezir, sadrazam. b. v. , 496 bat-: Batmak. b. -an, 116, 236, 264 b. -anda, 400, 662 b. -anook, 550 b. -ar, 46, 650 b. -arlar, 10 b. -arna, 486 b. -arsıñ, 580 b. -dı, 552, 744, 778 b. -dım, 146, 430 b. -ıberyäär, 604 b. -ıp, 198, 262, 498, 606, 616 b. -ıpdır, 344, 566 b. -ma, 264 b. -mayaarsıñ, 78 b. -maz, 340 b. -sañ, 420 b. -yaan, 402, 412 b. -yaañ, 402 b. -yaar, 574, 660 batıır (< batırar): Batırır. b. , 616 batır-: Batırmak. b. -an, 68 b. -dı, 778 b. -dık, 590 b. -ma, 342 b. -sın, 170 batrak: Irgat, gündelikçi. b. , 724 bay: Elbette, mutlaka. b. , 590 bayak: 1. Önce, önceleri. 2. Az önce, demin. b. , 480, 562 bayar: Bey, ağa. b. , 588, 636 b. -dan, 738 b. -ıñ, 340, 522 b. -lar, 720, 736 baydak: Bayrak, sancak, flâma. b. -(ğ)a, 466 b. -(ğ)ı, 34, 210, 214, 466, 470, 682, 790, 792 b. -(ğ)ına, 62 b. -(ğ)ını, 6, 792 b. -(ğ)ıñ, 466, 792 b. -(ğ)ıñdı, 538 b. , 300, 308, 370, 384, 418, 468, 470, 560, 616, 682, 740, 752, 784, 790, 794, 798 b. -lar, 454 baydaklı: Bayraklı, sancaklı, flâmalı. b. , 118, 696, 726, 748, 758 bayır: Bayır, tepe, sırt, yokuş. b. -dan, 524 b. -lar, 68 Baykonur: Yer adı. b. -dan, 198 Bayraç: Kişi adı. B. -(c)ıñ, 722, 748 B. , 688 B. -dan, 690 Bayraç Bay: Kişi adı. B. B. , 686, 746 B. B. -ıñ, 686 bayrak: 1. Ödül, mükâfaat. 2. Ganimet. b. , 614 bayrak al-: Ödül almak. b. a.- , 634, 790 bayraklı: Ödüllü, ödül sahibi. b. , 490 bayram: Bayram, şölen. b. , 48, 466, 476, 538, 540 b. -a, 118 b. -dı, 718 b. -ı, 202, 466 b. -ında, 182, 194 b. et-: Bayram etmek, bayramı kutlamak, 62, 64, 98, 800 Bayramhan: Kişi adı. B. , 380 bääbecik: Bebecik, yavrucak. b. , 168, 172, 178 bääbek (TDS. bäbek): Bebek, süt emen çocuk. b. -(ğ)in, 30 b. -(ğ)ni, 476 b. , 172, 184, 790 bääğül (TDS. bäğül): Gül. b. , 42, 272, 346, 390, 414, 478, 488, 538, 540, 546, 652, 674 b. -den, 440 b. -denem, 446 b. -e, 214 b. -iñ, 478 b. -ler, 190, 410 b. -leri, 346 b. -li, 86 bäälçire- (TDS. bälçire-): Şaka yapmak. b. -(ä)äp, 356 bäär (< bu yer): Bura. b. -de, 752, 776 bäärem (< bääri hem): Beri de. b. , 168 bääri (TDS. bäri): 1. Beri. 2. -dan/-den beri. b. , 8, 50, 58, 78, 80, 82, 98, 100, 106, 126, 132, 148, 160, 182, 196, 208, 230, 292, 372, 406, 452, 484, 488, 498, 512, 602, 614, 620, 640, 672, 698, 706, 724, 736, 744, 758, 764, 766, 794 bäär(i): bkz. bääri. b. -sine, 722 bääriik (TDS. bäriik): Beriye. b. , 12, 48, 560, 744 bääsdeş (TDS. bäsdeş): Rakip. b. -im, 402 bääsleş- (TDS. bäsleş-): Rekâbet etmek, yarışmak. b. -ip, 652 bääş (TDS. bäş): Beş. b. , 58, 106, 182, 184, 398, 522, 624, 680, 748 b. -iniñ, 532 bääşatar (TDS. bäşatar): Tüfek. b. -dan, 742 b. -ıñ, 738 b. -lı, 712 bääş beter: Besbeter, en kötü, çok fena. b. b. , 148 bääşinci: Beşinci. b. , 574, 700, 748 bääşlik: Beş puan, beş (öğrenciye verilen not). b. , 286 bääş saanı: Beş tane, beş adet. b. s. , 758 bääşyıllık (TDS. bäşyıllık): Beş yıllık plân. b. -(ğ)ı, 672 b. -(ğ)ım, 520, 522 b. -(ğ)ıñ, 520 bähbiit: Fayda, menfaat, çıkar. b. -(d)i, 766 Bähbit: Kişi adı. B. , 720, 722 bähra al-: Tad/zevk almak, keyiflenmek, hoşlanmak. b. a.- , 100, 102, 160 Bäşim: Kişi adı. B. , 592 B. -em, 594 becer-: 1. Tarlayı sürüp bir şeyler ekecek hâle getirmek. 2. Tamir etmek, yamamak. 3.Hastalığı iyileştirmek, tedavi etmek. b. -dim, 66 b. -ip, 12, 664 b. -ipdir, 500 b. -mek, 672 b. -meli, 658 becert-: Tamir ettirmek. b. , 660 bedasıl: Kötü kalpli, kötü, fena. b. , 728 b. -a, 736 b. -ı, 736 bede: Hayvanlara yedirmek için toplanmış ve kurutulmuş ot, yonca. b. , 716 beden: Beden, vücut. b. , 174, 184, 386, 666 b. -dir, 766 b. -e, 400 b. -li, 634 bedene: Bıldırcın. b. , 612 bedev: Küheylân; soylu at, Arap atı. b. , 634 b. -ini, 414 b. -ler, 744 bedre: Kova. b. -(ä)äni, 98 b. -sini, 72 beğ: Ağa. b. -i, 686 Beğ: Kişi adı. B. , 666, 672 B. -iñ, 672 beğen-: Sevinmek. b. -ääy miñ, 234 b. -cek, 648 b. -di, 362 b. -diler, 454 b. -dim, 18, 264 b. -ip, 300, 352, 518 b. -ipdir, 500 b. -señ, 504 b. -yää, 502, 504 b. -yään, 142, 178, 202, 362, 456 b. -yäändir, 726 beğenç: Sevinç. b. -(c)e, 412 b. -(c)i, 502, 504, 694, 792 b. , 536 beğendir-: Sevindirmek, memnun etmek. b. -cek, 414 b. -di, 800 b. -er, 214 b. -erdi, 420 b. -eyin, 130 b. -ip, 188, 488 behiişt: Cennet. b. , 440 bek: Sağlam, dayanıklı, metin. b. -di, 708 bekiş- (< berkiş-): İyice güçlenmek/sağlamlaşmak. b. -mez, 662 Bekker: Kişi adı. B. -iñ, 728 bekle- I: 1. Kapamak, örtmek. 2. Önünü kesmek, önüne set çekmek, engellemek. b. -dim, 550 b. -ğin, 12 bekle- II: Kuvvetlendirmek, güçlendirmek, sağlamlaştırmak. b. -di, 268 b. -diñ, 284 belaa: Belâ, dert. b. , 24, 26, 230, 262, 278, 370, 418, 584, 588, 624, 654, 680, 684, 712, 790, 792, 796, 798 b. (dat.), 88, 212 b. -anı, 74, 316, 680, 780, 796 b. -anıñ, 12, 572, 696 b. -añ, 708 b. -dan, 24, 26, 340, 374, 488, 726, 788 b. -lañ, 64 b. -lar, 64 b. -sı, 26, 334, 486, 552, 708 b. -sına, 528 belaa beter: Musibet, görünmez belâ. b. b. , 582 belaalı: Belâlı, dertli. b. , 582 belent: 1. Yüksek, yüce, üstün. 2. Debdebeli, görkemli, gösterişli, şağşağalı, mutantan. 3. Yüksek, sert (ses). b. -(d)e, 404, 512, 592 b. -(d)i, 30 b. , 40, 60, 62, 64, 72, 144, 192, 226, 270, 274, 290, 306, 344, 346, 362, 386, 396, 402, 434, 488, 506, 562, 564, 638, 640, 646, 668, 698, 776, 782, 790 b. -den, 404 beleñ (< beliñ): Telâş, korku, şaşkınlık. b. , 324 beleñ ber- (< beliñ ber-): İrkiltmek, korkmasına sebep olmak, korku salmak. b. b.- , 748 belet: Birini, bir yeri veya herhangi bir şeyi iyi bilen, tanıyan adam; aşina, bilgili, uyanık. b. -(d)em, 238 b. -(d)i, 32, 782 b. , 30, 34, 196, 312, 316, 326, 344, 418, 508, 714, 722, 724, 750, 784, 786 b. -dik, 588 b. -dir, 518, 520 belği: İşaret. b. -leri, 556 belki: 1. Belki. 2. Gâliba, herhalde, muhtemelen. b. , 10, 22, 24, 42, 44, 72, 74, 84, 114, 124, 128, 136, 184, 186, 214, 218, 230, 232, 268, 276, 292, 296, 306, 318, 344, 348, 356, 384, 428, 448, 454, 460, 472, 480, 488, 490, 494, 500, 504, 506, 508, 510, 524, 526, 532, 566, 572, 574, 586, 592, 594, 616, 638, 666, 718, 726, 728, 746, 752, 766, 768, 782 belle-: 1. Kaydetmek. 2. Belirlemek. b. -(ä)änmiş, 96 b. -di, 380 b. -meli, 710 belli: 1. Belli. 2. Tanınmış, bilinen, tanınan. b. , 26, 100, 160, 226, 276, 314, 412, 702, 714, 734, 754, 756, 760, 774 b. -dir, 94 bellik: İşaret. b. , 644 Belostok: Yer adı. B. -da, 304 bende: Kul, köle, bende. b. -(ä)ä, 648 b. -(ä)äni, 500 b. -(ä)äniñ, 698, 792 b. -(ä)äñi, 684 b. , 32, 268, 336, 344, 572, 598 b. -ler, 718 b. -leriñ, 588 b. -si, 740 bendi: Esir, tutsak. b. , 764 b. -siñ, 580 bendi hıyaal: Hayalde yatan/olan. b. h. , 132 benevşe: Menekşe. b. -li, 484 bent: 1. Set, bent. 2. Kıta (şiir). b. -(d)i, 162, 596 b. -(d)imizde, 596 b. -(d)imizden, 602 b. -(d)iñ, 596, 598, 604 b. , 96 b. -de, 316, 596 b. -den, 598 ber-: Vermek. b. !, 32, 58, 190, 208, 250, 276, 306, 562, 602, 624, 646, 696, 734, 740, 744, 780 b. -ceğem, 130 b. -cek, 140, 212, 248, 364, 386, 494, 496, 644 b. -di, 16, 24, 68, 116, 118, 128, 140, 142, 168, 220, 274, 282, 306, 308, 322, 324, 330, 352, 384, 454, 488, 500, 504, 506, 530, 548, 564, 574, 608, 636, 642, 644, 648, 652, 688, 694, 696, 718, 772, 776, 784, 790, 796 b. -dik, 396, 528 b. -diler, 138, 140, 164, 240, 260, 590 b. -diler mi, 438 b. -dim, 76, 116, 224, 280, 290, 298, 482 b. -di mi, 74, 110, 230 b. -diñ, 40, 110 b. -diñiz, 290, 482, 488 b. -diñ mi, 126, 440, 644 b. -emook, 644 b. -en, 44, 68, 72, 202, 212, 218, 264, 266, 286, 300, 306, 318, 330, 394, 416, 434, 442, 490, 502, 518, 540, 608, 648, 682, 714, 770, 800 b. -ende, 134, 502, 694 b. -enim, 114 b. -enin, 560 b. -enleri, 300 b. -enmi, 198 b. -enmiş, 498 b. -enook, 126, 750 b. -er, 180, 214, 306, 504, 564, 580, 598, 664, 716, 740, 764, 798 b. -erdi, 688, 708 b. -erdik, 600 b. -erdim, 270, 328 b. -erin, 8 b. -ersiñ, 46 b. -esim, 438, 484, 560 b. -eyin, 12, 36, 106, 230, 292, 372, 436, 476, 652 b. -ğin, 692 b. -iñ, 268, 538, 540, 656, 716 b. -ip, 42, 46, 62, 74, 98, 116, 144, 188, 192, 212, 230, 242, 302, 376, 402, 438, 486, 496, 548, 566, 576, 578, 584, 620, 664, 680, 690, 712, 718, 720, 738, 794 b. -ipdi, 32, 372, 752 b. -ipdim, 188, 606 b. -ipdir, 298, 372, 426, 690, 730, 756 b. -määğe, 292, 396, 566 b. -määli, 422 b. -mään, 138, 646 b. -määñ, 26 b. -määyin, 152 b. -me, 338, 692 b. -medi, 136, 304, 394, 642, 738 b. -medik, 80, 216, 620 b. -mediler, 240 b. -medim, 290, 292 b. -mediñ, 408, 436 b. -mek, 124, 390, 492, 500, 672, 708 b. -mekçi, 752 b. -meli, 512, 572, 696 b. -mese, 80, 626 b. -mesek, 800 b. -meseñ, 330 b. -mesin, 728 b. -meyäär, 18, 112, 512 b. -meyääñ, 104 b. -mez, 78, 130, 548, 650 b. -mezdi, 588 b. -mezdim, 428 b. -se, 262, 360, 708, 740 b. -sek, 770 b. -seler, 492 b. -selerem, 740 b. -señ, 130, 230, 272, 338, 348 b. -señem, 40, 320 b. -señiz, 644 b. -sin, 16, 132, 170, 498, 648, 708, 718 b. -yää, 58, 298, 414, 620, 634 b. -yäädiler, 174 b. -yää miñ, 428 b. -yään, 42, 56, 60, 190, 198, 234, 338, 350, 390, 406, 452, 502, 536, 538, 618, 644, 666, 712, 714, 750, 756 b. -yäändir, 320 b. -yääñ, 42, 140, 160, 294 b. -yäär, 24, 26, 48, 176, 202, 248, 252, 364, 518, 602, 670, 718, 748 beraadarii (< Tacikçe berâderî): Kardeşlik. b. , 38 bercaay: b. et-: Yerine getirmek, icra etmek, uygulamak, yapmak, 490, 672 berç: Şiş, yumru, ur. b. bol-: Katılaşmak, sertleşmek, taş kesilmek, 58 berdaaşlı: Sağlam, metin. b. , 174 Berdi Ağa: Kişi adı. B. A. -nı, 86 berekellaa (TDS. berekella): Aferin, bravo. b. , 766 bereket: Bereket. b. , 134, 202, 314, 416, 520, 628, 654, 656, 664 b. -leri, 416 bereketli: 1. Bol, bereketli, zengin. 2. Proteinli, besleyici (yiyecek). b. , 38, 84, 396, 416 beretka: Bere. b. -lı, 266 berği: Borç. b. , 574 b. -den, 576 berğidaar: Borçlu, borçlu olan. b. , 286, 612 berğili: Borçlu, borcu olan. b. , 194, 488 b. -mi, 516 beri: Hiç olmazsa, değilse, bari. b. , 458, 554, 734 beril-: 1. Verilmek. 2. Satılmak. 3. Bağışlanmak. 4. (Gönül) verilmek. b. -cek, 112 b. -di, 680 b. -en, 166, 540, 646 b. -endir, 216 b. -ipdir, 548 b. -meyäär, 342 b. -mezçe, 146 b. -se, 648, 738 b. -yää, 588 b. -yäänçääñiz, 764 berim: Rüşvet. b. , 720 berk: Sağlam, dayanıklı, metin. b. , 634 b. -irääk, 786 berk dur-: Sağlam/güçlü durmak. b. d.- , 704 berkit-: 1. Pekiştirmek. 2. Güçlendirmek, kuvvetlendirmek, sağlamlaştırmak. b. -(d)er, 12 b. -(d)yään, 380 b. -(d)yäär, 378, 380 b. -mek, 308 Berlin: Yer adı. B. -de, 304 B. -den, 14 B. -denem, 300 beryoza: Kabuğu ak, söğüde benzer yaprağı olan bir ağaç türü; ak ağaç. b. , 176 b. -lar, 610 bes: Kâfi, yeter. b. , 24, 152, 228, 562, 568, 626, 786 b. -dir, 16, 34, 64, 78, 108, 152, 220, 226, 274, 276, 476, 540, 660, 760, 784 b. et-: Bırakmak, kesmek, durdurmak, 26, 66, 430, 790 besle-: 1. Bezemek, süslemek, giyindirmek. 2. Yetiştirmek, bakmak. b. -(ä)äp, 658, 664, 784 b. , 152 b. -di, 374 b. -dim, 66 b. -meyään, 212 b. -yään, 396, 414 b. -yäär, 210, 260 beslen-: 1. Süslenmek, bezenmek. 2. Koyulmak (yola). 3. Yetiştirilmek, bakılmak. b. -en, 488 b. -iñ, 286 b. -ip, 16, 46, 476, 540 b. -yäär, 202 betbağt: Bedbaht. b. , 588 b. -lañ, 566 beter: 1. Beter, daha kötü. 2. Çok, pek. b. , 10, 26, 48, 224, 258, 388, 414, 458, 480, 520, 542, 640, 756, 768, 774, 786 b. -i, 540, 718, 770, 776 b. -inden, 540, 718, 776 beterinden beteri baar: Beterin beteri var. b. b. b. , 776 beterinden saklasın: Beterinden saklasın! b. s. , 540 betnaam: Kötülüğüyle ün salmış, rezil, kepaze, maskara. b. -ı, 762 b. et-: Karalamak, lekelemek, kötülemek, yermek, 460 bet niyet: Kasıt, kötü niyet. b. n. , 362, 520 bet niyetli: Kötü niyetli. b. n. , 524 betpääl (TDS. betpäl): Canî, zalim. b. , 708, 754 bey: bkz. beyle. b. , 476 beyaan: Beyan, ifade, açıklama. b. -ı, 452 b. et-: Beyan etmek, ifade etmek, açıklamak, 160, 240, 268, 430, 570, 572, 710, 766 beyğel-: 1. Yavaş yavaş yükselmek, gittikçe büyümek. 2. Gittikçe güçlenmek. b. -di, 476 b. -er, 454, 522 beyğelt-: 1. Arttırmak, çoğaltmak. 2. Yükseltmek. b. -(d)ip, 346, 488 beyhuuş: Kendinden geçen, şuurunu kaybeden, bayılan. b. bol-: Kendini kaybetmek, bayılmak, şuurunu kaybetmek, 428, 528 b. et-: Aklını almak, 484 beyik-I: 1. Büyük. 2. Yüksek. b. , 28, 48, 60, 64, 72, 84, 132, 216, 256, 300, 356, 374, 382, 426, 438, 466, 502, 516, 536, 542, 648, 708, 750, 758, 766, 790, 792, 796 b. -de, 792 beyik-II: Tepe. b. , 654 beyiklik: Yükseklik, irtifa. b. -(ğ)i, 386 Beyik Vatançılık Urşı: İkinci Dünya Savaşı. B. V. U. -(u)na, 798 B. V. U. -(uu)nı, 798 beyit-: bkz. beyt-. b. -meli, 384 beyitler bayramı: Şiir şöleni. b. b. , 194 beyle: Böyle. b. , 24, 26, 44, 48, 56, 64, 70, 78, 82, 96, 106, 108, 110, 126, 228, 234, 292, 316, 380, 394, 400, 426, 432, 434, 450, 454, 472, 474, 484, 486, 502, 540, 556, 558, 574, 580, 610, 628, 634, 640, 648, 650, 658, 662, 666, 668, 672, 694, 700, 726, 738, 744, 756, 760, 762, 764, 766, 768, 772, 788 beyleki: Başka, öteki, diğer. b. , 104 beylekisi: Öbürü. b. , 84 beyt-: Yapmak, etmek, kılmak. b. -(d)ip, 338, 502, 548, 570, 574, 586, 642, 686, 768 bez-: Bezmek, bıkmak. b. -dim, 746 bezbeltek: Küçük toy kuşu, toy. b. -(ğ)em, 506 beze-: Bezemek, süslemek. b. -(ä)äp, 30, 450, 586, 648 b. -(ä)är, 382, 476, 538 b. -(ä)äris, 516 b. -(ä)äyin, 478 b. !, 492 b. -di, 542 b. -yään, 40, 428 b. -yäär, 46, 130, 514, 562, 604 b. -yäärdi, 136 bezeğ ber-: 1. Süslemek, bezemek. 2. Donatmak. b. b.- , 48, 202, 274, 488, 502, 538, 694 bezel-: Süslenmek, bezenmek. b. -en, 452 bezemen: Şık, zarif. b. , 38, 296, 562, 734, 736 bıcıkla-: Sinirlenmek, asabı bozulmak, sinirden çatlamak. b. -ap, 560, 644 bığır bığır: Fokur fokur. b. b. , 48 bi (< buu): Bu. b. , 640, 644 Bibitäç: Kişi adı. B. , 592, 594 biçüv: Model, biçim. b. , 360 bidon: Bidon. b. -a, 108 b. -dan, 104, 106 b. -lı, 100, 102 biibaş: Başsız, başıboş. b. , 708 biicaay: Pek, çok, gayet. b. , 190, 732 biice: 1. Hisse, pay, nasip. 2. Kur'a. 3. Talih, kader, baht, şans. b. -(ä)ämiz, 50 b. , 458, 776 b. -ler, 134, 528 b. -lerine, 576 biice başı: En iyi, en güzel. b. b. , 578 biiçak: Çok, gayet çok, haddinden fazla, aşırı dercede. b. , 142, 178, 362, 542, 648, 708, 722 biiçääre (TDS. biiçäre): Çaresiz, zavallı, bedbaht. b. -(ä)äniñ, 290, 574 b. , 134, 344, 372, 428, 566, 594, 648 biiderek: Boşuna, nafile, lûzumsuz, gereksiz, fuzulî, ıvır zıvır. b. , 174, 310, 338, 418, 508, 522, 590 biiğam: Gamsız, kaygısız. b. , 108 biiğääne (TDS. biiğäne): Günahsız, suçsuz. b. , 690 biiğümaan: Şüphesiz, kuşkusuz. b. , 422 biihabar: Bilgisiz, vukûfsuz, malûmatsız. b. , 300, 736 b. -dı, 24 biihepbe: Aylak, boş gezen, avare. b. , 358 biihöves: İsteksiz, hevessiz, meyilsiz. b. , 712 biihudaa: Boş, gereksiz, lüzumsuz. b. , 762 biiınsaaplık: İnsafsızlık. b. , 56 biil: Bel. b. -i, 718 b. -ime, 394 b. -imi, 226 b. -in, 600 b. -inde, 426 b. -inden, 532, 712, 768 b. -ini, 32, 308, 476 b. -iñ, 12, 422 b. -iñi, 522 b. -li, 640 biil baağla-: 1. Ummak, umut etmek, bel bağlamak. 2. Güvenmek. b. b.- , 702, 734 biilini berk guşa-: Gayrete gelmek, bir şeyi yapmaya hazır olmak. b. b. g.- , 476 biilini guşa-: Bir şeyi yapmak için hazırlanmak, hazırlık görmek, gayrete gelmek. b. g.- , 32 biimaamla: Haksız. b. , 338 biimaanı: Manasız, anlamsız. b. , 516 biimahal: Vakitsiz, zamansız. b. , 446 biinaama: Mektupsuz. b. , 170 biipervaay: Derbeder, lâkayt, vurdumduymaz. b. , 762 biiraazı: Razı değil, razı/hoşnut olmayan, memnun kalmayan. b. , 142 biirbiirek: Birbiri. b. -(ğ)iñ, 306 biirbiiri: Birbiri. b. , 680 biirehim: Acımasız, amansız. b. , 168 biirekbiirek: Birbiri. b. -(ğ)e, 248, 364, 654 b. -(ğ)iñ, 654 biiri: Biri, birisi. b. , 24, 70, 84, 98, 104, 110, 138, 164, 174, 178, 196, 214, 330, 384, 390, 414, 456, 494, 532, 562, 572, 600, 618, 668, 696, 702, 704, 706, 710, 738, 740, 758, 772 b. -çe, 356 b. -di, 792 b. -imize, 98 b. -ini, 116 b. -iniñ, 24, 302, 532 b. -iñizi, 662 b. -n, 130, 578, 760 b. -nde, 50 b. -nden, 106 b. -ne, 106, 386, 424, 428, 440, 548 b. -si, 788 biir(i): bkz. biiri. b. -niñ, 414 biiribiiri: bkz. biirbiiri. b. , 98, 404, 662, 750 biiriğün: Öbür gün. b. , 212 biiriin biiriin: Birer birer. b. b. , 718 biirik-: Birikmek, birleşmek, biraraya gelmek. b. -(ğ)ip, 466, 754 biirikdir-: Birleştirmek, biriktirmek, biraraya getirmek. b. -señ, 68 biivepaa: Vefasız, sözünde durmayan, sözünü tutmayan. b. , 116, 190, 222 b. -nı, 224 b. -nıñ, 530 biivepaalık: Vefasızlık, sözünde durmama. b. , 510, 530 biizaar pet (< biizaar peteñ): Aşırı yorgunluk, var olan bütün yorgunluk/bıkkınlık. b. p. -i, 686 bil-: Bilmek, anlamak. b. !, 212, 410, 732 b. -ääy, 790 b. -ääyğiniñ, 326 b. -ääyseğem, 158 b. -ääysiñ, 422 b. -cek, 174, 230, 278, 508, 582, 600, 638, 650, 764 b. -di, 446 b. -dim, 24, 438, 758 b. -ebilmedim, 484 b. -emook, 210, 218, 438, 490, 590, 694 b. -emookdım, 372 b. -emsoñ, 76 b. -en, 338, 382, 414, 504, 542, 650 b. -endi, 688 b. -endir, 532 b. -enem, 268 b. -enin, 688, 690 b. -enook, 148, 552, 594, 690 b. -eñook, 306, 576 b. -er, 8, 94, 144, 214, 284, 336, 350, 420, 530, 590, 648, 700 b. -erdik, 510 b. -erdim, 508, 510 b. -er mi, 500 b. -ersiñ, 218 b. -ğin, 526 b. -ğiniñ, 256 b. -iñ, 120, 290, 600 b. -ip, 234, 270, 282, 454, 480, 496, 550, 584, 590, 706, 772 b. -ipdir, 48 b. -mään, 218, 288, 490, 504, 534, 566, 656 b. -määndi, 574 b. -meceği, 420 b. -meceğmi, 438 b. -medi, 106, 202, 204, 306, 530, 532, 584, 672, 724, 726, 758, 782, 788 b. -medik, 60, 214, 288, 292, 302, 540 b. -medim, 184, 266, 282, 430, 480, 632, 694 b. -mediñ, 110 b. -mek, 640 b. -men, 34, 704 b. -menem, 490 b. -mersiñ, 336 b. -meseñ, 392, 546, 646, 674 b. -mesin, 540 b. -meyään, 96, 170, 190, 230, 240, 242, 494, 508, 730 b. -meyäär, 10, 14, 70, 106, 168, 180, 210, 218, 308, 360, 460, 522, 594 b. -meyäärdi, 560 b. -mez, 32, 82, 106, 144, 298, 340, 522, 532, 540, 550, 630, 656, 706, 740, 760, 782 b. -meze, 338 b. -se, 522 b. -sedi, 772 b. -señ, 222, 496, 660, 682 b. -sin, 132 b. -yää, 314, 346, 608, 626 b. -yäädi, 704 b. -yäädik, 140 b. -yää mi, 458 b. -yää mikääm, 206 b. -yäämiş, 478 b. -yäämişin, 388, 730 b. -yään, 10, 46, 132, 144, 162, 186, 188, 198, 242, 254, 272, 296, 302, 304, 316, 322, 358, 382, 406, 450, 490, 534, 558, 560, 634, 668, 706, 710, 722, 748, 758, 766, 794 b. -yäändir, 594, 638 b. -yäänime, 62, 206 b. -yään-le, 280 b. -yäänsiñ, 218 b. -yääñ, 76, 296, 314, 346, 620, 658, 736 b. -yääñiz, 754, 780 b. -yäär, 100, 102, 138, 144, 184, 386, 488, 506, 532, 550, 552, 554, 584, 592, 594, 612, 700, 706, 752, 782, 796 b. -yäärdi, 706 b. -yäärin, 28, 214, 218 b. -yääs, 122, 202, 204, 514 b. -yääsiñ, 438, 558 bilbil: Bülbül. b. , 16, 40, 84, 86, 122, 124, 178, 248, 272, 346, 364, 652 b. -e, 460 b. -i, 40, 64 b. -im, 122 b. -li, 410 bildir: Geçen yıl, bıldır. b. , 720 bildir-: 1. Bildirmek. 2. Haber vermek. 3. Belli etmek. b. -mecek, 252, 648 b. -mek, 408 b. -sin, 408 b. -yäär, 98 bildiriş: İlân. b. -dir, 452 bile: 1. İle. 2. Birlikte, beraber, bir arada. b. , 6, 18, 32, 34, 46, 48, 58, 66, 100, 102, 110, 112, 118, 122, 132, 138, 146, 148, 156, 176, 182, 186, 190, 196, 202, 204, 230, 234, 256, 258, 286, 298, 300, 308, 312, 322, 324, 332, 374, 382, 400, 414, 420, 426, 432, 434, 436, 446, 490, 502, 518, 560, 580, 590, 594, 604, 606, 616, 618, 626, 642, 688, 696, 698, 700, 706, 708, 716, 736, 760, 772, 774, 776, 778, 782, 784, 786 bilek: Bilek. b. -(ğ)i, 424, 564, 664 b. -(ğ)im, 672 b. -(ğ)iñ, 310 b. -li, 634, 684 bilen: İle. b. , 8, 10, 12, 14, 18, 24, 26, 28, 30, 34, 36, 40, 42, 44, 46, 48, 50, 62, 64, 68, 70, 72, 74, 78, 82, 94, 98, 104, 106, 112, 114, 118, 122, 124, 128, 130, 132, 134, 136, 140, 142, 144, 146, 148, 150, 156, 158, 160, 162, 164, 166, 168, 170, 172, 174, 178, 180, 182, 186, 188, 190, 196, 198, 204, 206, 208, 212, 214, 216, 218, 220, 224, 230, 232, 234, 236, 240, 242, 250, 252, 256, 258, 260, 264, 268, 270, 272, 274, 276, 278, 284, 286, 288, 292, 300, 302, 304, 306, 308, 310, 312, 318, 324, 340, 344, 346, 352, 354, 356, 358, 360, 362, 372, 376, 378, 380, 386, 388, 400, 402, 404, 406, 416, 420, 422, 424, 426, 430, 432, 434, 440, 448, 458, 460, 466, 474, 476, 478, 480, 488, 490, 494, 498, 500, 506, 512, 518, 520, 522, 526, 530, 532, 534, 536, 538, 540, 552, 554, 556, 562, 564, 566, 574, 576, 578, 580, 586, 588, 592, 602, 604, 606, 608, 614, 616, 618, 620, 622, 626, 628, 630, 634, 636, 638, 640, 642, 650, 652, 654, 658, 660, 664, 666, 670, 672, 680, 686, 690, 702, 704, 706, 708, 712, 714, 716, 718, 720, 722, 724, 726, 728, 732, 734, 736, 738, 740, 742, 744, 746, 748, 750, 752, 754, 756, 758, 762, 764, 766, 768, 770, 772, 774, 776, 778, 780, 782, 784, 786, 788, 792, 794, 796, 798, 800 b. -dir, 614 b. -em, 432, 536, 644 b. -siñ, 470 bilet: Bilet. b. -leriñ, 452 bilim: 1. Tahsil, öğrenim. 2. İlim, bilim. b. -em, 206 b. -leriñ, 344 bilimli: Tahsilli, geniş bilgisi olan, okumuş. b. , 388, 656, 710 bilin-: 1. Bilinmek. 2. Anlaşılmak. 3. Ortaya çıkmak. b. -mään, 298 b. -määndir, 586 bil(i)ş: Biliş, bilme, anlama, anlayış. b. -iñden, 84 billiard oyna- (< bilyard oyna-): Bilardo oynamak. b. o.- , 186, 188 binaa: Bina, apartman. b. , 28, 74, 200, 492, 562, 566 b. (dat.), 698 b. -çı, 26, 34, 622 b. -çılar, 26 b. -lar, 74, 256 b. -ları, 256, 284, 518, 564 b. -mızıñ, 478 b. -ñ, 508 b. -sı, 520 b. -sında, 362 b. edil-: Bina edilmek, yapılmak, meydana getirilmek, 698, 792 b. et-: Bina etmek, yapmak, meydana getirmek, 400 bir: 1. Bir, tek. 2. Yalnız, tek. 3. Bir defa/kere. 4. Aynı, bir. b. , 10, 12, 18, 24, 28, 32, 34, 36, 40, 44, 46, 54, 56, 58, 70, 72, 76, 80, 86, 96, 106, 108, 110, 116, 118, 128, 130, 134, 138, 140, 146, 148, 152, 160, 164, 172, 176, 182, 184, 192, 198, 206, 208, 210, 216, 218, 222, 228, 234, 238, 240, 250, 256, 258, 260, 270, 272, 274, 276, 282, 296, 298, 304, 308, 312, 314, 316, 318, 322, 324, 328, 332, 334, 336, 342, 344, 346, 348, 350, 352, 354, 356, 358, 360, 362, 364, 370, 382, 388, 390, 392, 398, 404, 406, 412, 414, 416, 418, 424, 426, 430, 432, 436, 438, 446, 452, 454, 456, 466, 472, 474, 478, 480, 482, 486, 488, 490, 492, 496, 498, 500, 502, 506, 508, 510, 512, 514, 516, 520, 522, 524, 526, 542, 548, 550, 552, 556, 558, 560, 562, 566, 572, 574, 576, 582, 584, 590, 594, 596, 598, 600, 606, 608, 612, 614, 618, 622, 624, 626, 628, 630, 632, 638, 640, 644, 646, 648, 650, 654, 660, 662, 664, 666, 668, 672, 682, 684, 686, 692, 694, 704, 708, 712, 714, 716, 718, 722, 724, 726, 730, 732, 734, 740, 742, 746, 754, 756, 758, 762, 766, 770, 776, 780, 786, 792, 794 b. -dir, 396, 702, 704 b. -e, 522 b. -em, 94, 146 b. -im, 376 b. -imiz, 624 b. -in, 404 b. -ine, 680 b. -iñ, 64 biraaz: Biraz, birkaç. b. , 540, 620, 646, 730, 754 b. -ı, 688, 798 biraazlaap: Bir müddet, biraz. b. , 436 bir ağız sözleme-: Tek kelime konuşmamak. b. a. s.- , 326 birbaada: 1. Birden, bir anda. 2. Önce. b. , 432, 666, 768 bir baada: bkz. birbaada. b. b. , 790 bir böölek: Bir avuç, az, çok az. b. b. , 782 birce: Biricik. b. , 74, 100, 126, 184, 198, 254, 258, 268, 280, 308, 430, 436, 576, 582, 610, 662, 668, 740 birce gezek: Bir defacık, bir kerecik. b. g. , 40, 82, 160, 256, 362 bircik: Biricik. b. , 152 birçak: Çoktan, çoktan beri. b. , 178, 184, 634, 780 bir çak: bkz. birçak. b. ç. , 782 birden: 1. Birden, birdenbire, ansızın, aniden. 2. Hep beraber. b. , 34, 40, 50, 58, 70, 72, 106, 110, 176, 188, 192, 196, 206, 208, 230, 262, 276, 322, 356, 372, 400, 424, 428, 432, 434, 446, 450, 452, 454, 482, 488, 502, 506, 534, 542, 548, 552, 584, 598, 618, 636, 638, 640, 646, 648, 650, 658, 660, 688, 696, 714, 720, 724, 734, 742, 748, 758, 760, 766, 768, 770, 772, 774, 782, 784, 786, 794 b. -ää, 294, 488 b. -em, 34, 294, 312, 404, 412, 430, 448, 488, 530, 582, 596, 646, 728, 768 birdenbiire: Birden, birdenbire. b. , 290, 322, 484, 638 birdenikää: bkz. birdenkää: b. , 596 birdenkää (TDS. birdenkä): Birden, birdenbire. b. , 138, 166, 720 bir dövüm çörek: Bir dilim ekmek, bir lokma ekmek. b. d. ç. , 588 bir dövüm naan: Bir dilim ekmek, bir lokma ekmek. b. d. n. , 564, 578 bireğne: Sürekli, aralıksız, daima, devamlı, her zaman. b. , 16 bireyyääm: Çoktan, çoktan beri. b. , 654, 672, 718, 750, 760 bir gez beyğel-: Çok sevinmek. b. g. b.- , 476 bir gezek: Bir kere, bir defa. b. g. , 18, 70, 182, 262, 270, 332, 390, 392, 502, 504, 566, 646, 672, 694, 724, 740 birhayuukdan soñra: Neden sonra. b. s. , 322 bir hayuukdan soñra: bkz. birhayuukdan soñra. b. h. s. , 582 birhiile: bkz. birhiili. b. , 252 bir hiile: bkz. birhiile. b. h., 580 birhiili: 1. Benzer, aynı, eşit, bir. 2. Tuhaf, acayip, garip. 3. Bir bakıma. b. , 30, 552, 590, 646, 724, 740 bir hiili: bkz. birhiili. b. h. , 104, 532, 534 birhovaa: Bir nefes, biraz. b. , 220 bir hovaa: bkz. birhovaa. b. h. , 590 birinci: Birinci, ilk. b. , 30, 614, 682 birinci gezek: İlk defa. b. g. , 518 Birinci May: Bir Mayıs. B. M. , 182, 538 birinci noobatda: Her şeyden önce, öncelikle, birinci olarak. b. n. , 660 biriñ yaarı: Bir buçuk (saat hakkında). b. y. , 64 bir kere: Bir defa, bir kere. b. k. , 658 bir kovçum: Bir grup. b. k. , 744 bir köpük: Bir kapik (para). b. k. , 588 birleş-: Birleşmek, bağlanmak. b. -en, 716, 754, 768 b. -er, 594 b. -ip, 40, 710, 744 b. -mek, 736 b. -yään, 190 b. -yäär, 172 birleşdir-: Birleştirmek, bağlamak. b. -sek, 150 birlik: Birlik. b. , 396 bir mahal: Bir zaman. b. m. , 364, 490 bir nääçe: Birkaç. b. n. , 510, 724 birneme: Biraz, azıcık, birazcık, bir parça. b. , 114, 126, 336, 700, 800 bir ovurt suv: Bir yudum su. b. o. s. , 98 bir öözi: Kendisi, kendi başına, tek başına. b. öö. , 230 b. öö. -(ü)nden, 306 bir öözüm: Kendim, kendi başıma, yalnız başıma. b. öö. , 26, 262, 428, 434, 444 bir öözüñ: Kendin, kendi başına, tek başına. b. öö. , 230 bir petde: Bir top, bir tomar. b. p. , 444 birsalım: Bir an. b. -da, 308 bir salım: bkz. birsalım. b. s. , 482, 714, 722 bir sapar: Bir defa, bir kere. b. s. , 226, 372, 586, 636 bir sääv bilen: Raslantı sonucu, tesadüfen. b. s. b. , 102 bir süri: 1. Bir sürü. 2. Bir küme, bir grup. b. s. , 68 bir topar: Bir yığın, bir grup, bir küme, bir kısım. b. t. , 164, 588, 664, 700, 724, 738, 756, 762, 778, 780, 796 bir vağt: Bir zaman. b. v. , 536, 538 bir yoola: Bir defa, bir kere. b. y. , 16, 504 bir zamaan: Bir zaman, vaktiyle. b. z. , 62, 64, 422, 494, 592, 616 biş-: 1. Pişmek. 2. Yanmak. b. -en, 492, 624 b. -ip, 636 bişir-: Pişirmek. b. -er, 392 b. -yäär, 256, 566 bit: Bit. b. , 738 bit-: 1. Bitmek, tamamlanmak. 2. Bitmek, yetişmek. 3. Bitirmek, tüketmek, sona erdirmek. b. -di, 790 b. -diğiçe, 520 b. -en, 426, 436, 524, 732 b. -ende, 352 b. -er, 730 b. -medi, 64, 302, 686 b. -mese, 128 b. -mesin, 142 b. -mez, 96, 780 b. -se, 470 bitiir (< bitirer): Bitirir. b. -is, 662 bitir-: 1. Bitirmek, tamamlamak. 2. Yerine getirmek, yapmak, sonuçlandırmak. b. -cek, 610, 696 b. -dim, 320 b. -ip, 568 b. -medik, 268 b. -señ, 648 bitiş-: Bitişmek. b. -en, 380 b. -yää, 312 b. -yäär, 378 biyr (< berer): Verir. b. , 578 biyz: Bez, kumaş. b. , 16, 148 b. -den, 588 biz: Biz. b. , 18, 62, 86, 96, 98, 114, 126, 132, 140, 196, 250, 260, 274, 276, 284, 328, 330, 344, 396, 416, 488, 490, 502, 510, 512, 514, 516, 542, 548, 588, 590, 600, 610, 624, 628, 646, 648, 662, 682, 684, 688, 696, 704, 708, 710, 716, 720, 726, 728, 730, 740, 742, 748, 750, 752, 760, 762, 764, 766, 770, 772, 778, 780, 786, 794, 796, 798 b. -ää, 196, 586, 718, 744 b. -de, 218, 372, 538, 586, 590, 610, 700, 702, 708, 726, 756, 760, 762 b. -den, 70, 216, 542, 594, 626, 628, 670, 744, 752, 786, 790 b. -denem, 282 b. -e, 32, 68, 70, 98, 130, 194, 214, 216, 218, 236, 258, 276, 286, 310, 314, 324, 326, 394, 412, 416, 420, 460, 466, 482, 500, 502, 530, 532, 540, 568, 602, 612, 624, 626, 642, 658, 684, 696, 702, 704, 710, 716, 728, 732, 734, 738, 740, 750, 752, 754, 756, 760, 764, 772, 774, 780, 784, 796, 800 b. -em, 8, 202, 204, 600, 688, 692, 720, 756 b. -i, 96, 98, 216, 238, 250, 364, 446, 460, 466, 476, 488, 502, 562, 598, 720, 730, 756, 780 b. -iñ, 24, 58, 84, 112, 120, 192, 204, 238, 252, 276, 294, 314, 326, 344, 364, 396, 482, 512, 514, 554, 574, 628, 640, 642, 644, 646, 708, 720, 724, 746, 760, 762, 766, 778, 780, 786, 796, 800 boğ-: 1. Boğmak. 2. Bağlamak, boğmak. b. -up, 570, 740 boğaz: Boğaz, gırtlak. b. -ımı, 94 boğun: Boğum. b. -ları, 532 boğun boğun: Boğum boğum. b. b. , 596 boğuş-: Bağlamada yardımlaşmak, birlikte bağlamak. b. -maz, 128 bokurdak: Boğaz, gırtlak. b. -(ğ)ı, 584 b. , 574 bol: Bol, bereketli. b. , 160, 250, 312, 418, 528, 586, 640, 654, 656, 788 bol-: Olmak. b. !, 70, 80, 224, 226, 276, 334, 336, 352, 356, 398, 440, 450, 498, 534, 540, 554, 620, 622, 646, 660, 668, 694, 736, 750 b. -aay, 686, 764 b. -aayaanook, 494 b. -aaycağam, 548 b. -aaycak, 642 b. -aayın, 652, 724, 772 b. -aaymalı, 720 b. -aaymasın, 638, 642, 684, 724 b. -aaysañ, 420 b. -alıñ, 248, 364 b. -alıñ-la, 306 b. -amda, 74, 190, 192 b. -an, 68, 144, 164, 168, 214, 218, 236, 276, 284, 332, 420, 422, 426, 428, 484, 486, 488, 494, 528, 540, 548, 576, 582, 646, 654, 656, 680, 704, 718, 736, 788, 796, 798 b. -anda, 438, 634, 758, 762 b. -andan, 796 b. -andır, 320 b. -anı, 740 b. -anın, 690 b. -anlañ, 780 b. -anma, 630 b. -anmı, 528 b. -anmış, 496 b. -anmışın, 494, 498, 616 b. -anook, 56, 418, 708, 710 b. -ansoñ, 670 b. -ar, 72, 76, 80, 114, 120, 144, 160, 214, 244, 340, 342, 352, 356, 366, 400, 432, 454, 484, 494, 516, 524, 526, 532, 574, 578, 590, 600, 616, 620, 664, 666, 668, 680, 694, 700, 704, 728, 734, 742, 756, 768, 780, 782, 800 b. -ardı, 38, 422, 448, 688 b. -ardım, 384, 644 b. -arın, 694 b. -arkaa, 564, 684 b. -arlar, 146 b. -ar mı, 56 b. -armış, 124 b. -arsıñ, 432, 574, 642, 690, 744 b. -asım, 70 b. -asıñ, 34 b. -cağını, 700 b. -cağıñı, 574 b. -cak, 34, 124, 206, 216, 326, 610, 634, 642, 658, 694, 700 b. -cakmış, 744 b. -dı, 68, 86, 94, 98, 100, 112, 116, 210, 220, 236, 250, 264, 270, 280, 282, 292, 316, 322, 324, 380, 404, 440, 466, 482, 488, 532, 538, 552, 554, 570, 574, 584, 588, 592, 604, 640, 642, 646, 648, 662, 672, 680, 700, 714, 726, 738, 746, 752, 756, 762, 766, 770, 772, 788, 790, 794, 798 b. -duğı, 552 b. -duğım, 684, 740 b. -duk, 8, 542 b. -dular, 694 b. -dum, 58, 72, 102, 110, 116, 188, 212, 214, 224, 254, 344, 346, 400, 482, 616, 746 b. -duñ, 102, 440, 484, 574, 706, 740, 754, 762 b. -duñız, 290, 364 b. -ğun, 162 b. -ma, 108, 212, 320, 386, 522, 524, 528, 694, 706, 722, 740 b. -maağa, 478, 628, 778 b. -maan, 492, 500 b. -maandır, 96 b. -maanma, 632 b. -maayın,, 330 b. -macak, 784 b. -madı, 380, 574, 582, 628, 644, 688, 770, 798 b. -madık, 60, 340, 646, 746 b. -madım, 724 b. -madıñ, 734 b. -mağı, 190 b. -mağın, 226 b. -mak, 522, 698 b. -makda, 100 b. -malı, 426, 548, 590, 710, 726, 740, 742, 750, 754 b. -masañ, 176 b. -masın, 334, 370, 418, 650, 736, 746 b. -mayaan, 96, 382, 598, 718 b. -mayaar, 210, 212, 226, 288, 304, 536, 594, 628, 674 b. -mayaar mı, 552 b. -maz, 64, 68, 74, 76, 82, 98, 120, 146, 160, 338, 354, 454, 522, 524, 526, 540, 548, 554, 600, 628, 650, 652, 658, 686, 700, 716, 718, 734, 736, 740, 742, 746, 760, 762, 772 b. -mazdı, 210 b. -maz mı, 418 b. -sa, 40, 60, 74, 120, 156, 166, 196, 230, 240, 270, 310, 314, 328, 332, 338, 344, 352, 354, 362, 390, 396, 400, 422, 460, 472, 474, 498, 526, 532, 548, 572, 588, 640, 648, 662, 706, 710, 720, 722, 726, 742, 746, 758, 762, 764, 766, 778, 784, 786 b. -sadı, 210, 332, 340, 610, 746, 772 b. -sağam, 286 b. -sak, 780 b. -sam, 76, 92, 128, 240, 280, 612, 624 b. -samdım, 168 b. -sañ, 40, 58, 62, 64, 146, 160, 210, 276, 326, 354, 362, 386, 428, 492, 508, 566, 640, 668, 694, 772 b. -sañız, 242 b. -sun, 12, 16, 24, 28, 30, 82, 84, 98, 158, 170, 186, 222, 252, 256, 264, 268, 376, 378, 472, 490, 500, 518, 520, 526, 548, 554, 572, 576, 594, 624, 626, 646, 648, 658, 664, 670, 684, 696, 720, 762, 782, 792, 796, 800 b. -sunam, 720 b. -uberdiñ, 126 b. -ubilse, 356 b. -uñ, 64, 482, 502, 548, 612, 664, 752, 786 b. -up, 6, 16, 30, 32, 34, 42, 46, 56, 68, 106, 110, 114, 130, 140, 146, 148, 150, 152, 160, 162, 166, 172, 188, 198, 206, 208, 212, 214, 218, 224, 230, 236, 238, 252, 262, 268, 276, 278, 280, 286, 294, 308, 338, 350, 352, 356, 380, 382, 398, 402, 406, 414, 428, 440, 448, 456, 460, 472, 478, 482, 486, 490, 512, 514, 520, 522, 534, 540, 550, 552, 556, 558, 564, 566, 570, 576, 582, 584, 588, 596, 600, 604, 616, 630, 632, 646, 656, 678, 682, 686, 688, 690, 698, 706, 712, 720, 744, 750, 752, 754, 760, 764, 788, 798, 800 b. -updı, 58, 592, 614, 690 b. -updık, 96 b. -updır, 30, 394, 552, 586, 590, 702, 738, 798 b. -updırlar, 614 b. -updur, 194 b. -yaa, 34, 76, 216, 244, 306, 362, 394, 422, 424, 618, 626, 642, 658, 662, 688, 724, 740, 784 b. -yaadık, 746 b. -yaa mı, 776 b. -yaa mıñ, 128, 706 b. -yaamış, 548, 588, 636 b. -yaan, 66, 184, 206, 238, 282, 302, 316, 332, 344, 444, 468, 510, 568, 638, 644, 648, 670, 784 b. -yaana, 704 b. -yaandır, 70, 108, 426, 504, 660 b. -yaan mı, 240 b. -yaansıñ, 186, 336 b. -yaañ, 80, 140, 216, 294, 468, 558, 770 b. -yaar, 36, 78, 104, 136, 276, 278, 362, 388, 536, 572, 646, 730, 734, 752, 784 b. -yaarıs, 330 b. -yaas, 624, 626 b. -yaasıñ, 338, 558, 728 bola-: Bol olmak, bollaşmak, bereketlenmek. b. -sın, 658 bolar bolmaz: Ivır zıvır, derme çatma. b. b. , 734 bolart-: Bollaştırmak, çoğaltmak. b. -mak, 250, 664 boldı: Yeter, tamam. b. , 784 bolmaanda: 1. Olmadığında, olmazsa. 2. Yine de. b. , 262, 342 bolmacısı bol-: Erişebileceği seviyeye erişmek. b. b.- , 126 bolmasa: 1. Olmazsa, olmasa. 2. Aksi hâlde, değilse, hiç olmazsa. b. , 114, 130, 144, 196, 218, 220, 310, 332, 386, 492, 524, 552, 572, 588, 600, 644, 702, 712, 742, 756, 774, 782 bolmay(ı)ş: Olmayış, bulunmayış. b. -ı, 414 bolsa: İse. b. , 8, 12, 14, 36, 68, 70, 74, 116, 138, 142, 186, 188, 196, 214, 232, 264, 274, 294, 300, 302, 308, 320, 322, 336, 358, 376, 398, 402, 438, 444, 448, 450, 452, 454, 456, 468, 506, 508, 510, 512, 516, 520, 542, 546, 550, 574, 586, 594, 604, 616, 628, 634, 636, 638, 646, 650, 656, 658, 666, 670, 674, 684, 704, 708, 730, 736, 754, 756, 770, 776, 800 b. -ñ, 132, 188 bolsa da: Gerçi. b. d. , 132, 776, 780 bolsadı: Hamhayal, fantastik şey. b. -ınam, 620 bolsadı ek-: Gelecekte olma ihtimali bulunmayanları düşünmek, fantastik şeyleri hayal etmek. b. e.- , 106, 576, 590, 688, 740 bolşevik: Bolşevik; Rusya'da XX. yüzyıl başlarında doğan ve Lenin tarafından genişletilen devrimci hareket yanlısı. b. , 208, 680, 692, 704, 706, 708, 712, 718, 726, 734, 740, 756, 758, 766, 780, 786, 798 b. -ler, 704, 706, 716, 720, 740 b. -lere, 696 bolşevizm: Bolşeviklik, komünistlik. b. , 708, 732 boluş: 1. Davranış, gidiş, vaziyet. 2. Oluş. b. -ı, 642 b. -ıma, 332 b. -ıñ, 240 bol(u)ş: bkz. boluş. b. -uma, 406 b. -una, 638, 768 b. -unı, 382 b. -uñ, 72 bomba: Bomba. b. , 18, 748 boor (< bolar): Olur. b. , 30, 242, 342, 386, 450, 620, 664, 714, 732, 740 b. -dı, 746 b. -mı, 128, 184 boo(r): bkz. boor. b. -mı, 134 booraan: Kar fırtınası, boran. b. , 646 b. -lı, 572 boorç: 1. Borç. 2. Görev, ödev. 3. Verilen söz, vaad. b. -(c)ı, 504 b. -(c)umız, 286 boorçlı: 1. Borçlu, mükellef, yükümlü. 2. Görevli. 3. Minnettar. b. -dırın, 622 boozla-: Hüngür hüngür/hıçkıra hıçkıra ağlamak. b. -ap, 686 borcom: (Sağlığa faydalı) mineral suyu, maden suyu. b. , 666 bos-: 1. Koşuşmak, hep birlikte koşmak. 2. Uçmak. 3. Dökülmek. 4. Gitmek, yürümek, yol almak. b. -dı, 790 b. -up, 670, 748, 768, 788 bosağa: Eşik. b. , 166 b. -anı, 746 bossaan: Bostan, sebze bahçesi. b. -ıdı, 686 b. -ım, 418 b. -lara, 160 Bossan: Kişi adı. B. , 8, 12 boş: Boş, boşuna, nafile. b. , 80, 114, 198, 422, 444, 446, 452, 510, 516, 584, 596, 602 boşa-: 1. Boşalmak. 2. İşten ayrılmak/çıkmak, işi bitirip serbest kalmak. b. -an, 582, 656 b. -ap, 308, 452 b. -dı, 742 b. -yaar, 794 boşat-: 1. Boşaltmak. 2. Salıvermek, bağını çözüp bırakıvermek. b. -(d)ıp, 494 b. , 372 boşluk: Boş arazi, boşluk, boş alan. b. -(ğ)a, 452 b. -(ğ)ın, 296 boş söz: Boş söz, lâf, zırva. b. s. , 506, 518 boy: 1. Boy. 2. Kenar, kıyı. b. -ı, 584, 714 b. -ına, 16 b. -ñuza, 216 b. -una, 16, 312, 394 b. -unda, 252, 286, 412, 498, 500, 588, 654, 792 b. -undadıñ, 536 b. -undaakı, 768 b. -undan, 60, 302, 530 b. -uñ, 554 b. -uña, 84, 524 boya-: 1. Boyamak. 2. Kirletmek, bulaştırmak, lekelemek. b. -ap, 746 b. -mağıñ, 514 boyal-: Boyası çıkmak. b. -an, 16 boy al-: Uzayabileceği kadar uzamak, genişleyebileceği kadar genişlemek, boy almak. b. a.- , 302, 380, 502 boydaş: Akran, yaşıt (kızlar hakkında). b. -ı, 102 boylı: Boylu. b. , 134, 164, 270, 608, 684, 698, 702, 708, 712 boyra: Hasır. b. , 576 boyun: 1. Boyun. 2. Bağlı, boyun eğen. 3. Razı, razı olan. b. , 534, 600, 784 b. -dı, 702 b. -dır, 750 b. -lı, 616, 702 b. bol-: Boyun eğmek, uymak, teslim olmak, 152, 592, 764, 782 boy(u)n: bkz. boyun. b. -ı, 48, 530 b. -uma, 240, 758, 772 b. -umı, 46, 646 b. -umızam, 708 b. -unı, 728, 774 b. -uña, 432 b. -uñı, 50 boyun al-: 1. İtiraf etmek, ikrar etmek, kabullenmek. 2. Bir işi yapmaya söz vermek, bir işi üzerine almak. b. a.- , 114, 142, 194, 196, 310, 388, 612 boyun bur-: 1. Birinden bir şey istemek, boyun bükmek. 2. Boyun eğmek. b. b.- , 6, 268, 754 boyunça: Uygun olarak, uyarınca, gereğince, göre. b. , 342, 386 boyun eğ-: Teslim olmak, boyun eğmek. b. e.- , 232 boyun tovla-: Reddetmek, kabul etmemek. b. t.- , 306 boz-: 1. Bozmak. 2. Silmek. 3. Zarar vermek. 4. Feshetmek. b. -dı, 6 b. -yaar, 30, 550 boz yer: Henüz ekilmemiş/işlenmemiş toprak. b. y. , 468, 524 bök-: Atlamak, zıplamak, hoplamak, sekmek, sıçramak. b. -di, 356, 542 b. -en, 32, 792 b. -eyin, 518 b. -üp, 78, 204, 542 böküş: Atlama, sıçrama, atlayış, sıçrayış. b. -in, 560 bööl-: Bölmek. b. -di, 452, 700, 704, 736 b. -señ, 82 b. -üp, 82, 216, 682 böölecik: Parçacık. b. -(ğ)em, 618 b. -(ğ)i, 610 b. , 578 böölek: 1. Parça, cüz. 2. Bölge. 3. Bölük. b. -(ğ)i, 18, 88, 110, 298, 516, 744, 772 b. -(ğ)inde, 406, 466, 514 b. -(ğ)iñde, 514, 516 b. -(ğ)ne, 516 b. , 438 b. -lere, 82 böölek büçek: Bölük pörçük. b. b. , 456 böölüm: Müfreze; özellikle savaşta oluşturulan küçük ve geçici birlik. b. -inde, 302 böölün-: Bölünmek, kırılmak, ayrılmak. b. -di, 192 b. -ip, 596 b. -yäär, 748 bööri: Kurt (yırtıcı hayvan). b. , 570, 744, 772 böörük: Takke, börk. b. -li, 684 börek: Börek. b. , 124 böven: Balon. b. , 140 bövet: 1. Bent, set. 2. Engel. b. , 36, 242, 250, 318, 400, 702, 728, 758, 800 b. -ler, 710 b. -leri, 316, 664, 710 bövet bas-: Böğemek, bent çekmek, set çekmek, engel olmak. b. b.- , 214, 386, 532, 554, bövrüni diñle-: Düşünceye dalmak. b. d.- , 158, 644 bövsül-: 1. Kopmak, yırtılmak, delinmek, parçalanmak. 2. Patlamak. 3. Aşınmak. 4. Yıkılmak, harap olmak. b. -di, 728 bövsüş: 1. Yırtma, yırtış, delme, deliş. 2. Yıkma, yıkış. b. -i, 700 böv(ü)r: Böğür, yan. b. -ünde, 274 b. -üni, 644 b. -üñ, 432 b. -üñde, 574 b. -üñi, 158 bövürslen: Böğürtlen. b. -iñ, 274 bövüs-: 1. Yarmak, yırtmak, delmek. 2. Yıkmak. b. -di, 70, 458, 666, 716 b. -ip, 700 b. -yään, 28, 42, 616 b. -yääñ, 486 b. -yäär, 434, 448, 452 böv(ü)s-: bkz. bövüs-. b. -üp, 142, 242, 268, 308, 506, 568, 602, 664, 710, 726 braadar (< bıraadar): Kardeş. b. , 738 brak: Eksik, noksan. b. , 790 bravo: Bravo, aferin! b. , 728 Brest Galası: Kale adı. B. G. , 798 brigada: Ekip. b. -anıñ, 250 b. -sı, 250 brigadir: Ekip başı. b. , 250 b. -e, 36 b. -em, 36 bronepoyezd: Zırhlı tren. b. , 770, 786, 788 b. -i, 770 budka: Kulübe. b. (a)a, 436 b. -sı, 444 buğday: Buğday. b. , 174, 176, 290, 292, 302, 468, 604, 636, 740 b. -da, 376 b. -ı, 658 b. -lı, 200 buğdaylık: Buğday tarlası, buğdaylık. b. -(ğ)ıñ, 174 Buhara: Yer adı. B. -da, 136 bukca: 1. Bohça. 2. Zarf (mektup için). b. , 548, 550, 742 b. -anı, 552, 554 b. -anıñ, 552 b. -da, 552, 554 b. -dan, 554 b. -lar, 550, 552 b. -sında, 132 bukı: Sığınak, barınak, üstü örtülü/kapalı yer. b. -(u)raak, 40 bukul-: 1. Gizlenmek, saklanmak. 2. Pusu kurmak. b. -dı, 732 b. -ıp, 214, 500 bula-: 1. Sallamak (el). 2. Yayılmak, uzanmak. b. -an, 308 b. -ap, 184, 284, 308 b. -dım, 606 bulak: Kaynak, pınar. b. , 184, 236, 412, 440, 484, 488, 512, 520, 540, 542 b. -dan, 230, 534 b. -lar, 488, 790 b. -lı, 412, 468, 492 bulamak: Bulamaç. b. , 340, 702 bulanık: Bulanık. b. , 298 bulaş-: 1. Bulanmak (hava). 2. Birbirine karışmak. 3. Bulaşmak. b. -dı, 706, 718 b. -dığı, 532 buldozer: Buldozer. b. -e, 618 b. -iñ, 618 b. -ler, 616 buldura-: Parlamak, ışıldamak, parıl parıl parlamak. b. -yaan, 42, 230 bulduraş (< buldurayış): Parlama, parlayış. b. -ında, 604 bulğur: Bardak, su bardağı. b. -a, 702 b. -ı, 294 bulkulda-: Kaynamak (pınar). b. -yaan, 484 bulut: Bulut. b. -(d)a, 70, 488 b. -(d)ı, 38, 70 b. , 70, 76, 122, 238, 350, 428, 438, 440, 484, 654 b. -dan, 294, 440, 444, 456, 606 b. -lar, 56, 68, 204, 236, 348, 488 b. -lara, 46, 58, 64, 86, 270, 308, 348 b. -ları, 144, 452, 492, 506 b. -larıñ, 308, 310, 456, 512 bul(u)t: bkz. bulut. b. -(d)a, 274, 278, 590 b. -(d)ı, 700 bunker: Kamyon vb. taşıtlarda malzeme taşımak için karosere eklenen bölüm; kasa. b. , 398 b. -inde, 36 bur-: 1. Bükmek, eğmek. 2. Çevirmek. 3. Kıvırmak. b. -an, 6 b. -anıñ, 152 b. -dı, 756 b. -dum, 276 b. -madı, 268 b. -malı, 674 b. -maz, 754 b. -up, 46, 50, 646 burav: Yeri delici âlet; burgu. b. -larda, 594 b. -larıñ, 594 buravçı: Burguyla yer kazan, burgucu. b. -ıñ, 668 buravla-: Burguyla kazmak. b. -an, 510 burç-I: Köşe. b. -a, 656 b. -lı, 398 b. -unda, 182, 684, 732 b. -undaakı, 682 burç-II: Biber. b. , 172 burçak burçak: Boncuk boncuk, buram buram. b. b. , 262 burka: Kepenek. b. -lı, 136 Burkut: Kişi adı; yağmur hükümdarı/kralı olduğuna inanılan kimse. B. , 274 burul-: Kıvrılmak, bükülmek. b. -yaa, 48 burum burum: Kıvrım kıvrım. b. b , 58 burun-I: Burun. b. , 256 burun-II: Önce. b. , 354 bur(u)n: bkz. burun-I. b. -a, 62 b. -ı, 34 b. -uñ, 576 b. -uña, 18 bus-: Sıkışmak, sokulmak, pusmak. b. -dı, 274 buthaana: Kilise. b. , 716 butna-: Hareket etmek, kımıldanmak, yürümek, ilerlemek. b. -maan, 454 buu: Bu. b. , 8, 12, 18, 24, 26, 28, 30, 38, 50, 56, 58, 60, 66, 70, 72, 80, 96, 104, 106, 108, 110, 112, 124, 126, 128, 132, 142, 146, 150, 152, 164, 168, 174, 186, 188, 192, 194, 196, 198, 202, 204, 208, 210, 214, 216, 218, 222, 226, 230, 232, 234, 240, 254, 256, 260, 262, 268, 274, 276, 280, 282, 286, 290, 292, 296, 298, 300, 304, 306, 314, 318, 322, 326, 328, 332, 334, 336, 340, 344, 370, 382, 384, 388, 396, 406, 412, 416, 418, 426, 428, 434, 438, 440, 442, 444, 446, 448, 450, 452, 454, 458, 460, 470, 472, 474, 478, 480, 482, 488, 494, 496, 500, 502, 510, 516, 518, 520, 522, 524, 528, 532, 536, 538, 550, 552, 554, 556, 560, 568, 570, 572, 574, 582, 590, 594, 596, 600, 602, 612, 616, 628, 630, 632, 638, 640, 642, 644, 646, 652, 656, 662, 666, 668, 680, 684, 694, 698, 706, 712, 716, 718, 720, 728, 730, 732, 736, 740, 742, 752, 754, 758, 760, 762, 764, 770, 772, 778, 780, 786, 788, 794 bular: Bunlar. b. , 150, 152, 506 b. -am, 152 b. ı, 618 b. ıñ, 152, 744 munda: Bunda. m. , 728 mundan: Bundan. m. , 26, 66, 118, 168, 242, 358, 642 munı: Bunu. m. , 34, 46, 214, 218, 254, 314, 384, 386, 590, 728 muñ (< munıñ): Bunun. m. , 300 muña: 1. Buna. 2. Buraya. m. , 96, 110, 112, 134, 140, 178, 180, 192, 212, 304, 348, 502, 640, 662, 668, 762, 770, 772, 794 buu gün: Bu gün. b. g. , 4, 6, 8, 12, 16, 34, 48, 56, 62, 64, 112, 130, 138, 182, 202, 204, 220, 226, 232, 234, 254, 260, 284, 290, 292, 376, 400, 432, 434, 448, 466, 472, 480, 500, 514, 516, 522, 530, 578, 580, 594, 610, 620, 682, 702, 704, 752, 760, 780, 786, 790, 800 b. g. -ää, 580, 708 b. g. -e, 726, 792 b. g. -em, 10, 148, 184 b. g. -i, 14, 792 b. g. -lerem, 688 buuğar-: Buharlaşmak, kaynamak. b. -yaan, 668 buu mahal: 1. O zaman, o an, o vakit. 2. Bu mevsim, o mevsim. 3. Bu devir, bu çağ, o çağ. b. m. , 70, 192, 262, 442, 450, 478, 480, 568, 650, 662, 698, 700, 714, 718, 796, 798 buu sapar: Bu defa, bu sefer. b. s. , 48, 242, 316, 734 buuşdulukçı: Müjdeci, müjdeleyen kimse. b. , 64 buuşla-: Müjdelemek, muştulamak. b. -dı, 694 b. -dıñ, 300 b. -maağa, 342 b. -maayın,, 232 b. -yaan, 684 b. -yaandır, 448 b. -yaarıs, 796 buuşluk: Müjde. b. -(ğ)ı, 320 b. , 282, 682 buu yerde: Burada. b. y. , 308, 356, 440, 566, 744, 766 buu yerden: Buradan. b. y. , 372 buu yerler: Buralar. b. y. -de, 498 buuz: Buz. b. , 72 b. -dan, 152, 542 b. -larıñ, 110 buuzhaana: Buzhane, soğuk hava deposu. b. , 352 buy-: Buymak, donmak, çok üşümek, soğuk almak. b. -dum, 412 b. -madı, 164 buyan köki: Meyan kökü. b. k. , 588 buyra: Kıvırcık. b. , 234, 712, 778 b. -sınıñ, 756 buyralı: Kıvırcık, dalgalı. b. , 756 buyruk: Emir, buyruk. b. , 752 buyruk ber-: Emretmek, emir vermek. b. b.- , 756 buysan-: 1. Sevinmek. 2. Gurur duymak, iftihar etmek, övünmek. b. -an, 206 b. -ıp, 12, 192, 388 b. -yaan, 174 buysanç: 1. Sevinç. 2. Gurur, iftihar, övünç, kıvanç. b. -(c)ı, 30, 502 b. , 274, 380, 434, 562 b. -lı, 606 buysandır-: Sevindirmek. b. -ıp, 488 buy(u)r-: Emretmek, buyurmak. b. -mağam, 388 b. -up, 56, 190, 382 büdre-: 1. (Ayağı) sürçmek, tökezlemek. 2. Zorluklarla karşılaşmak, güç durumda kalmak. b. -(ä)äni, 98 b. -sem, 142 büdüre-: bkz. büdre-. b. -yäär, 548 büdür südür: Yamru yumru. b. s. , 548 bük-: Bükmek, eğmek. b. -se, 226 b. -üpdir, 18 bükül-: 1. Bükülmek, eğilmek. 2. Kıvranmak. b. -ip, 718 b. -ipdir, 532 büre-: Bürümek, kaplamak. b. -(ä)äp, 608 b. -(ä)äpdir, 566, 568 b. -se, 438 bürğüt: Kartal. b. -(d)e, 68 b. -(d)em, 790 b. -(d)i, 506, 698 b. -(d)iñ, 414, 790 b. , 144, 160, 262, 264, 492, 506 b. -den, 354, 792 b. -leriñ, 508 bütevi: Bütün. b. , 766 bütiin: Bütün. b. , 68, 130, 168, 190, 400, 430, 488, 656, 710 bütiinley: Büsbütün, tamamen. b. , 738 byuro: Büro. b. -o, 126 byust: Büst. b. -am, 268 -C- caadı: 1. Büyü, tılsım, efsun. 2. Cadı. c. , 40, 184, 228 c. -sı, 88, 648 c. -sını, 790 caadığööy: Cadı. c. , 40 caadıla-: Büyülemek. c. -an, 74, 472 c. -dı, 74 caadılı: 1. Büyülü. 2. Büyüleyici. c. , 40, 68, 82, 104, 124, 324, 330, 404, 428, 728 caahııl: Delikanlı. c. , 174, 614, 684, 712, 800 c. -lar, 692 caam: Çanak, tabak, tas. c. -ı, 324, 610 c. -ına, 258 caam böörük: Maske. c. b. , 684 caan: 1. Can. 2. Sevgili, aziz. c. , 6, 8, 10, 14, 28, 80, 132, 166, 226, 258, 356, 468, 492, 550, 558, 566, 574, 602, 616, 642, 736, 780 c. -a, 80, 174, 304, 330 c. -am, 730 c. -da, 80 c. -ı, 108, 114, 134, 210, 280, 328, 458, 472, 482, 550, 552, 554, 556, 570, 574, 582, 598, 622, 652, 688, 766, 772, 780 c. -ım, 12, 50, 74, 76, 130, 222, 256, 266, 334, 370, 418, 440, 554, 730, 742 c. -ıma, 42, 282, 384, 468, 566 c. -ımda, 294 c. -ımdan, 702 c. -ımı, 98 c. -ımıñ, 548 c. -ımız, 176 c. -ımızı, 720 c. -ına, 42, 216, 598, 602, 698, 730, 780, 792 c. -ından, 442 c. -ını, 208, 736 c. -ıñ, 212, 554 c. -ıña, 14, 42, 180, 344, 428 c. -ıñı, 130, 348 c. -ıñızdan, 702 c. -lar, 170, 718 c. et-: 1. Özenmek. 2. Çalışmak, çabalamak, 112, 556, 630 caan: -cığım, -ciğim, -cuğum, -cüğüm; -cık, -cik, -cuk, -cük. c. , 134, 222, 224, 250, 260, 282, 396, 574, 578, 658, 660, 694, 710, 720, 722, 730, 740, 742, 746, 764, 770, 776, 778, 780, 790 c. -ı, 482 caana caan: 1. Sevgili, aziz. 2. Candan bağlı, sadık, vefalı. c. c. , 174, 570 caana yet-: Canına yetmek, katlanamayacak duruma gelmek, bıkmak, bezmek. c. y.- , 304 caan ber-: Can vermek, ölmek. c. b.- , 42, 330, 672 caanık-: Canı çekmek, sulanmak. c. -(ğ)ıp, 692 caanköyer: Candan bağlı, sadık, vefalı. c. , 690, 796 caanlan-: Canlanmak. c. -ıp, 58 caanlı: 1. Canlı. 2. Koyun ve keçi gibi küçük baş hayvan; davar. c. , 262, 572, 618 caansız: Casus. c. , 406, 618 caay-I: 1. Bina, ev, yapı, mesken. 2. Yer. c. , 268, 320, 326 c. -a, 388 c. -da, 182, 752 c. -ı, 72, 614, 752, 758 c. -ına, 738 c. -ını, 268 c. -lara, 28 c. -larda, 152 c. -lardan, 72 c. -lardı, 682 caay-II: Uygun, elverişli, iyi, hoş. c. , 644 caayla-: Defnetmek, ölüyü gömmek. c. -apdır, 326 c. -dı, 776 caaylan-: Defnedilmek, ölü gömülmek. c. -dı, 798 caaylaş-: Yerleşmek. c. !, 458 c. -dı, 220 cahan: Cihan, dünya, âlem. c. , 442, 446, 530 c. -a, 96, 258, 338, 748 c. -da, 66, 208, 234, 262, 370, 418, 428, 438, 450, 572, 730, 738 c. -ı, 46, 738 c. -ıñ, 786 cahankeşde: Seyyah, gezgin. c. -ler, 668 cak cak ur-: Cik cik ötmek. c. c. u.- , 272 cakgılda-: Kahkaha atmak, kahkahayla gülmek. c. -ap, 694 cala: Sağanak, şiddetli yağmur. c. -sına, 680 c. -sından, 680 canaver: 1. Hayvan. 2. Canlı. c. , 542 c. -i, 272, 372 cañ: 1. Çan, zil. 2. Korna, klâkson. c. , 140 c. -ı, 608, 762 c. -ını, 286 c. et-: Telefon etmek, 436 cañ kakıl-: Telefon edilmek. c. k.- , 126 cañk cuñk: Çank çunk (taklidî ses). c. c. -ı, 688 car-I: Haber, ilân. c. -ı, 738 c. et-: Bildirmek, haber vermek, ilân etmek, 300, 748 car-II: Sel suyunun aktığı yer, yatak. c. -ı, 602 carçı: Tellâl. c. -sı, 302 carnaama: Çağrı. c. , 6 Carvis: Kişi adı. C. , 748, 752 caytı: Dik. c. , 256 caz: Caz. c. -lar, 562 c. -lı, 188 cähek: 1. Elbise vb. şeylerin kenarına işlenen nakış, süs. 2. Kenar, kıyı, uç. c. -(ğ)niñ, 714 c. -li, 456 c. -siz, 32 cähennem: Ne olursa olsun. c. , 222, 458 ceb(i)r: Azap, eziyet, sıkıntı. c. -ini, 262, 736 c. -iñ, 64 cebir çek-: Azap görmek, sıkıntı çekmek. c. ç.- , 216 cebir çekiş: Azap görme, sıkıntı çekme. c. ç. -iñiz, 606 cebirli: Istırap verici, ıstıraplı, ağrılı. c. , 36, 334 cebisle-: Sıklaştırmak, birleştirmek, bir araya getirmek. c. -yään, 538 cedel: 1. Münakaşa, tartışma. 2. Bahis. c. , 266, 656 c. -den, 36, 662 c. -inden, 502 c. -iñ, 660 c. -ler, 656 c. et-: Bahse girmek, 266 cedel çekiş-: Münakaşa etmek, tartışmak. c. ç.- , 662 cedelkeş: 1. Münakaşacı, kavgacı. 2. Bahse giren, bahisçi. c. -ler, 660 c. -lere, 36 cedelleş-: Münakaşa etmek, tartışmak. c. -yäär, 656 Celil: Kişi adı. C. , 586, 588 Cellat Cüneyit: Kişi adı. C. C. -(d)iñ, 32 cem: Yekûn, toplam. c. -i, 756 cemaağat: Cemaat, topluluk, halk, toplum. c. -a, 300 c. -dan, 764 cemaal: Güzel yüz, yüz. c. -ı, 68, 214, 252, 528, 530 c. -ıñ, 46 Cemal: Kişi adı. C. , 482 cemende: Kımıldayan küçük hayvancıklar, yaratıklar. c. , 262, 356, 572, 614 cemi: Hepsi, tamamı. c. , 548, 696 cemle-: Toplamak, bir araya getirmek. c. -(ä)än, 112 c. -(ä)äp, 708 c. -yäär, 750 cemlen-: Toplanmak, bir araya gelmek. c. -di, 738, 784 c. -en, 38 cenaan: Güzel, dilber. c. -ı, 58 c. -ım, 294 cenaap: 1. Bay, bey, beyefendi. 2. Efendi. c. -(b)a, 784 c. -(b)ından, 702 c. , 750, 752, 754, 764 c. -lar, 702, 704, 706, 708, 724, 760, 766, 772, 786 cennet: Cennet. c. , 48, 440, 652, 692 c. -e, 440 c. -iñ, 274, 276, 422 Cennet: Kişi adı. C. -(d)e, 460 ceñ: Cenk, savaş. c. , 196 c. -de, 778, 796, 800 c. -e, 6, 10, 18, 800 Ceñ: Kişi adı. C. , 118 Ceñ Ağa: Kişi adı. C. A. , 616 ceñ gur-: Savaşmak, çarpışmak, vuruşmak. c. g.- , 156 Ceñ Pälvan: Kişi adı. C. P. -ıñ, 614 cepaa: Azap, cefa. c. , 334, 426, 428 c. -lar, 194, 564 c. -ñız, 488 cepaalı: Cefalı, ıstırap verici, ıstıraplı, ağrılı. c. , 328 c. -dır, 318 cerçi: Esnaf. c. , 588 c. -iñ, 586 c. -iñem, 588 ceren: Ceylan. c. -im, 114, 232 c. -ler, 528, 652 c. -miñ, 542 ceset: 1. Beden, vücut, ten. 2. Ceset. c. -den, 582 c. -ler, 24 Ceyhun: Irmak adı. C. , 118, 150, 602 C. -a, 192, 194 C. -ıñ, 120 cıbaarla-: Çiselemek. c. -ap, 732 c. -yaar, 442 cıdaa düş-: Ayrı düşmek. c. d.- , 236, 302, 442 cığba-cığ: Çözüme yakın zaman, bir işin sonu. c.-c. -da, 768 cııkla-: Sezdirmeden bakmak, dikizlemek. c. -ar, 94 c. -dı, 70 cılav: Dizgin, yular. c. , 786 c. -ı, 776 c. -ını, 634 cın: Cin. c. -am, 630, 632 c. -ım, 556 c. -mı, 630 cır: "Cır" (ses). c. , 736 cızla-: "Cız" diye ses çıkarmak, cızlamak. c. -dı, 136 ciğer: Can, iç, gönül, bağır, ciğer. c. -i, 556 c. -im, 370, 418 ciğerbent: 1. Öz. 2. Sevgili, en çok sevilen. c. -(d)i, 14 c. -(d)im, 550 c. -(d)ine, 130, 172 ciği: Küçük kardeş. c. -lerne, 570 c. -ñ, 230, 524 c. -ñi, 152, 230 ciikme-ciik: Mufassal, tafsilâtlı, ayrıntılı, detaylı, enine boyuna, bütün yönleriyle. c.-c. , 690, 734 cinnek: Küçük tane, tanecik, zerre. c. , 718 coğaap: Cevap, karşılık. c. -(b)ı, 84 c. , 726 coğaap al-: Cevap almak. c. a.- , 644 coğaap ber-: Cevap vermek, cevaplamak. c. b.- , 8, 36, 104, 124, 128, 130, 190, 306, 436, 770 cokrama cövzaa: Yakıcı, kavurucu sıcak. c. c. , 202, 404, 666, 668 coomaartlık: Cömertlik. c. -(ğ)ıñı, 628 coora: Arkadaş (kızlar/kadınlar birbirleri için kullanırlar). c. , 396, 494, 508 c. -añ, 298 c. -sı, 102 c. -sınıñ, 194 cooş: Coşma, taşma, coşku, cûş. c. , 180 c. -a, 694 cooş-: 1. Coşmak, taşmak. 2. İlerlemek, gelişmek. c. !, 62, 64 c. -an, 602 c. -cak, 62, 64 c. -dı, 118 c. -up, 100 cooşa gel-: Coşmak, içi içine sığmamak. c. g.- , 694 cooşdur-: Coşturmak. c. -dı, 120 cooşğun: Coşkunluk, coşku. c. -ı, 88 cooş ur-: Coşmak, kabarmak, köpürmek, kaynamak. c. u.- , 598 coraap: Çorap. c. -(b)ım, 188 c. -cık, 186 cotda: Biçimsiz, düzensiz, dağınık. c. , 256, 786 c. -ca, 82 cöven: Mısır (yiyecek). c. , 622 c. -mi, 276 cövher: Cevher, kıymetli taş. c. , 184 cövzaa: (Yakıcı, kavurucu) sıcak, hararet. c. , 654, 670 c. -da, 202, 404 c. -dan, 666 c. -sı, 558, 734 cövzaalı: Yakıcı, hararetli. c. , 614 cul: Elbise. c. , 112 Cuma Bay: Kişi adı. C. B. , 764, 776 C. B. -ıñ, 742, 776 cuvaan: Genç, delikanlı. c. , 164, 174, 268, 452, 454, 642, 644 c. -dırın, 402 c. -ı, 472 c. -ıñ, 454 c. -lar, 266 c. -larıñ, 594 cuvaanlık: Gençlik, delikanlılık. c. -(ğ)a, 102 c. -(ğ)ıma, 174 c. , 132, 174, 194, 454, 672 cuvaazçı: Yağcı, yağ üreticisi, yağ üreten kimse. c. -ınıñ, 588 cüb(i): Cep. c. -lerini, 656 c. -süne, 100 cübüt: Çift, iki tane. c. , 278 cülğe: Vadi. c. -(ä)äniñ, 322 c. -dääki, 320, 326 c. -de, 320, 694 c. -si, 490 c. -sinde, 274, 608 cümle cahan: 1. Kâinat, evren. 2. Dünya, âlem. c. c. , 338, 400, 438, 738 cümmüş: Ücra, sapa, ıssız yer. c. -inde, 422 Cüneyit Han: Kişi adı. C. H. , 778 cüp: bkz. cübüt. c. , 310, 532 cüp bas-: Uygun adımlarla birlikte yürümek. c. b.- , 40 cüpüne düş-: Başarılı olmak, başarıyla sonuçlandırmak. c. d.- , 144 cür: Özenle çalışan, itinalı, titiz. c. -üm, 778 cürdek: Testi, küp. c. -(ğ)i, 148 cürlevik: Düdük. c. , 736 cüyce: Civciv. c. , 476 c. -leriñe, 576 cüypülde-: Cıvıldamak, ötmek. c. -yäär, 612 cüypüldeş-: Cıvıldaşmak, ötüşmek. c. -ip, 174 -Ç- çaabıra- (TDS. çaabra-): 1. Ateş alıp sesli yanmak. 2. Alevlenmek, alev yükselmek. 3. Ateş sıçramak, ateş yayılmak/dağılmak. ç. -ap, 28, 262, 428, 628, 668, 698 ç. -yaan, 258 çaadır: Çadır. ç. -a, 786 ç. -da, 50 ç. -dan, 782 ç. -ımıñ, 26 ç. -lar, 616 ç. -lı, 32 çaadra: Çarşaf (kadın için). ç. -anıñ, 580 ç. -lı, 572 çaağ: 1. Zaman, vakit. 2. Çağ, devir. 3. İyi, hoş, zevkli. ç. , 524 ç. -ı, 6, 14, 58, 60, 100, 122, 164, 236, 328, 332, 348, 412, 420, 530, 540, 554, 608, 614, 636, 646, 672, 696, 752, 782, 800 ç. -ım, 646 ç. -ımı, 116 ç. -ımız, 528 ç. -ımızda, 348 ç. -ına, 652 ç. -ında, 66, 96, 120, 122, 182, 372, 408, 482, 504, 796 ç. -ıñ, 372 ç. -ları, 734 çaağa: Çocuk, evlât, yavru. ç. , 186, 188, 314, 346, 598, 638 ç. -a 332 ç. -anı, 10 ç. -anıñ, 30 ç. -aña, 376 ç. -lar, 118, 454, 798 ç. -sına, 534 çaağam (< çaağı hem): Çağı da. ç. , 108 çaağıır (< çaağırar): Çağırır. ç. , 284 çaağır-: Çağırmak, davet etmek. ç. , 786 ç. -an, 528, 536 ç. -anda, 84, 96 ç. -dı, 106, 192, 744, 752, 780, 786 ç. -dım, 146 ç. -ıp, 126, 206, 300, 484, 504, 524, 562, 668 ç. -yaa, 336, 348, 352 ç. -yaamışın, 796 ç. -yaan, 50, 158 ç. -yaañ, 294 ç. -yaar, 40, 124, 192, 210, 520, 656 çaağla-: Keyiflenmek, eğlenmek. ç. -andı, 84 çaakılık: 1. Çağrı, davetiye. 2. Cümbüş, eğlenme. ç. -(ğ)ı, 712 ç. -(ğ)ından, 718 ç. , 82, 166, 294, 430, 696, 800 ç. -dıñ, 536 çaal-I: 1. Kır, kül rengi, boz, gri. 2. Ak saçlı, yaşlı, ihtiyar. ç. , 10, 12, 32, 106, 136, 192, 198, 200, 234, 270, 446, 532, 558, 690, 718, 772, 798 ç. -ı, 514, 692 çaal-II: Ayran. ç. , 82 ç. -am, 82 ç. -ım, 350 ç. -ını, 424 ç. lı, 492 çaalar-: Ağarmak, kırarmak, ak/kır düşmek. ç. -an, 136, 302, 434, 454 ç. -dı, 688 ç. -dıkça, 286, 526 ç. -dım, 34 ç. -ıp, 30, 38, 180 çaalımtık: Kırımsı, kül rengine yakın, griye çalan. ç. , 32 çaalımtıl: Kırımsı, kül rengine yakın. ç. , 722 çaanak: 1. Tahta çanak, tabak. 2. Tas. ç. -(ğ)ı, 108 ç. -(ğ)ıñ, 104 ç. , 354 ç. -da, 104 çaarbaağ: Park, büyük bahçe. ç. -ıñ, 602 çaavla-: Kamçı, çubuk vb. şeylerle vurarak vücudun fena halde ağrımasına sebep olmak, vurup acıtmak. ç. -sa, 706 ç. -yaar, 488 çaay-I: Çay, dere. ç. , 236, 276, 352, 418, 460, 486, 540 ç. -a, 408, 540 ç. -am, 350 ç. -da, 408 ç. -dan, 350, 666 ç. -ı, 88, 252, 526 ç. -lar, 252, 276, 476 ç. -ları, 170 ç. -lı, 540, 640, 694 çaay-II: Çay (içilen). ç. , 66, 136, 294, 302, 304, 316, 324, 326, 548, 588, 626, 642, 660, 662, 666, 672, 682, 730, 738, 752, 778 ç. -a, 666 ç. -am, 618, 626 ç. -ı, 124, 548, 614, 656, 670 ç. -ını, 554, 660, 740 ç. -ınıñ, 94 ç. -ıñ, 666 ç. -ıñı, 774 ç. -lı, 70, 666, 778 çaay-: Bir metalin yüzüne ikinci bir metalin suyunu sürmek, yüzünü kaplamak. ç. -salar, 540 çaayçı: Çaycı, çayı demleyip getiren kimse. ç. , 608 çaay demle-: Çay demlemek. ç. d.- , 324, 730 çaayhaana: Kahvehane, çay ocağı. ç. -da, 150 çaayıl-: 1. Örtünmek, bürünmek.2. Örtülmek. 3. Kaplanmak, üzerine sürülmek. ç. -an, 372, 570 ç. -ar, 598 ç. -ıp, 76 ç. -yaar, 400 çaaylaş-: Beraber/birlikte çay içmek. ç. -an, 672 ç. -ayın, 230 ç. -ıp, 590 çabğa: Sağanak. ç. , 274 ç. -anı, 58 çağba (< çabğa): bkz. çabğa. ç. , 58 çağıl: Çakıl, moloz. ç. , 562 ç. -ları, 162 çağşa-: Eskimek, yıpranmak. ç. -yaan, 584 çak: 1. Ölçü, miktar. 2. Zan. 3. Tahmin. 4. Düşünce. 5. Zaman, vakit. 6. Demek, belki, meğer, ihtimal. 7. Karar. 8. Niyet. ç. , 340, 506 ç. -dır, 588 ç. -ı, 572, 682, 782 ç. -ım, 254, 318, 480, 588 ç. -ıñ, 336 ç. -ıñdan, 484, 766 ç. et-: Tahmin etmek, 254 çak-: Sokmak, iğnesini batırmak, ısırmak. ç. !, 276 ç. -dı, 274, 448, 450, 452, 454, 456, 484 ç. -ıp, 56, 736, 756 ç. -ıpdır, 226 ç. -ma, 110 ç. -mayaar, 568 ç. -sın, 12 ç. -yaañ, 486 ç. -yaar, 540 çakgan: Çevik, kıvrak, hızlı. ç. , 396 çakgılı: Dik, keskin (bakış). ç. , 790 çakıl-: Bir şey diğer bir şeyin üzerine sürtülerek yakılmak, çakılmak. ç. -dı, 732 çakır: Şarap. ç. , 146 ç. -am, 294 ç. -lı, 302 çakla-: Sanmak, zannetmek, düşünmek. ç. -ap, 426, 694 ç. -dıñ, 124 ç. -yaar , 764 çaknış-: 1. Kavga etmek, dövüşmek. 2. Çatışmak, vuruşmak. ç .-dı, 556, 660 ç. -dık, 554 çal-: 1. Çalmak (müzik âleti). 2. Sürmek, çalmak. 3. Çalmak, vurmak. ç. !, 112, 114, 204 ç. -an, 744 ç. -anda, 72 ç. -ar, 378, 732 ç. -dı, 728 ç. -dılar, 172 ç. -dım, 456 ç. -ıp, 32, 202, 204, 568, 578 ç. -ıpdır, 502 ç. -ma, 528 ç. -maandırın, 310 ç. -maayın, 204 ç. -mak, 492 ç. -sam, 492 ç. -yaan, 62, 660 çala: 1. Biraz, hafif. 2. Hafiften. 3. Zorla, güçlükle. 4. Yavaş, ağır. 5. Yavaşça, hafifçe. 6. Alçak. ç. , 24, 30, 40, 136, 204, 276, 356, 372, 406, 442, 456, 484, 558, 572, 580, 592, 630, 648, 662, 664, 708, 774 ç. -ca, 56, 128 çalacaan: Zayıf, güçsüz, kuvvetsiz. ç. , 580 çalak çulak: Alelâcele, çarçabuk. ç. ç. , 640 çalamıdaar: İdareten, idareyle. ç. , 586, 590 çalasın: Çevik, atik. ç. , 634 çalı: Çölde yetişen bir bitki. ç. , 782 ç. -ını, 424 çalın-: Çalınmak (müzik âleti). ç. -dı, 274, 736 ç. -sa, 492 ç. -yaar, 392 çalış-: 1. Trampa etmek, değişmek. 2. Değişmek, başkalaşmak. 3. Çalışmak, çabalamak. ç. -dı, 82 ç. -dıñız, 576 ç. -ıp, 334, 608 ç. -marın, 82 ç. -yaan, 570 ç. -yaar, 516 çalşır-: Değişmek, trampa etmek. ç. -an, 692 çalşıırlık: Giyilmek üzere hazırlanan yeni elbise. ç. -(ğ)ı, 572 çalt: Becerikli, hamarat, eli çabuk. ç. , 356 çañ: Toz, tozlu duman. ç. , 38, 284 ç. -ı, 94, 190, 654 ç. -ımızı, 618 ç. -ını, 26, 186, 214, 270, 790 çañ bas-: Toz basmak, toz kaplamak, tozlanmak. ç. b.-, 144, 660 çañlı: Tozlu. ç. , 26, 722, 770 çap- I: 1. Koşmak. 2. Koşturmak. ç. -ana, 170 ç. -dı, 582, 654 ç. -dık, 132 ç. -ıp, 132, 240 ç. -ıpsıñ, 742 ç. -ma, 352 ç. -madı, 398 ç. -masın, 736 ç. -sa, 338 ç. -yaar, 614 çap- II: 1. Kesmek, doğramak. 2. Yağma etmek, talan etmek, soymak. ç. -ıp, 438 ç. -sa, 278 çapak: Alkış. ç. , 192 çapak çal-: Alkışlamak. ç. ç.-, 732 çapar: 1. Ulak, kurye, haberci. 2. Müjdeci. 3. Uydu. ç. , 496, 516, 694, 742, 744 çapavul: Ulak, kurye, haberci. ç. -lar, 496 ç. -ları, 786 çapğınlı: Sert, keskin, kesici. ç. , 488 çaphaana: Matbaa, basım evi. ç. -sı, 60 çapıl-: Kesilip parça parça edilmek, doğranmak, parçalanmak. ç. -an, 18 çapış-: Yarışmak, son süratle koşmak. ç. -ıp, 198 çapışık:.At yarışı. ç. -(ğ)a, 36, 414 çapraz: Aykırı, çapraz, ters. ç. , 528 çarh: Çark, çıkrık. ç. -ı, 396 ç. -ını, 6 Çarı: Kişi adı. Ç. , 312 çarık: Çarık. ç. -(ğ)ın, 138 ç. -(ğ)ınıñ, 686 ç. -lı, 634, 686 çarkandaklı: Engebeli, eğri, düz olmayan. ç. , 284 çarlak: Martı. ç. -(ğ)a, 530 ç. -(ğ)ım, 532 ç. -(ğ)ıñ, 532 ç. , 122, 530, 532 ç. -larıñ, 400 çarva: Göçebe, göçeri, konar göçer. ç. , 732 ç. -lar, 720 ç. -larıñ, 750 çaslı: Coşkun. ç. , 252, 276, 476, 486, 540, 604, 640, 694 ç. -raak, 298 çat-: 1. Karı koca etmek, bir araya getirmek. 2. (Akıl) ermek. ç. -ar, 668 ç. -mağında, 278 çat aç-: Çatlamak. ç. a.- , 214 çatma: Üzeri dal ve hasırla örtülmüş kulübe, çardak vb. ç. -anıñ, 350 ç. -cığı, 348 çatrık: Dört yol, kavşak. ç. -da, 442 çavuş çak-: Fısıldamak. ç. ç.- , 110, 448, 450, 452, 454, 456, 484, 540, 568, 736, 756 çayır: Çayır. ç. -dır, 196 ç. -lar, 68 çayka-: Çalkamak, çalkalamak. ç. -ap, 728 çaykan-: 1. Yalpalamak. 2. Çalkanmak, çalkalanmak. ç. -dı, 708, 792 ç. -ıp, 638 ç. -yaa, 592 çaykanış: Çalkanış, çalkanma, çalkantı. ç. -ın, 104 çääç (TDS. çäç): Samandan arındırılarak temizlenmiş buğday yığını, çeç. ç. , 524 çääğe (TDS. çäğe): Kum. ç. -(ä)ä, 262, 534, 618 ç. -(ä)äni, 378, 380 ç. -(ä)äniñ, 262, 378 ç. , 262, 378, 380, 404, 558, 612 ç. -ler, 118 ç. -li, 264, 560, 692 çääklen- (TDS. çäklen-): Yetinmek. ç. -ip, 660 çääkmen (TDS. çäkmen): Deve yününden dokunmuş, paltoya benzer, yakasız ve astarsız giysi. ç. , 686 ç. li, 722 çääre (TDS. çäre): 1. Tedbir, önlem. 2. Çare. ç. , 134, 262, 750 ç. sin, 686 çääşer- (TDS. çäşer-): Kendinden geçerek yatmak, sızmak. ç. -ip, 746 çääynek (TDS. çäynek): Çaydanlık, demlik. ç. -(ğ)inem, 688 ç. -(ğ)iñ, 314 ç. , 626, 728 ç. -den, 662, 670 ç. -lerde, 334 ç. -lere, 666 çäğelik: Kumluk, kumsal. ç. -di, 588 Çärcev: Yer adı. Ç. , 755 Ç. -de, 750 Ç. -den, 556 Ç. -e, 560, 754 Ç. -i, 782 Çehov: Kişi adı; Anton Pavloviç Çehov (1860-1904).Modern hikâyenin ve dramın ilk temsilcilerinden biri olarak bilinen Rus yazarıdır. Ç. -ıñ, 712 çek-: 1. Çekmek, asılmak. 2. Çekmek, taşımak. ç. !, 62, 64, 506, 656 ç. -di, 50, 94, 266, 270, 312, 356, 606, 690, 702, 770 ç. -dik, 266 ç. -dim, 134, 262, 594 ç. -eli, 440 ç. -en, 216, 624, 636 ç. -enden, 150 ç. -ene, 26 ç. -eni, 586, 690 ç. -enmi, 184 ç. -er, 44, 224, 736 ç. -erdi, 60 ç. -erin, 436 ç. -ers, 688 ç. -eyin, 526 ç. -ip, 78, 164, 214, 238, 328, 392, 588, 592, 604, 636 ç. -ipdir, 194 ç. -me, 630, 742 ç. -medik, 320 ç. -mediñiz, 236 ç. -mek, 32 ç. -meli, 726 ç. -mesin, 56 ç. -seğem, 628 ç. -señ, 506 ç. -yään, 50, 112, 468, 666 ç. -yääñ, 140 ç. -yäär, 106, 178 çekdir-: Çektirmek. ç. -en, 16 çekelik: Giydikleri işlemeli takkeden Türkmen kızlarının yanaklarına dökülen süsler. ç. , 176 çekge: Elmacık kemiği, şakak. ç. -si, 700 çeki: Bağ, ip. ç. -si, 564 çekiç: Çekiç. ç. -(c)e, 692 ç. -(c)i, 10, 12 ç. , 134, 716 çekil-: 1. Çekilmek. 2. Asılmak. ç. -cek, 556 ç. -di, 660 ç. -en, 574, 776 ç. -ip, 718, 776 ç. -määğe, 336 ç. -sin, 696 çekin-: Çekinmek. ç. -di, 68, 642 ç. -ip, 630 ç. -me, 110, 412, 552, 566, 694, 744 ç. -yään, 428 çekiş: 1. (Sigara) içiş. 2. Çekme, çekiş. ç. -in, 560 ç. -iñe, 628 ç. -iñiz, 606 çekiş-: Tartışmak, karşılıklı mücadele etmek. ç. -medik, 662 çelek: Fıçı, varil. ç. -ler, 592 Çeleken: Yer adı. Ç. , 594 Çelekenli: Çelekenli, Çeleken'den olan kimse. Ç. , 588 çelpek: Yağda pişirilmiş, katmere benzer çörek. ç. -(ğ)i, 402 ç. , 524 çemçe: Kaşık, kepçe. ç. -(ä)äni, 300 ç. -lerim, 146 çemeli: Her halde, büyük bir ihtimalle. ç. , 722 çemen: 1. Buket. 2. Çimen. ç. , 110, 518 ç. -ler, 16, 118 ç. -li, 346 çem gelen: Her önüne gelen, herkes. ç. g. , 650 ç. g. -e, 18 çemodan: Valiz. ç. , 608 ç. -ıñ, 150 çen: 1. Tasavvur, tahmin, zan. 2. Hudut, sınır. ç. , 492, 510, 650, 740, 742 ç. -den, 114 ç. -e, 542 ç. -i, 414, 606 çen boldı: Yeter. ç. b. , 646 çendaan: Bazen, ara sıra, zaman zaman. ç. , 338 çene-: 1. Nişan almak. 2. Tehdit savurmak, göz dağı vermek, korkutmak. ç. -(ä)äp, 506, 760 çenli: Kadar, değin, dek. ç. , 424, 556, 574, 588, 618, 778 çensiz: 1. Ölçüsüz, sınırsız, sonsuz. 2. Pek, çok. ç. , 176, 428, 614 çeñkle-: Onarmak, tamir etmek. ç. -(ä)äp, 688 çeññek: Olta. ç. -(ğ)ini, 610 çep: 1. Sol. 2. Dost değil, düşman. ç. , 94, 150, 276, 532, 564 ç. -de, 770 ç. -e, 716, 776 ç. -i, 682 ç. -iñ, 714 çepbe: Ters, karşı. ç. , 766 çepek: Üstü açık yazlık ayakkabı, terlik. ç. -li, 690 çeper: 1. Mahir, usta, maharetli, hamarat. 2. Sanat değeri olan, edebî. ç. , 128, 132, 160, 192, 514 çepiksice: Cılız, çelimsiz. ç. , 194 çerim: İşlenmiş yuka deri. ç. -den, 572 çerkez: Çölde yetişen bir bitki. ç. , 686 çermeş-: Sıvamak. ç. -ip, 454 Çernobay: Kişi adı. Ç. -ıñ, 724 Çernyavski: Kişi adı. Ç. -iniñ, 756 çeşme: 1. Çeşme, kaynak, memba, pınar. 2. Yatak (petrol vb.). ç. -(ä)äniñ, 490 ç. -(ä)äñiziñ, 576 ç. , 42, 88, 302, 352, 354, 460, 594 ç. -ciğiñ, 500 ç. -de, 288, 290, 528 ç. -leñ, 28 ç. -ler, 590, 592 ç. -si, 536 çet: 1. Uç, kenar, ücra, kuytu. 2. Uzak. 3. Taraf, yan. ç. -de, 728, 740, 764 ç. -den, 580, 666, 772 ç. -e, 176, 702 ç. -em, 786 ç. -i, 312, 580 ç. -indääki, 580 ç. -inde, 38, 444, 452, 578, 708, 738 ç. -inden, 322, 352 ç. -ine, 762 ç. -ki, 742 çeti: Çölde yetişen bir bitki. ç. , 686 Çetili: Kişi adı. Ç. -(ä)ä, 634 Ç. , 634, 636, 638, 640, 642, 644, 648, 650 Ç. -iñ, 634 çetin: Çetin. ç. , 342, 408, 628, 668, 750 ç. -dir, 558 çetine değ-: Dokunmak, incitmek. ç. d.- , 762 çeye: 1. Esnek, elastikî. 2. Sağlam. ç. , 226, 354 çeyne-: Çiğnemek. ç. -(ä)äp, 634 ç. -di, 742, 786 ç. -yään, 186 çıda-: Sabretmek, katlanmak, dayanmak, tahammül etmek. ç. !, 84 ç. -ap, 10, 84, 298, 746 ç. -ar, 386, 588, 778 ç. -maan, 514 ç. -madı, 552, 762 ç. -mak, 668, 768 ç. -yaan, 604 çıdal-: Sabredilmek, katlanılmak, dayanılmak, tahammül edilmek. ç. -an, 188 çıdamlı: Dayanıklı, metin. ç. , 262, 296, 354 çığ(ı)r: Sınır, hudut. ç. -ına, 30, 698 ç. -ından, 180 çığrından çıkar-: Zıvanadan çıkarmak, çok sinirlendirmek. ç. ç.- , 180 çııbık: Çubuk, körpe dal. ç. -lar, 252 ç. -ları, 254 çııbın: Sivrisinek. ç. -dan, 670, 736 çıığlı: Nemli, çiğli. ç. , 446 çıılğım: Çizgi, şerit. ç. -ı , 602 çık-: Çıkmak. ç. !, 16, 56, 220, 352, 410, 486 ç. -aaydık, 312 ç. -aayın, 98 ç. -aayıpdır, 48 ç. -aaymadık, 656 ç. -aaymak, 758 ç. -aaysa, 298, 332, 424 ç. -abilmään, 568, 712 ç. -alı, 226 ç. -amda, 58, 330 ç. -an, 148, 212, 264, 294, 322, 534, 540, 556, 568, 572, 574, 582, 590, 634, 636, 650, 688, 696, 734, 766, 776 ç. -anda, 132, 376, 714 ç. -andan, 150, 250 ç. -anmışın, 720 ç. -anook, 216, 490, 626 ç. -ansoñ, 584 ç. -ar, 150, 338, 386, 578, 706, 710 ç. -ardı, 60 ç. -cağın, 316 ç. -cak, 62, 556, 576 ç. -dı, 16, 64, 68, 96, 106, 118, 134, 136, 172, 208, 300, 376, 380, 458, 476, 480, 488, 510, 528, 638, 640, 654, 672, 684, 686, 690, 696, 712, 730, 752, 782, 788, 798 ç. -dık, 24, 618 ç. -dım, 204, 408, 458, 472, 616, 758 ç. -dı mı, 44, 658, 726 ç. -dıñ, 472 ç. -ıñ, 148, 744 ç. -ıp, 16, 126, 162, 168, 188, 224, 302, 312, 540, 564, 572, 578, 582, 658, 692, 768 ç. -ıpdır, 668, 756, 776 ç. -ıpsıñ, 176 ç. -maağa, 668 ç. -maan, 78 ç. -madı, 100, 458, 574, 782 ç. -madık, 752 ç. -mağı, 572 ç. -mak, 714 ç. -masam, 230 ç. -mayaarsıñ, 56 ç. -maz, 94, 190, 310, 780, 796 ç. -sa, 216, 262, 510, 634, 768 ç. -sam, 198, 526 ç. -sañ, 68, 524 ç. -sın, 12, 236, 242 ç. -yaa, 88, 414 ç. -yaamışım, 142 ç. -yaan, 136, 340, 390, 666 ç. -yaar, 10, 34, 180, 484, 514, 568, 586, 660 çıkaar (< çıkarar): Çıkarır. ç. , 136, 538 ç. , -sıñ, 520 çıkalğa: Çıkış yolu, çare. ç. , 666, 728, 756 ç. -sı, 572 ç. -sını, 508 çıkar-: Çıkarmak. ç. !, 16, 358 ç. -añook, 438 ç. -cak, 670 ç. -dı, 60, 268, 554, 660, 742, 768, 786 ç. -dım, 18, 136 ç. -dıñ, 124 ç. -ıpdır, 312 ç. -ma, 38 ç. -maan, 36, 60, 104, 762 ç. -maañ, 502 ç. -mağın 456 ç. -mak, 212 ç. -man, 352 ç. -masın, 178, 180 ç. -yaalar, 588 çılşırımlı: Çok karışık, karmaşık, karmakarışık. ç. , 86 çımğızıl: Kıpkırmızı. ç. , 700 çın: Hakikat, gerçek, doğru. ç. , 234, 320, 340, 352, 500 ç. -mı, 738 Çınma Çın: Çin ü Maçin; uzak doğuda bulunan bazı ülkelerin geniş topraklarının bütününe verilen isim. Ç. Ç. -ıñ, 616 çınaar: Çınar. ç. , 4, 6, 18, 208, 270, 288, 290, 542, 554, 640, 712, 766 ç. -a, 356, 528 ç. -dan, 150 ç. -danam, 356 ç. -ı, 58 ç. -ım, 540 ç. -ımız, 484 ç. -ıñ, 208, 288, 290, 456 ç. -ları, 170 ç. -larıñ, 776 ç. -lı, 498, 540, 640 çıplañ: Soğuk havada hafif/ince giyinen, sırtı ince giyimli; çıplak. ç. , 572 çıra: Lâmba, kandil, ışık. ç. , 220, 268, 306, 324, 326, 666, 708 ç. -anı, 226 ç. -anıñ, 186 ç. -dan, 568 ç. -lar, 68, 444, 456, 594, 666 ç. -ları, 84 ç. -lı, 320, 326, 730 ç. -sı, 190, 634 ç. -sın, 586, 590 ç. -sınıñ, 550 çıraağ: bkz. çıra. ç. -ı, 58, 60 çırçık: Hastalık, dert. ç. -(ğ)ına, 188 çırpın-: Çırpınmak. ç. -dı, 384 ç. -ıp, 120 çıt-: (Kaşını) çatmak, somurtmak, (yüzünü) buruşturmak. ç. -ıp, 554 çıtık: Asık suratlı, somurtkan. ç. , 234 çıtıl-: Çatılmak (kaş). ç. -dı, 436 çızğan-: Bükülmek, eğilmek. ç. -ıp, 270 çızık: Çizgi, hat, şerit. ç. , 602 çiğillem (< çiğildem): Lâle. ç. , 68 çiğin: Omuz. ç. -lere, 620 ç. -lermi, 184 ç. -li, 534 çiğ(i)n: bkz. çiğin. ç. -e, 70 ç. -i, 572, 690 ç. -inde, 352 ç. -ine, 402 çiil: Sınır çizgisi, duvar. ç. , 198, 316 ç. -e, 12, 540 ç. -i, 722 çiiş: Sim, gümüş tel. ç. -e , 506 çiişik: Şişkin, dolgun. ç. , 700 çiişir-: Şişirmek. ç. -diler, 138, 140 çilik: Ucu eğri sopayla yuvarlak kemiğe vurularak oynanan oyun. ç. , 148, 510, 512 çilikçi: "Çilik" oynayan kimse. ç. , 542 çilim: 1. Tütün. 2. Sigara. ç. , 456, 660, 712, 722, 780 ç. -imiñ, 72 ç. -ini, 314, 670 ç. -iñ, 672 ç. -iñe, 656 ç. -li, 710 ç. -ni, 784 çilim çek-: Sigara içmek. ç. ç.- , 312, 560, 628, 666, 770 çilim çekiş: Sigara içiş. ç. ç. , 560 çilimleş-: Beraber sigara içmek, birlikte sigara içerek dinlenmek. ç. -eli, 722 çin: Rütbe. ç. -i, 706 ç. -inden, 704 çintğe-: (Sorup) soruşturmak. ç. -(ä)äp, 718 çirkiz-: Kızartmak. ç. -yäär, 48 çit: Basma (kumaş). ç. , 160, 162 çit-: İlmek atmak, ilmek atıp dokumak. ç. -di, 268 ç. -yään, 610 çoğ-: 1. Kaynamak, kaynayıp taşmak. 2. Coşmak. ç. -ar, 590, 592 ç. -dı, 398 ç. -up, 88, 596 çoğan: Kir çıkarmada kullanılan bozumsu bir bitki, sabun otu, çöven. ç. , 634 çok-: Gagalamak, gagasıyla vurmak. ç. -up, 164 çokay: Çarık. ç. , 738 ç. -lıdı, 598 çola: Issız, kuytu, tenha, ücra. ç. , 168, 318, 334, 348, 434, 444, 484, 486, 510, 524, 572, 578, 614, 640 ç. -ca, 50, 56 ç. -raak, 620 çolar-: Boşalmak, tenhalaşmak, ıssızlaşmak. ç. -dı, 406 ç. -ıp, 10 çoluk: Çoban yardımcısı, çoban yamağı, küçük çoban. ç. -(ğ)ı, 636 ç. , 48, 262, 634 çooğ: 1. Sıcak, hararet. 2. Coşkunluk, coşku, heyecan. ç. -ı, 122 ç. -unı, 260 çooyun-: Isınmak. ç. -cak, 238 ç. -ıp, 456 ç. -maağa, 158 ç. -sa, 718 ç. -sam, 64 çopan: Çoban, sığırtmaç. ç. , 48, 122, 204, 238, 262, 266, 302, 614, 634, 636, 640, 642, 648, 692, 750 ç. -a, 170, 642, 686, 690 ç. -am, 646 ç. -ı, 32 ç. -ıñ, 684 ç. -larıñ, 196 çovluk: Torun oğlu, bir kimsenin torununun oğlu. ç. -(ğ)ı, 256 çoz-: Atılmak, fırlamak, sıçramak, saldırmak. ç. -aaydık, 658 ç. -an, 658 ç. -anda, 300 çök-: Çökmek. ç. -di, 220, 356, 660 ç. -düñ, 120 ç. -en, 68, 214, 614, 688, 732 ç. -erdi, 570 ç. -eyin, 527 ç. -üp, 298, 572 çöker-: Çöktürmek, çökermek. ç. -mekçi, 6 çöket: Engin, alçak, çukur. ç. -(d)em, 784 ç. -den, 788 çöketlik: Çukurluk, enginlik, alçaklık. ç. , 782 çökün (< çökgün): Çukur, alçak, engin. ç. -e, 18 çöl: Çöl, sahra. ç. , 48, 122, 208, 406, 524, 556, 558, 586, 588, 592, 614 ç. -de, 32, 68, 122, 262, 264, 266, 352, 372, 374, 408, 490, 528, 560, 594, 602, 616, 648, 687 ç. -den, 440, 620 ç. -e, 48, 122, 198, 204, 312, 350, 352, 408, 440, 490, 558, 560, 590, 592, 614, 616, 630, 634, 732, 782 ç. -i, 590, 592, 618 ç. -ler, 194, 204, 274, 410, 560 ç. -lerde, 34, 590, 592 ç. -lerden, 32, 50, 560 ç. -lere, 294, 560, 592, 602 ç. -leri, 120 ç. -lerini, 608 ç. -leriñ, 410 ç. -üdi, 688 ç. -ün, 176 ç. -ünde, 14, 202, 210, 748 ç. -ündedi, 686 ç. -üni, 304 ç. -üñ, 600, 620 ç. -üñe, 492 çölüstaan: Çöl yer, çöllük. ç. , 262, 264 ç. -a, 264 çöp: 1. Çöp. 2. Ot, bitki. ç. , 564 ç. -e, 572 ç. -i, 100, 716, 724 çöple-: Toplamak, bir araya getirmek. ç. -(ä)äp, 354 ç. -cek, 72 ç. -diler, 454 ç. -dim, 290 çöpür: Keçi kılı, kıl. ç. , 682 çöp(ü)r: bkz. çöpür. ç. -i, 600 çörek: Ekmek. ç. -(ğ)e, 578 ç. -(ğ)em, 346 ç. -(ğ)i, 530, 622 ç. -(ğ)indedir, 340 ç. -(ğ)iñ, 588 ç. -(ğ)miz, 396, 574 ç. , 334, 348, 570, 578, 582, 584, 596, 640, 696, 716, 718, 750, 752 ç. -siz, 576 çörekli: Ekmekli, ekmeği bol olan. ç. , 418 çöş-: Çözmek. ç. -di, 712 ç. -me, 700 çöşül-: Çözülmek. ç. -er, 214 çövre: Düz değil, ters. ç. , 338 ç. -di, 780 çövrül-: Çevrilmek, altı üstüne getirilmek. ç. -ip, 684 çövür-: Çevirmek, altını üstüne getirmek, ters yüz etmek. ç. -cek, 738, 766 ç. -di, 116 çöz-: Çözmek. ç. , 510 ç. -meli, 436 ç. -yäär, 126 çözül-: Çözülmek. ç. -yäär, 760 çözülmedik: Muallak, muaalakta, çözülmemiş, halledilmemiş. ç. , 450 çuğdamla- (< çuğdumla-): Toplamak. ç. -ap, 254 çukur: Çukur. ç. , 386 ç. -cık, 406 ç. -ı, 38 ç. -lı, 284 çuñ: Derin. ç. , 144, 470, 692 ç. -a, 144 çuñluk: Derinlik. ç. -(ğ)ı, 386 çuval: Çuval. ç. -da, 194 ç. -ı, 588 çüm-: Batmak, saplanmak. ç. -üp, 618 çünki: Çünkü. ç. , 40, 210, 242, 512 çürke-: Aldatmak, dolandırmak, kazık atmak, kazıklamak. ç. -(ä)än, 632 çüv-: Şansı olmak, kısmeti açılmak. ç. -eni, 234 ç. -se, 340 çüyle-: Cevabı hemen yetiştirmek/yapıştırmak, bastırmak. ç. -di, 760 çüyret-: Çürütmek. ç. -(d)er, 386 çüyrük: Çürük. ç. , 716, 756 çüyşe: 1. Cam. 2. Şişe. ç. -(ä)äni, 702 ç. , 14 -D- daa (TDS. da: Dahi, da. d. , 16, 18, 28, 30, 32, 34, 36, 38, 40, 44, 46, 58, 60, 62, 64, 66, 70, 74, 76, 80, 82, 84, 86, 100, 108, 110, 116, 128, 132, 138, 142, 148, 150, 152, 158, 162, 168, 170, 176, 180, 182, 184, 188, 192, 194, 202, 208, 214, 216, 218, 226, 232, 234, 236, 244, 248, 250, 252, 254, 258, 262, 264, 266, 268, 272, 288, 296, 298, 302, 304, 306, 308, 310, 314, 322, 324, 328, 334, 336, 338, 340, 342, 344, 346, 348, 356, 358, 360, 362, 364, 370, 372, 374, 376, 378, 380, 382, 384, 386, 392, 396, 400, 402, 406, 408, 418, 420, 424, 428, 430, 434, 438, 440, 442, 446, 448, 450, 452, 454, 468, 470, 474, 476, 484, 492, 494, 504, 506, 514, 522, 524, 528, 534, 536, 538, 550, 556, 560, 562, 564, 566, 568, 572, 574, 576, 580, 582, 584, 586, 596, 600, 602, 610, 612, 614, 620, 622, 626, 628, 634, 636, 638, 640, 642, 644, 648, 654, 656, 658, 660, 664, 666, 668, 680, 688, 692, 696, 702, 706, 708, 710, 712, 716, 720, 722, 724, 726, 728, 732, 742, 744, 746, 748, 752, 754, 756, 760, 762, 766, 768, 774, 776, 778, 780, 782, 784, 786, 788, 792, 794, 798, 800 daaban: Taban. d. , 636 d. -ı, 780 d. -ına, 658 d. -ıñı, 578 daadıır (< daadırar): Tattırır. d. -dı, 96 daadık-: Dadanmak. d. -dı, 694 daadımlık: Tadımlık. d. , 98 daadısız (< daatsız): Tatsız, lezzetsiz. d. , 460 daağ-I: Dağ. d. , 70, 86, 146, 150, 174, 322, 336, 398, 408, 412, 476, 488, 508, 524, 540, 652, 714 d. -a, 146, 336, 402, 606, 662 d. -daakı, 112 d. -dan, 236, 276, 534, 574, 596, 604, 792, 794 d. -ı, 14, 174, 782 d. -ımız, 348, 528 d. -ımızda, 272 d. -ın, 426 d. -ına, 652 d. -ıñ, 252, 430, 698, 790, 794 d. -ıñam, 386 d. -lar, 68, 70, 146, 148, 150, 274, 426, 514, 612, 652, 732 d. -lara, 42, 308, 326, 334, 410, 440, 470, 506, 694, 714, 734, 790 d. -laram, 430, 588 d. -larda mı, 432 d. -lardan, 254, 468 d. -ları, 68, 252 d. -larım, 410 d. -larını, 196, 614 d. -larınıñ, 118, 800 d. -larıñ, 62, 326, 714 daağ-II: Yara. d. -ı, 428, 530, 550 d. -ın, 96 d. -ına, 778 daağa-: Dağılmak, yayılmak. d. -dı, 576 daağla-: Damga vurmak, damgalamak, markalamak, dağlamak. d. -ap, 622 d. -dı, 220, 528 daağlı: Yaralı. d. , 524, 562 d. -dır, 562 daala-: 1. Dövmek, dayak atmak, atışmak, dalamak. 2. Azarlamak, paylamak, verip veriştirmek. d. -ap, 126 d. -dıñız, 662 d. -sın, 170 daalaş: 1. Tartışma, münakaşa, çekişme, atışma. 2. Döğüş, kavga, dalaş. d. , 208 d. -lara, 236 d. et-: Çekişmek, dövüşmek, kavga etmek, 578 daalaş-: Dalaşmak, çekişmek, döğüşmek, kavga etmek. d. -dı, 404 daana: 1. Bilgi sahibi, okumuş, bilgili. 2. Bilge. d. , 58, 160, 190, 266, 360, 382, 496, 506, 758, 798 d. -añ, 506 d. -dım, 400 d. -lar, 422 d. -lara, 390 d. -sı, 470 daar-I: Dar. d. , 234, 268, 284, 352, 406, 424, 442, 486, 530, 588, 636, 732, 788 d. -dı, 682 daar-II: Dar ağacı. d. -dan, 382, 510, 734 daara-: Atılmak, saldırmak, hücum etmek. d. -alııñ, 744 d. -anook, 126 d. -ap, 162 d. -dı, 724 d. -dıñ, 680 d. -sak, 732 d. -yaar, 670, 774 daaracık: Daracık. d. , 434 d. dı, 324 daaral-: 1. Daralmak. 2. Daralmak, bunalmak, sıkışmak. d. -an, 262 d. -ar, 352 daaralt-: Daraltmak. d. -(d)ıp, 434 daaran(ı)ş-: Hep birlikte atılmak, hücum etmek. d. -ıp, 596 daarık-: Sıkıntı duymak, bunalmak, kederlenmek. d. -(ğ)ıp, 584 d. -ma, 264, 352, 432, 548, 690 d. -masın, 352 daarlık: Darlık. d. -(ğ)ı, 352 daaş: Taş. d. , 298, 562, 564, 616, 618, 682, 752 d. -a, 24, 152, 322, 384, 540, 696, 730, 762, 786, 790 d. -dan, 274, 322, 426, 440, 540, 574, 682 d. -danam, 386, 446 d. -dır, 652 d. -ı, 28, 148, 228, 268, 298, 338, 534, 574, 720, 770 d. -ına, 398 d. -ından, 516 d. -ıñ, 298, 792 d. -lañ, 88 d. -lar, 446, 680 d. -lara, 42 d. -lardan, 358 d. -larınıñ, 326 daaş-: Taşmak. d. -ıp, 80 daaşğın: Suyun kıyıya taşması, gelgit, taşkın. d. -ı, 88 daat-I: Bağırma, feryat, çığlık, imdat. d. -(d)ıma, 24, 330 d. -(d)ına, 148, 598, 722 d. -(d)ıña, 776 d. , 236, 238 daat-II: Tat, lezzet. d. -(d)ı, 84, 184, 442 d. -(d)ını, 666 d. -(d)ıñdan, 468 daat-: Tatmak. d. -(d)andı, 702 d. -(d)anlar, 24 d. -(d)ıp, 314 daat biidaat (< daadı biidaat): İmdat. d. b. , 628 daayı: Dayı. d. -m, 352 d. -mdan, 648 dabara: Merasim, tören. d. , 192 dabaralı: 1. Görkemli, şatafatlı, debdebeli. 2. Önemli. d. , 28, 38, 718 Dabiç: Kişi adı. D. , 728, 732, 750, 762, 764 Dadamoğam: Kişi adı. D. , 234 dağam (< dağı hem): Daha da, iyice. d. , 732 dağdan: Dağlarda yetişen büyük bir ağaç olan "dağdan"dan, gümüş ve benzeri şeylerden yapılan, kadınların boyunlarına taktıkları ziynet eşyası; kolye. d. , 8, 106, 108 d. -ım, 8, 10 d. -ımı, 10 d. -ıñı, 8 dağı: 1. Daha, başka, başkası. 2. Dahi, bile. 3. Dahi, da, de. d. -(a)a, 688 d. , 654, 718, 722, 754, 762, 770, 774, 776, 796 d. -ınıñ, 708 dahıl: 1. İlgi, alâka. 2. Karışma, müdahale, katkı. d. -ı , 340, 712 dahılsız: İlgisiz, alâkasız. d. -mış , 706 dak-: 1. Takmak, iliştirmek. 2. (Ad) vermek. d. -alıñ, 284 d. -amook, 704 d. -anda, 574 d. -ar, 580 d. -ardı, 692 d. -ayın, 42, 434 d. -dı, 8, 62 d. -ıpdı, 574 d. -ıpdır, 532 d. -ıpdırlar, 480 d. -ma, 108 d. -maayın, 108 d. -mak, 762 d. -sañ, 338 d. -sañam, 298 dakıl-: Takılmak. d. -an, 508 dakın-: Takınmak; bir şeyi üzerine takmak, iliştirmek. d. -an, 176 d. -sa, 702 d. -sın, 16 dakış: Takma, takış. d. -ıñ, 106, 108 dam-: Damlamak. d. -an, 766 d. -dı, 136, 166, 576 d. -masa, 524 d. -sa, 28 d. -sın, 28 dama dama: Damlaya damlaya. d. d. , 524 damağını dooldur-: Boğazını düğümlemek/tıkamak. d. d.- , 290 damar: Damar. d. -ı, 620, 668 d. -larda, 174, 450 d. -ları, 572 d. -larıñ, 262 damca: Damla. d. , 142, 404, 478, 720 d. -anı, 316 d. -lar, 162, 274 d. -ları, 448 danna- (< danda-): Seçmek, farketmek. d. -ap, 762 dannav (< dandav): Güçlük, engel. d. -ı, 146 dannavsız (< dandavsız): Fark gözetmeksizin. d. , 340 dañ: Tan yeri, tan, şafak. d. , 10, 30, 32, 284, 292, 304, 390, 412, 414, 430, 448, 478, 534, 578, 664, 672, 782 d. -a, 78, 348, 680 d. -am, 240 d. -ı, 44, 94, 164, 194, 316, 686 d. -ın, 712 d. -ından, 794 d. -ını, 270, 286, 790 d. -ıñ, 744 d. -lar, 374, 400 dañ-: Bağlamak, düğümlemek. d. -ıñ, 742 d. -ıp, 128, 626 d. -yaasıñ, 576 dañ at-: Tanyeri ağarmak, şafak sökmek. d. a.- , 8, 108, 194, 300, 458, 486, 506, 528, 568, 722, 724 dañdaan: Sabah sabah, sabah erkenden. d. , 390 d. -lar, 352, 390 dara-: Taramak. d. -anda, 68 d. -ap, 100, 452, 482, 764 d. -ardı, 688 d. -arına, 448 d. -ayın, 56, 472 d. -dı, 630, 650 d. -yaar, 70, 390 dar(a)-: bkz. dara-. d. -yaa, 232 d. -yaar, 308 daraayı: Sık dokunmuş, kızıl ve yeşil renkli ince ipek kumaş. d. , 88, 488, 714 d. -lar, 610 darağt: Ağaç. d. , 392 d. -am, 386 d. -ı, 504, 594, 646 d. -ına, 646, 722 darak: Tarak. d. -(ğ)ı, 132 d. -(ğ)nı, 570 d. , 348, 490 d. -mı, 490 daraklık: Ayak tabanının ortasından parmaklara kadar olan kısım. d. -(ğ)na, 620 daran-: Taranmak. d. -ar, 318 d. -yaa, 596 d. -yaar, 456 daraş-: Kendi kendine taramak, taranmak. d. -dı, 558 darav darav: Çizgi çizgi. d. d. , 666 darğa-: Dağılmak, yayılmak. d. -an, 788 d. -dı, 40, 112, 788 darğat-: Dağıtmak, yaymak. d. -dı, 58 darı: Darı, mısır. d. , 716 d. -ım, 44 dart-: Çekmek, germek. d. -ıp, 262, 404, 690 dartıl-: Gerilmek. d. -an, 262 daş-I: 1. Dış, dışarı, etraf, çevre. 2. Dış, dış görünüş, kılık kıyafet. d. , 298, 616, 618 d. -a, 798 d. -am, 604 d. -dan, 110, 760 d. -ı, 152, 766, 792 d. -ım, 322 d. -ımı, 136 d. -ımıñ, 334 d. -ımız, 58 d. -ın, 626 d. -ına, 28, 96, 158, 242, 514, 542, 768 d. -ında, 26, 48, 146, 592, 604, 632 d. -ından, 640, 728 d. -ındanam, 672 d. -ını, 760, 770 d. -ıñ, 180, 598 d. -ıñı, 508 daş-II: 1. Uzak. 2. Ayrı. d. , 352, 396, 440, 468, 474 d. -a, 320, 578 d. -da, 570, 642 d. -dan, 472, 512, 542, 616, 784 d. -dır, 652 d. -ı, 738 daşa-: Taşımak, götürmek. d. -ap, 768, 794 d. -cak, 426 d. -yaan, 114, 794 d. -yaar, 200, 794 daşarı: Dış, dışarı. d. -ıñ, 186 daşar(ı): bkz. daşarı. d. -da, 312, 718 d. -dan, 56, 214 daşarıık: Dışarıya. d. , 458 daşğıın: Dışında. d. , 706 Daşhovuz: Yer adı. D. -a, 556 D. -ım, 560 daşı cääcek içi mööcek: Dışı kalaylı, içi alyalı; dışı süslü, güzel görünüşlü, ama içi berbat. d. c. i. m. , 152, 766 Daşkent: Yer adı. D. -(d)e, 708, 726, 754 D. -(d)iñ, 752, 796 D. , 608, 710 D. -den, 684, 728 daşkı-I: Dış, dıştaki, dışardaki. d. , 340, 746 daşkı-II: Uzak. d. -raak, 724 Daşköpri: Yer adı. D. -den, 770 D. -de, 758 daşlaş-: Uzaklaşmak. d. -dı, 432 d. -ıp, 512 d. -ma, 474 daşlık: Uzaklık. d. -(ğ)ın, 296 d. -(ğ)ıñ, 652 Daugava Deryası: Irmak adı. D. D. , 610 daya-: Dayamak, desteklemek, destek koymak. d. -ap, 400 dayan-: 1. Dayanmak, yaslanmak. 2. (Ümit) bağlamak. d. -an, 710 d. -dığını, 782 d. -ğınıñ, 340 d. -ıp, 532, 636 d. -mak, 654 d. -yaar, 586 dayanç: Dayanak, destek. d. -(c)ı, 126 dayav: 1. Dayanıklı, metin, sağlam. 2. Cüsseli, iri vücutlu, babayiğit. d. , 300, 454, 772 dayav yiğit: Babayiğit, cüsseli yiğit. d. y. , 482, 754 dayhaan: Çiftçi, rençber. d. , 80, 164, 414, 498, 574, 664, 670, 710, 764 d. -a, 204, 378 d. -da, 738 d. -ı, 84, 466, 554, 718, 736 d. -ıñ, 664 d. -ıñkı, 312 d. -lar, 30, 718, 764 d. -lara, 718 d. -larda, 708 d. -larıñ, 38, 708 dayza: Teyze. d. , 392, 548, 642 d. -sı, 646 dää: Dahi, de, da. d. , 132, 426, 556, 566, 688, 722 dääde (TDS. däde): Baba. d. -miñ, 282 dääl (TDS. däl): 1. Değil. 2. Hayır, yok. d. , 28, 66, 72, 82, 98, 124, 130, 140, 146, 150, 160, 166, 180, 190, 196, 198, 200, 210, 212, 214, 216, 220, 226, 262, 264, 272, 276, 278, 298, 314, 316, 334, 338, 346, 358, 360, 382, 384, 426, 428, 438, 476, 492, 500, 506, 508, 512, 516, 526, 536, 558, 568, 570, 578, 630, 632, 640, 642, 644, 650, 656, 658, 660, 668, 700, 704, 706, 708, 716, 722, 724, 728, 742, 750, 754, 758, 760, 762, 764, 766, 780, 794 d. -di, 28, 94, 166, 224, 310, 316, 572, 762, 788 d. -diğime, 174 d. -diğine, 704 d. -diğni, 216 d. -diñ, 110 d. -dir, 6, 12, 128, 184, 268, 328, 382, 474, 500, 502, 548, 586, 722, 756, 778 d. -dir-le, 656 d. -mi, 556, 698 d. -midir, 722 d. -mişik, 762 d. -siñ, 564, 658 dää(l): bkz. dääl. d. -mi, 308, 600 dääli (TDS. däli): Deli, divane. d. , 56, 58, 210, 222, 276, 280, 282, 524, 602 d. -si, 532 däälire- (TDS. dälire-): Deliye dönmek. d. -(ä)än, 736 dääne (TDS. däne): Tane, tahıl tanesi. d. , 164, 292, 524, 612 däänim: Dahi, de, da. d. , 272, 510 dääp (TDS. däp): Gelenek, âdet, alışkanlık. d. -(b)e, 172 d. -(b)i, 666 d. -(b)imiz, 538 d. -(b)ine, 670 d. , 468 d. -dir, 372 d. et-: Alışkanlık hâline getirmek, âdet edinmek, 780 dääp dessuur (TDS. däp dessuur): Gelenek, âdet, gelenek görenek, anane. d. d. , 132 dääri (TDS. däri): 1. Barut. 2. Derman, ilâç. d. , 18, 514, 764 d. -siz, 296 dääri dermaan (TDS. däri dermaan): İlâç, deva, derman. d. d. , 328, 496 de: Dahi, de. d. , 8, 14, 16, 24, 28, 34, 38, 44, 46, 48, 50, 52, 56, 64, 68, 70, 72, 84, 86, 88, 92, 96, 100, 104, 106, 108, 110, 112, 124, 128, 130, 132, 134, 138, 140, 142, 146, 150, 152, 166, 170, 172, 180, 192, 204, 206, 208, 212, 214, 218, 220, 222, 224, 226, 232, 234, 254, 260, 262, 264, 266, 268, 270, 274, 278, 280, 284, 286, 290, 294, 296, 300, 302, 304, 306, 314, 318, 320, 322, 324, 328, 334, 336, 338, 340, 344, 348, 352, 354, 356, 358, 360, 362, 370, 374, 378, 382, 384, 386, 390, 396, 398, 400, 402, 404, 406, 408, 412, 414, 418, 422, 424, 426, 428, 434, 438, 446, 450, 452, 454, 468, 476, 478, 480, 482, 484, 488, 490, 492, 494, 500, 504, 518, 522, 532, 538, 540, 542, 550, 552, 556, 560, 568, 570, 572, 574, 576, 578, 580, 582, 584, 586, 592, 594, 598, 600, 602, 610, 612, 616, 622, 624, 626, 628, 630, 632, 634, 636, 642, 644, 646, 650, 654, 656, 660, 662, 664, 666, 672, 682, 684, 686, 688, 690, 692, 694, 702, 704, 706, 712, 714, 716, 718, 720, 726, 728, 730, 736, 746, 752, 754, 758, 760, 762, 764, 766, 772, 774, 780, 784, 786, 792, 798 debsilet-: Çiğnetmek. d. -men, 256 değ-: 1. Değmek, dokunmak, el sürmek. 2. Eş değerde olmak. d. -di, 166, 222, 516, 584, 622, 694, 762, 786 d. -er, 88, 276, 362, 650 d. -ip, 86, 444 d. -mään, 684 d. -määyin, 224 d. -mecek, 440 d. -mek, 248, 364 d. -meyään, 226 d. -meyäär, 232 d. -mez, 522 d. -se, 180, 666 d. -sin, 268 d. -yää, 188 değil-: Değilmek, dokunulmak, el sürülmek. d. -se, 746 değirmen: Değirmen. d. , 228 d. -e, 706 değiş-: 1. Değişmek. 2. Şakalaşmak. d. -mesi, 672 d. -yääñ, 294 d. -yäär, 364 değişğen: Şakacı, şakalaşmayı seven. d. , 708 değnaasına değ-: Canına yetmek, çok incitmek, bezdirmek, bıktırmak. d. d.- , 188 değre: Çevre, etraf, civar. d. -si, 620 değre daş: Çevre, etraf, civar. d. d. , 158, 180, 242, 322, 542, 592, 598, 604, 760 dek-I: Gibi, kadar. d. , 12, 14, 18, 28, 30, 36, 58, 68, 72, 78, 86, 88, 112, 126, 128, 134, 144, 146, 152, 162, 178, 180, 192, 200, 214, 222, 242, 258, 268, 276, 282, 296, 324, 326, 328, 340, 374, 394, 404, 418, 452, 460, 498, 502, 506, 550, 552, 554, 556, 558, 562, 566, 570, 574, 582, 584, 596, 598, 606, 612, 634, 636, 640, 666, 708, 714, 730, 760, 788 dek-II: Yavaş, sakin, sessiz. d. , 304 dek dur-: Uslu durmak, yaramazlık etmemek, sessiz kalmak. d. d.- , 508, 624 del: 1. Yabancı, yad. 2. Seyrek rastlanan, güçlükle bulunabilen, nadir, kıt. d. , 114, 360 d. bol-: Kıt olmak, az bulunmak, 590 delaalat: 1. Hayır, fayda. 2. Yardım. d. , 388, 576 delaalatlı: Faydalı, hayırlı. d. , 64 Deli: Yer adı. D. , 710 deliil: Delil, kanıt, mesnet, gerekçe. d. -iñe, 190 d. -ler, 304 dellaal: Simsar, komisyoncu. d. , 626 delmir-: Birine acındıracak şekilde bakmak, yalvararak bakmak. d. -ip, 108 delmur-: bkz. delmir-. d. -ıp, 472, 568, 582 dem: 1. Nefes, soluk. 2. An. d. , 566 d. -de, 198, 254, 506, 648, 776, 786 d. -den, 566 d. -i, 94, 186, 568, 586, 774 d. -in, 124 d. -inde, 26, 784 d. -ine, 262, 778, 784 d. -iñi, 444 dem al-: 1. Nefes almak, soluk almak, solumak. 2. Dinlenmek. d. a.- , 42, 102, 150, 664, 668 demi daarık-: Nefesi daralmak, soluğu kesilmek. d. d.- , 584 demik-: Bunalmak, boğulmak, nefesi kesilmek. d. -(ğ)ip, 262 demine dart-: İçine çekmek. d. d.- , 262, 404 demir: Demir. d. , 186, 264, 306, 324, 426, 520, 522, 564, 578, 618, 636, 686 d. -den, 334, 354 d. -lerden, 152 demirçem (< demirçi hem): Demirci de. d. , 744 demirçi: Demirci. d. , 524, 718, 776 d. -di, 688 d. -iñ, 736 d. -si, 758 demirğazık: Kuzey. d. , 620 demir sandık: Demir sandık, demir kaplamalı sandık. d. s. , 710 demir tiken: Yumuşak yapraklı, yere yazılmış vaziyette duran bir ot ve bu otun dikeni; demir dikeni. d. t. , 390 demir yool: Demir yolu. d. y. , 34, 556, 560, 592, 708, 792 demiryoolçı: Demir yolu personeli/görevlisi. d. -lar, 708 d. -(u)larıñ, 756 Demiryol Köçesi: Sokak adı. D. K. , 682 demir yürek: Demir yürek; motor. d. y. , 262, 672 demle-: Demlemek. d. -(ä)är, 614 d. !, 774 d. -di, 324 d. -me, 730 demlen-: Demlenmek. d. -medik, 548 Demyanov: Kişi adı. D. , 770 D. -ıñ, 770 deñ: 1. Denk, aynı, aynı seviyede, eşit, benzer. 2. Denk, karşı. d. , 232, 382, 470, 542, 706, 720 d. -di, 600 d. -i, 516, 666 d. -im, 330 d. -inde, 140, 634, 790 d. -ine, 32, 450, 714 deñ duuş: Yaşıt, akran. d. d. , 62, 634, 686 deñe-: Bir tutmak, aynı değerde/düzeyde görmek, benzetmek. d. -(ä)än, 134 d. -(ä)äp, 192 d. -(ä)äre, 40 d. -dim, 346 d. -men, 40 d. -yään, 238, 602 deñel-: Bir tutulmak, aynı değerde/düzeyde görülmek, benzetilmek. d. -mesin, 72 deñi duuş: bkz. deñ duuş. d. d. , 58 deñiz: Deniz. d. , 122, 162, 402, 440, 594 d. -dääki, 594 d. -de, 372, 418, 606, 622 d. -den, 358, 594 d. -e, 198, 340, 470, 596, 604 d. -em, 400, 588 d. -i, 14 d. -iñem, 386 d. -ler, 516 d. -lerde, 712 d. -lere, 162, 440 d. -leriñ, 432 d. -li, 418 deñ(i)z: bkz. deñiz. d. -e, 162 d. -i, 78, 170, 532 deñizçi: Denizci, deniz eri. d. , 34 deñle-: Dengelemek. d. -di, 722 deñlik: Denklik, eşitlik. d. -(ğ)e, 520 dep: d. bol-: Defolmak, 514, 718 d. et-: 1. (Arkasını) kesmek, durdurmak, son vermek. 2. Önlemek, önüne geçmek. 3. Defetmek, kovmak, 6, 484, 532, 684, 718 dep-: Tepmek, tekmelemek. d. -di, 638 d. -määğe, 722 d. -me, 522 d. -yäärdi, 722 depder: Defter. d. -i, 14 d. -imi, 46, 606 d. -ini, 258 depe: Tepe. d. -(ä)ä, 176 d. -(ä)äm, 610, 612 d. -(ä)ämde, 262, 264 d. -(ä)ämi, 552 d. -(ä)äñ, 628 d. -de, 506 d. -den, 640, 652 d. -lerden, 522 d. -lerne, 62 d. -si, 88, 440, 696 d. -sinde, 698, 790, 794 d. -sine, 488 depe deñ: Eşitçe, eşit, denk. d. d. , 726 depil-: Tepilmek, toprak bel ile kazılmak. d. -er, 722 depo: Lokomotifler, vagonlar bulunan ve tamir edilen özel yer; tren atölyesi. d. , 692, 758 d. -da, 682, 692, 710 d. -dan, 682 d. -lı, 756 d. -o, 692 d. -omızıñ, 778 d. -onı, 696 d. -onıñ, 696, 712 d. -oñ, 696 d. -sınıñ, 696 depoçı: Tren atölyesinde çalışan, tren atölyesi görevlisi. d. -lar, 708 deprek: Davul. d. -(ğ)in, 274 d. -(ğ)iñ, 146 deprekle-: Davul çalmak, davul gibi çalmak. d. -yään, 568 deputat: Görevli. d. , 756 der-I: Ter. d. , 464, 522, 666 d. -den, 398, 646, 740, 754 d. -em, 346 d. -i, 520, 612, 722 d. -imde, 438 d. -imden, 740 d. -imiz, 512, 514 d. -in, 32, 318, 668, 722 d. -inden, 766 d. -ini, 258, 260, 312, 502, 740 d. -iñ, 658 d. -iñi, 286, 656 der-II (< derli): Terli, terlemiş. d. , 672 derdin-: Dert yanmak, sızlanmak. d. -di, 686 derdiniş-: Dertleşmek. d. -yäär, 8 der dök-: Ter dökmek, çok çalışmak, zahmet çekmek. d. d.- , 204, 376, 392, 414, 492, 590 dere: İki dağın arasında kalan büyük çukur, vadi, koyak. d. -(ä)ä, 788 d. -(ä)äniñ, 788 d. , 540, 542, 790 d. -de, 540, 640, 642, 778 d. -den, 542, 652 d. -lerde, 432 d. -lere, 146 d. -li, 636, 714 d. -sinde, 408, 412 derece: Yücelik. d. -(ä)ä, 760 dereceli: Seviyeli. d. , 618 derek-I: Kavak. d. -(ğ)e, 526 d. -(ğ)iñ, 118 d. , 14, 418, 526 d. -ler, 190, 236, 752 d. -li, 540 derek-II: Haber, söylenti, lâf. d. , 706, 758 derek-III: Yer, mukâbil, karşılık. d. -(ğ)ne, 262, 374, 390, 516 d. , 478, 480, 484 d. -diñ, 486 derkaar: 1. Lüzumlu, gerekli, gerek, lâzım. 2. Faydalı. d. , 76, 126, 156, 196, 758 derle-: Terlemek. d. -(ä)än, 404 d. -di, 274, 326, 448, 452, 456 d. -sin, 212 derleş-: Terleşmek, karşılıklı terlemek. d. -ip, 302 derli: Terli. d. , 788 dermaan: Derman, ilâç, deva. d. , 74, 436, 494, 498, 510, 612, 638 d. -a, 594 d. -ı, 110 derñev: Yoklama, kontrol, teftiş. d. , 778 derrev: Hemen, derhal, çabucak. d. , 136, 790 dert: 1. Dert, hastalık. 2. Dert, sıkıntı. d. -(d)e, 212, 296, 524, 566, 582, 588, 718 d. -(d)i, 26, 30, 158, 220, 288, 454, 532, 562, 564, 568, 586, 684, 688, 704, 720, 776 d. -(d)im, 76, 112, 116, 292, 322, 482, 528, 556 d. -(d)ime, 74, 328, 436, 438, 496 d. -(d)imi, 28, 74, 110, 160, 230, 254, 264, 292, 446, 458, 526, 746 d. -(d)imiñ, 110 d. -(d)imiz, 702 d. -(d)imize, 612 d. -(d)imizi, 294 d. -(d)in, 220 d. -(d)inden, 36, 534, 690 d. -(d)ine, 8, 28, 98, 156, 196, 214, 286, 290, 306, 334, 494, 526, 694, 706 d. -(d)ini, 150, 594 d. -(d)iñ, 532, 746 d. -(d)iñden, 226 d. -(d)iñe, 28, 56, 496, 510 d. -(d)iñi, 496, 746 d. , 26, 558 d. -den, 496, 500 dertdeş: Dertteş; aynı hastalığı/derdi çeken kimse. d. -im, 566, 630 dertli: Dertli, derdi olan. d. , 570 dervaayıs: Gerekli, zorunlu, önemli. d. , 600 derveze: Kapı, avlu kapısı, giriş. d. -(ä)ä, 768 d. -(ä)äni, 578 d. -(ä)äniñ, 714, 784 d. -(ä)äñ, 784 d. -sinde, 714 d. -siniñ, 768 derviş: Derviş. d. , 400 deryaa: Irmak, nehir, çay. d. , 50, 204, 354, 402, 446, 616, 640, 652, 790 d. (dat.), 118, 168, 530, 602 d. -da, 232 d. -dan, 788 d. -lar, 202, 596, 602, 604 d. -ları, 516, 610 d. -larıñ, 536 d. -larnam, 620 d. -mız, 120 d. -nı, 598, 636 d. -nıñ, 782 d. -ñ, 168, 604 d. -sam, 206 d. -sı, 120, 208 d. -sına, 694 d. -sında, 610, 698 d. -sınıñ, 714 desmaal: Mendil, el bezi. d. -a, 424 dessaan: Destan. d. -da, 494 d. -ım, 416 d. -lar, 268 d. -lara, 160 desse: Deste, demet (çiçek, buğday vb.). d. , 98, 116, 280, 550, 552, 606, 622, 694 d. -si, 528 d. -sini, 198 dessine: Hemen, derhal, çabucak. d. , 134, 298 destine: bkz. dessine. d. , 732 deş-: Delmek. d. -ip, 88, 148 d. -yään, 668, 720 deşik: Delik. d. -(ğ)i, 686 deşli: Cüsseli, iri vücutlu, babayiğit. d. -di, 698 deyin: Gibi, kadar. d. , 18, 30, 34, 72, 158, 492, 588 dıığı: Durma, durdurma. d. , 736 dıığısız: Aralıksız, sürekli, durmadan. d. , 718 dıın-: Kurtulmak, kendini kurtarmak. d. -alıñ, 696 d. -arıs, 726 d. -dı, 748 d. -madıñız, 576 d. -sam, 776 d. -sın, 12 dıınç: Sakin, rahat. d. -(c)ını, 502 d. , 6, 800 dıınç al-: Dinlenmek. d. a.- , 66, 316, 414, 798 dıınçlık: 1. Barış. 2. Huzur, sükûn, sükûnet. d. , 378, 716 dıız: Diz. d. -ı, 564, 584 d. -ına, 162, 220, 532, 570, 588 d. -ından, 160 d. -ıñı, 400 dık-: Tıkmak. d. -dık, 700 dıkız: Tıknaz, şişman, toplu. d. , 792 dılım dılım: d. d. et-: Gülümsemek, yılışmak, 146, 734 dım-: Susmak, sesini çıkarmamak, sesini kesmek. d. -aayan, 362 d. -an, 754 d. -dı, 36, 166, 188, 250, 262, 312, 556, 724, 754 d. -dıñ, 228 d. -dıñ-la, 672 d. -ıp, 360, 436 d. -mağı, 358 d. -mak, 362 d. -yaanlığı, 272 dımdırslık: 1. Sessiz sedasız. 2. Sessizlik, sükûnet. d. , 262, 264, 716, 772 dımık: Baskın, kapalı (hava). d. , 588 dımma: Yol vermez (dağ). d. , 68, 274 dırma-: Tırmalamak. d. -dı, 556 dırmala-: Tırmalamak. d. -ar, 186 dırmaş-: Tırmanmak. d. !, 790 d. -dı, 356, 782 d. -dıkça, 322 d. -ıp, 190 d. -mağı, 790 dırnak: Tırnak. d. -(ğ)ıñ, 716 dıza-: 1. Atılmak, yüklenmek. 2. Çalışmak, çabalamak. d. !, 6, 120, 526, 618 d. -ap, 36, 94, 748 d. -dım, 262 d. -maz, 556 d. -yaar, 656 dız(a)-: bkz. dıza-. d. -yaan, 70 dialog: Diyalog. d. , 382 Didar: Kişi adı. D. , 742, 746, 776, 778, 780 D. -dı, 742 D. -ıñ, 764, 776 diğir: Tane, küçük tane, tanecik. d. -ler, 262 diidaar: Yüz, cemal, didar, güzel yüz. d. -a, 168 d. -ın, 116 d. -ına, 236, 486 d. -ınıñ, 258 d. -ıña, 230, 350, 476 d. -ıñdan, 606, 610 d. -ıñı, 40 diin: Din. d. -den, 720 d. -i, 788 d. -inden, 730 d. -li, 680 diinden çık-: Dinden çıkmak. d. ç.- , 720 diire-: Desteklemek, destek vermek, destek koymak. d. -(ä)är, 574 diireğ: Destek, mesnet, direk. d. , 94 d. -i, 126, 140, 520, 678, 682 d. -miz, 626 diirelt-: Canlandırmak, diriltmek. d. -(d)ip, 726 diiri: Diri, canlı. d. , 136, 146, 270, 362, 382, 432, 706, 732, 760, 788 d. -dirin, 10 d. -kää, 534 d. -ler, 24 diiril-: Dirilmek, canlanmak. d. -di, 166 d. -er, 24 d. -yäädim, 38 diirilik: Canlılık, dirilik. d. -(ğ)im, 176 diiş: Diş. d. , 172, 376 d. -e, 622 d. -i, 30, 584 d. -im, 134 d. -in, 306, 764 d. -inden, 532 d. -ine, 296 d. -ini, 794 d. -iñi, 340, 702 d. -lerini, 584 d. -leriñ, 558 diişin gıs-: Dişini sıkmak, dayanmak, sabretmek. d. g.- , 306 diişini gıca-: Dişini gıcırdatmak, öfkesini davranışlarıyla göstermek. d. g.- , 794 diişin(i) gıca-: bkz. diişini gıca-. d. g.- , 764 diişle-: Dişlemek, ısırmak. d. -(ä)äp, 580 d. !, 418 d. -di, 548 d. -yäär, 182 diişli: 1. Dişli, dişleri olan. 2. Dişli, sözünü geçiren, istediğini yaptıran (kimse). d. , 618 d. -diñ, 138 diivaana: Divane, deli. d. , 330 diivaar: Duvar. d. , 640 d. -a, 432, 620 d. -da, 296 d. -daakı, 188 d. -dan, 186 d. -ı, 786 d. -ına, 760 d. -lara, 538 d. -lı, 200 dik: Dik. d. , 186, 226, 386, 698, 732, 790 dik-: 1. Dikmek, kaldırmak. 2. Batırmak, saplamak. d. -di, 736, 792 d. -dim, 746 d. -en, 34 d. -ip, 558, 592, 726 d. -ipdi, 556 d. -ipdir, 770 d. -ipdirler, 134 d. -medi, 790 d. -meyään, 164 d. -yään, 468 dik dur-: Ayakta durmak, durmak, dikilmek. d. d.- , 94, 254, 794 dikdüşdi: Serkeş, kafa tutan, baş kaldıran, dik kafalı. d. , 704 dikel-: 1. Dikilmek, doğrulmak. 2. Yerinden kalkmak, ayağa kalkmak, doğrulmak. 3.Meydana gelmek, türemek. d. -di, 582, 740, 766, 770, 772 d. -er, 704 d. -ip, 256, 308 dikelt-: Yerinden kaldırmak, ayağa kaldırmak. d. -(d)ip, 724 diker-: Yükseltmek, yapmak, meydana getirmek. d. ip, 686 dikil-: Dikilmek, yere oturtulmak, dibi yere gömülerek konulmak. d. -di, 756, 766 diktor: Spiker, sunucu. d. -am, 542 dil: 1. Dil. 2. Esir. d. , 86, 272, 422, 508, 694, 740, 776 d. -de, 416, 492, 750 d. -den, 722 d. -e, 42, 44, 74, 78, 110, 130, 176, 262, 324, 422, 436, 502, 538, 594, 638, 680, 694, 722 d. -i, 48, 340, 422, 460, 492, 584, 694 d. -im, 276, 436, 500, 712 d. -ime, 452, 660 d. -in, 548 d. -inde, 202, 210, 340, 466, 476, 508, 540, 598, 730 d. -indedi, 686 d. -ine, 24, 404 d. -inem, 372 d. -ini, 734 d. -iñ, 422, 508, 762 d. -iñde, 138, 558 d. -iñem, 428 d. -iñi, 254, 418 d. -ler, 118, 538 d. -lerden, 60 d. -lere, 60 dil-: Dilmek, yarmak. d. -di, 290, 310 d. -ende, 72 d. -endedi, 686 d. -endir, 524 d. -ip, 88 dil aç-: 1. Söz etmek, söz açmak, bahsetmek, konuşmak. 2. Konuşmaya başlamak, dillenmek. d. a.- , 28, 168 Dilber: Kişi adı. D. , 494 dil bit-: Konuşmaya başlamak, dillenmek, dile gelmek. d. b.- , 470, 730 dil bitir-: Konuşturmak, dillendirmek. d. b.- , 610, 696 dildaar: Sevgili, yar, yavuklu. d. , 328 d. -ı, 14 d. -ım, 42, 234 d. -ın, 764 d. -ına, 728 Dildara: Kişi adı. D. , 494 D. -a, 494 dildüvşük: Komplo. d. , 702 dile-: Dilemek, istemek, arzu etmek. d. -(ä)än, 380 d. -(ä)äp, 116, 764, 778 d. -(ä)är, 348 d. -(ä)ärsiñ, 186 d. !, 146 d. -di, 782 d. -yään, 58 d. -yäär, 612, 622 d. -yääris, 796 dile düş-: Anlamak, kavramak. d. d.- , 44, 74 dile düşün-: Anlaşmak, birbirini anlamak. d. d.- , 594 dile gel-: Dile gelmek, dillenmek. d. g.- , 78, 130, 176, 262, 324, 436, 502, 538, 638, 680 dileğ: İstek, dilek, arzu. d. , 636 d. -i, 424, 664 d. -im, 672 d. -imi, 378 d. -iñde, 616 d. et-: Dilemek, istemek, 610 dileğçi: Dilenci. d. , 572 dilen-: Dilenmek. d. -ip, 518 dilevaar: Hatip, konuşmacı. d. , 98, 100, 548 dilevaarlık: Hatiplik. d. , 250, 706 dili aylanma-: Dili dönmemek. d. a.- , 584 dili barma-: Dili varmamak. d. b.- , 584 dilim: Dilim. d. -ine, 456 dilini tapmak: Fikrini/meylini öğrenmeye çalışmak. d. t.- ,734 dili tutul-: Dili tutulmak. d. t.- , 584 dillen-: Dillenmek, konuşmak, konuşmaya başlamak. d. -diler, 134 d. -mediñ, 744 d. -sene, 8, 10, 524 dilleş-: Anlaşmak, sözleşmek, anlaşmaya varmak. d. -ensiñ, 232 dilli: Dilli. d. , 306, 328, 680 dilmaaç: Tercüman. d. , 694 dilsiz: Dilsiz. d. , 68, 254, 452 d. -e, 610 dilsizlik: Az konuşma, konuşkan olmama, sessizlik. d. -(ğ)i, 272 dil yetir-: Dil uzatmak, incitmek. d. y.- , 174, 490, 762 diñ: 1. Burç (kale). 2. Kule. d. -de, 788 d. -den, 140, 768 d. -inde, 784 d. -leri, 768 diñ-: Dinmek, kesilmek, yatışmak. d. -di, 730 diñe: Yalnız, ancak, sadece, tek. d. , 10, 18, 28, 38, 64, 70, 128, 186, 190, 214, 220, 224, 234, 240, 254, 258, 308, 318, 320, 322, 324, 346, 356, 386, 390, 436, 438, 480, 496, 568, 570, 572, 578, 608, 610, 616, 642, 644, 656, 664, 708, 734, 756, 760, 762, 766, 770, 788, 794, 798 diñle-: Dinlemek. d. -(ä)äp, 66, 158, 738 d. -(ä)är, 458 d. !, 328, 594, 710 d. -di, 434, 644 d. -dikçe, 450 d. -dim, 596 d. -meli, 298 d. -sem, 234 d. -sin, 746 d. -yää, 48 d. -yään, 50 d. -yäär, 124, 132, 176, 192, 720 diñleyci: Dinleyici. d. , 506 diñ sal-: 1. Kulak kesilmek, dikkatle dinlemek. 2. Dinlemek, işitmek. d. s.- , 150, 186, 198, 316, 646, 774 diñşirğen-: Kulak kesilmek, büyük bir dikkatle dinlemek. d. -ip, 732 diplom al-: Diploma almak, mezuniyet belgesi almak. d. a.- , 330 diplomatiya: Diplomasi. d. -a 752 dirijyor: Şef, orkestra şefi. d. , 34 diy-: Demek, söylemek. d. !, 14, 16, 78, 496, 646, 714, 734, 746, 786 d. -ääğede, 422 d. -ääyesi, 36 d. -cek, 342, 400, 558, 732, 754, 766 d. -di, 8, 24, 32, 38, 64, 78, 94, 98, 106, 130, 172, 204, 212, 266, 270, 282, 298, 304, 312, 316, 320, 324, 344, 348, 350, 372, 388, 412, 436, 456, 496, 542, 556, 584, 590, 600, 610, 630, 632, 638, 640, 642, 644, 646, 652, 654, 660, 662, 674, 690, 692, 696, 702, 706, 710, 714, 718, 720, 722, 724, 726, 728, 730, 732, 736, 740, 742, 744, 750, 754, 758, 762, 764, 766, 770, 774, 780, 784, 786, 788, 790, 794, 796, 800 d. -dik, 30, 250, 416, 514, 624, 626, 628, 760 d. -diler, 374 d. -dim, 44, 126, 128, 224, 276, 314, 344, 346, 384, 412, 480, 490, 556, 600, 616, 630, 646, 650, 672, 736, 746, 770 d. -diñ, 72, 108, 110, 120, 126, 128, 224, 252, 400, 406, 492, 562, 722, 736 d. -diñ mi, 728 d. -eli, 340 d. -emook, 658 d. -en, 48, 108, 124, 140, 190, 194, 250, 266, 270, 358, 362, 460, 582, 634, 642, 650, 714, 760, 792, 798 d. -ende, 32, 40, 204, 208, 552 d. -ene, 360 d. -eni, 422 d. -enim, 650 d. -enimde, 276 d. -enin, 272 d. -eniñ, 666, 700, 740 d. -enleri, 340 d. -enmiñ, 650 d. -enmiş, 496, 498 d. -er, 10, 92, 94, 112, 164, 284, 364, 386, 580, 598, 612, 712 d. -erdi, 460, 470, 688, 708 d. -ere, 774 d. -erin, 88 d. -erler, 178, 180, 310, 344, 744 d. -ersiñ, 222, 382, 492 d. -eyin, 132, 744 d. -ibem, 750 d. -ip, 8, 22, 32, 34, 44, 46, 48, 58, 60, 80, 86, 110, 112, 130, 180, 194, 202, 204, 210, 212, 214, 216, 218, 224, 238, 240, 254, 268, 298, 306, 338, 352, 354, 414, 420, 422, 424, 430, 444, 482, 488, 492, 494, 502, 504, 506, 532, 548, 550, 556, 558, 560, 564, 574, 578, 582, 584, 590, 592, 594, 610, 614, 624, 628, 638, 642, 658, 660, 666, 684, 688, 696, 700, 702, 704, 714, 720, 722, 724, 726, 728, 730, 732, 734, 738, 740, 744, 748, 752, 754, 756, 758, 760, 762, 764, 768, 772, 776, 778, 780, 788, 790, 792 d. -ipdi, 258, 372, 574, 752 d. -ipdim, 148, 276 d. -ipdir, 62, 190, 426, 500, 670, 774 d. -ipdirler, 194, 540, 642, 720 d. -määğe, 500, 584 d. -mään, 740 d. -mään midim, 146 d. -määyin, 28, 318 d. -me, 34, 398, 402, 476 d. -medi, 314, 482, 716 d. -mediñiz, 482 d. -meğin, 586 d. -mek, 422, 506, 558, 714 d. -meli, 394, 600, 618 d. -men, 190, 242 d. -mese, 132 d. -mesem, 628 d. -mezden, 342 d. -mezler, 310 d. -mez miñ, 690 d. -se, 124, 232, 550, 552, 664, 734, 746, 760 d. -seler, 386, 510 d. -sem, 40, 74, 76, 108, 116, 224, 620, 746 d. -semem, 610, 628 d. -sene, 320 d. -señ, 224, 372, 410, 464, 500, 518, 520, 522, 558, 562, 586, 656, 658, 710, 712, 722, 730 d. -señem, 500 d. -sin, 498 d. -yää, 56, 618, 658, 760 d. -yään, 46, 76, 198, 214, 230, 332, 418, 724, 770, 790, 794, 796 d. -yääniñden, 150 d. -yääñ, 336, 620, 716, 754 d. -yäär, 34, 50, 148, 376, 518, 702, 704 d. -yäärin, 234 d. -yäärsiñ, 74, 76 d. -yääsiñ, 402 diyaar: Yaşanan yer, diyar, yurt, ülke. d. , 586 d. -ı, 148, 608 diydimzoor: Kararlı. d. -dı, 686 diydimzoorluk: İnat. d. , 388 diydir-: Dedirmek, söyletmek. d. -cek, 294 d. -iñ, 548 d. -yäär, 692 diye diye: Diye diye. d. d. , 610 diyeli: Diyelim, sayalım. d. , 700 diyen-I: 1. Diye, denilen. 2. Adlı, isimli. d. , 80, 112, 342, 354, 430, 536, 586, 590, 732, 738, 746, 776, 780 diyen-II: Şeklinde, gibi bir, şeklindeki. d. , 72, 86, 166, 228, 278, 296, 308, 372, 378, 384, 506, 548, 584, 684, 702, 718, 784 diyersiñ: Zannedersin, sanki. d. , 562, 700 diyil-: Denilmek, söylenmek. d. -di, 466 d. -yään, 516 d. -yäär, 378, 498, 692 diy(i)l-: bkz. diyil-. d. -erdi, 428 d. -ip, 166, 376, 498 diyip: Diye, denilen. d. , 34, 40, 44, 50, 74, 110, 134, 136, 150, 168, 460, 472, 498, 500, 508, 510, 568, 570, 580, 670 diyiş-: Söyleşmek, karşılıklı konuşmak, sohbet etmek, biribirine bir şeyler söylemek. d. -ip, 16, 30, 166 diy(i)ş-: bkz. diyiş-. d. -ip, 202, 216, 792 diymek: Demek, demek ki. d. , 334, 438, 698 diymeseñ: Olmasa. d. , 186, 626 Dnyepr: Irmak adı. D. , 692 doğ-: Doğmak, dünyaya gelmek. d. -alı, 100 d. -an, 40, 96 d. -ar, 526 d. -dı, 208 d. -duk, 610, 612, 690 d. -ma, 398 d. -maz, 586 d. -sun, 376 d. -yaar, 278 doğa: Doğuştan, yaradılıştan, anadan doğma. d. , 714 d. -anıñ, 146 doğaa: Tılsım. d. , 166 doğaay salaam: Selâm. d. , 310 doğabitdi: Daima, hep, sürekli, ebediyen, sonsuza dek. d. , 148, 564 doğan: Kardeş. d. , 196, 562, 634, 690, 740, 746 d. -dır, 38, 128 d. -ım, 690 d. -ıñ, 150, 642 d. -lar, 250, 314, 592, 696, 740, 744, 746, 792 d. -ñızıñ, 148 doğanlık: Kardeşlik. d. -(ğ)ı, 538 d. -(ğ)ıñ, 38 d. , 86, 194, 290, 394 doğma: Erkek çocuk, oğul. d. -sı, 100, 746 doğrı: Doğru, düz. d. -(a)a, 394 d. , 32, 114, 136, 144, 146, 152, 216, 344, 384, 394, 418, 492, 658, 776 d. -(u)sı, 138 doğrı diy-: Doğru demek/söylemek. d. d.- , 620, 716, 760 doğrudan: Gerçekten, hakikaten. d. , 508, 538, 564, 668, 702, 776, 792 d. -am, 40, 188, 310, 358, 444, 662, 706 doğul-: Doğrulmak, dünyaya getirilmek. d. -an, 96, 298 d. -ıp, 514 d. -sa, 278 d. -yaan, 98 d. -yaar, 278, 282 doğ(u)l-: bkz. doğul-. d. -an, 798 d. -anı, 218 d. -anlar, 308 doğumsıra-: Cesarete gelmek, cesaretlenmek, yılgınlığı gitmek, yüreklenmek. d. -ap, 46, 162 dok: Tok. d. , 348, 476, 740 doka-: Dokumak. d. -anook, 130 d. -ap, 132 d. -apdır, 132 d. -yaañ, 396, 490 doklad: Konuşma. d. -ı, 250 dokmaçı: Dokumacı; kumaş, halı vb. gibi şeyleri dokuyan kimse. d. -ınıñ, 396 dokma darağı: Dokuma tarağı, halı tarağı. d. d. , 132, 570 dokma doka-: Halı dokumak. d. d.- , 490 dok määde: Gözü tok, tok gözlü. d. m. , 524 doktor: Doktor, hekim, tabip. d. -ı, 48 d. -ınam, 48 dokuz: Dokuz. d. , 24, 26, 574, 758, 778 d. -danam, 720 dokuzıncı: Dokuzuncu. d. , 782 dola-: 1. Dolamak, sarmak. 2. Geri döndürmek. d. -ap, 18, 136 dolak: Tozluk yerine ayak bileğinden dize kadar bacaklara dolanan ensiz ve uzun kumaş parçası, dolak. d. -lar, 790 dolan-: Dolanmak. d. -dı, 722 d. -ıp, 288, 460, 700 dolan(ı)şık: Dönüşümlü olarak ekme yöntemi (tarım). d. -(ğ)ını, 658 d. -(ğ)nı, 660 d. , 660 Don: Yer adı. D. -da, 302 Don Kihot: Kişi adı; Don Kişot. D. K. -am, 270 doñ: Donmuş. d. , 264 doñ-: Donmak, buz tutmak. d. -dı, 384, 458, 772 d. -ıp, 24 d. -malı, 576 d. -up, 128 d. -updır, 566 doñaklık: Donukluk, donmuşluk. d. -(ğ)ı, 142, 664 d. , 426 doñ yürek: Katı kalpli, taş yürekli, gaddar, zalim. d. y. , 226, 280, 282, 528 doñ yürekli: Katı kalpli, taş yürekli, gaddar, zalim. d. y. , 42, 306 doodak: Dudak. d. -(ğ)ı, 170, 666, 734 d. -(ğ)ın, 98 d. -(ğ)ınıñ, 530 d. -(ğ)ıñda, 436 d. , 648, 734 d. -lar, 98 d. -ları, 552 d. -larım, 632 dool-: 1. Dolmak. 2. Hayata geçmek, uygulanmak. 3. Sokulmak (kucak). 4. Tıkanmak, düğümlenmek (boğaz). d. -an, 744 d. -cak, 16 d. -dı, 250, 584, 624, 788 d. -madı, 624 d. -up, 80, 168 d. -yaa, 514 doolam (< doolı hem): Dolu da. d. , 588 dooldur-: Doldurmak. d. -abilmez, 296 d. -an, 624 d. -dı, 290, 684 d. -ıp, 186 d. -yaar, 110 doolı: 1. Dolu. 2. Tok, yetkin. 3. Eksizksiz, iyice. d. , 146, 174, 182, 202, 280, 282, 454, 530, 562, 660, 700, 710, 720, 734, 736, 774 d. -dı, 38 d. -(u)dı, 94, 114 doon: Elbise; palto şeklinde erkek elbisesi. d. , 36, 188, 792 d. -ı, 36, 38, 216 d. -lı, 100, 102, 726 d. -un, 74 d. -unı, 100 doost: Dost, ahbap, arkadaş. d. , 76, 134, 346, 418, 422, 424, 526, 662, 686 d. -ı, 30, 694, 792 d. -lar, 120, 394, 472, 706, 784 d. -lara, 304 d. -ları, 304 d. -larıña, 122 d. -udı, 742 d. -um, 36, 298, 384, 424, 672, 728, 752, 786 d. -umdan, 116 d. -umdır, 692 d. -umızıñ, 28 d. -una, 258, 260 d. -unıñ, 382, 784 doos(t): bkz. doost. d. , 774, 790, 792 doost doost maamla raast: Dost dosttur, doğru doğrudur; dostluk başka, gerçek başka. d. d. m. r. , 394, 396 doostluk: Dostluk, arkadaşlık. d. -(ğ)a, 536 d. -(ğ)ı, 538 d. -(ğ)ıñ, 106 d. , 86, 292, 380, 466, 470, 476, 518, 680 doost yaar: Dost, ahbap, yakın tanıdık. d. y. , 500, 504 Dopbı: Kişi adı. D. , 626 Dorrer: Kişi adı. D. , 750, 752, 760, 762, 764 D. -e, 762 dovaam: Devam. d. -ı, 34, 278, 488 d. et-: Devam etmek, 138, 358, 730 dovul: Panik. d. , 136, 598 dovula düş-: Paniğe kapılmak. d. d.- , 700 dov(u)la düş-: bkz. dovula düş-. d. d.- , 136 dovzah: Cehennem. d. , 720, 732 d. -ı, 594 d. -ıñ, 274, 276, 690 doy-: Doymak. d. -abilmään, 178 d. -an, 474 d. -duk, 730 d. -ma, 536 d. -madık, 632 d. -madım, 468, 606, 610, 632 d. -madıñ, 140 d. -maz, 354 d. -sañ, 520 d. -up, 184 Doyduk: Kişi adı. D. , 8 doyumlık: Doyumluk, doymaya yetecek kadar olan yiyecek. d. , 98 doyumluk: bkz. doyumlık. d. , 696, 716 dök-: 1. Dökmek. 2. Saçmak, dağıtmak, yok etmek. d. -en, 286, 376 d. -ende, 608 d. -er, 736 d. -eyin, 518 d. -määğe, 354 d. -me, 630 d. -meseñ, 392, 492 d. -señ, 520 d. -üp, 204, 414, 590, 688, 778 d. -üpdi, 32 d. -üpdir, 14, 18 d. -yäär, 738 d. -yääs, 512, 612 dökül-: Dökülmek. d. -di, 208 d. -en, 398, 562 d. -mesin, 760 d. -mez, 492 d. -yäär, 354 dökün: Gübre. d. -i, 394 d. -ler, 658 dökünli: Gübreli. d. , 10 döm-: Fışkırmak, yararak çıkmak, birden ortaya çıkmak/türemek. d. -en, 236 d. -er, 386 d. -üp, 488, 534, 540, 594 d. -üpdir, 566 d. -yään, 596, 604 döön-: Dönmek. d. -di, 34, 166, 262, 384, 428, 482, 584, 604, 618, 690, 696, 732, 786, 788, 798 d. -düñ, 138 d. -en, 458, 572, 724 d. -er, 760 d. -erdi, 390 d. -ğüniñ, 762 d. -mez, 386 d. -sün, 12, 152 d. -üp, 24, 200, 258, 264, 460, 466, 530 d. -yää, 104, 178, 596 d. -yäär, 40, 162, 172, 174, 404, 408, 426, 446 döönder-: Döndürmek, çevirmek. d. -cek, 786 d. -di, 698 d. -se, 702 döördünci: Dördüncü. d. , 734 döört: Dört. d. , 16, 200, 296, 404, 414, 494, 572, 618, 622, 748, 756 döörtğırañ: "Dört köşeli" manasına gelen bu kelime, metinde "kısa ve şişman" anlamına kullanılmıştır. d. , 700, 702, 726, 760 döörtleme: Dörtleme, dörtlük. d. -ler, 336, 492, 522, 540 döört müñ: Dört bin. d. m. , 500 döört müñ döört yüz: Dört bin dört yüz. d. m. d. y. , 500 dööş: Göğüs, bağır, döş, gerdan, sine. d. -e, 550, 694, 790 d. -i, 100 d. -lerine, 326 d. -üme, 108 d. -ünde, 172 d. -ünden, 488, 746 d. -üne, 108, 584, 702 d. -üni, 694, 764 d. -üñden, 540 d. -üñe, 42 döre-: Türemek, meydana gelmek, hasıl olmak. d. -(ä)äli, 488 d. -(ä)än, 26, 144, 276, 468, 532, 738, 740, 762, 796, 800 d. -(ä)äpdir, 306, 430, 566 d. -di, 40, 206, 262, 300, 434, 466, 560, 574, 680, 752 d. -mez, 546, 674 d. -mezdi, 522 d. -yään, 414, 468 d. -yäär, 200, 204, 406, 426, 450, 522, 536, 542, 716 döret-: 1. Türetmek, meydana getirmek. 2. Yaratmak. d. -(d)esim, 170 d. -(d)en, 284, 564 d. -(d)ip, 344, 596 d. -(d)ipdir, 360 d. -(d)yään, 412 d. -(d)yääñ, 512 d. -(d)yäär, 282, 290, 426 d. -cek, 336, 456 d. -di, 162, 268, 470, 646, 662, 738, 756 d. -dim, 332 d. -mek, 620 d. -se, 450 döreş (< döreyiş: Oluşum. d. -iñe, 162 döv: Dev. d. -i, 782 döv-: 1. Kırmak. 2. Parçalamak, bozmak. d. -en, 564 d. -er, 340, 702 d. -eyin, 584 d. -üp, 338 dövlet-I: Devlet. d. -iñ, 646 dövlet-II: Baht, saadet, mutluluk. d. , 314, 574, 642, 654 d. -inden, 612 dövlet dääde (TDS. dövlet däde): Devlet baba. d. d. , 282 dövlet guş(ı): Talih kuşu. d. g. , 64 dövletli: Devletli, bahtlı, mutlu. d. , 38, 378, 424, 592, 606, 622, 720 dövne-: İyice düşünmek, enine boyuna düşünmek, düşünüp taşınmak. d. -(ä)äp, 646 dövraan: 1. Kader, talih, devran. 2. Zaman, devir. d. , 720 d. -ı, 736 d. -ıñ, 120, 122 dövraan sür-: Devran sürmek, zevk ve safa içinde yaşamak. d. s.- , 472 Dövran: Kişi adı. D. , 312, 556, 558, 560 D. -ı, 554 D. -ım, 558 dövtalap: 1. Teşne, susamış. 2. Çok istekli, şevkli. d. , 272, 520, 730 dövük: Kırık. d. , 12 dövül-: Kırılmak, parçalanmak. d. -en, 10 d. -mese, 522 dövüm: Dilim, lokma. d. , 570 dövür: Devir, çağ. d. , 124, 164, 168, 606, 748 d. -i, 700 döv(ü)r: bkz. dövür. d. -i, 412 d. -ümüziñ, 270 d. -üñ, 432 dövürdeş: Çağdaş, aynı çağda yaşayan, devirdeş. d. , 170, 208 d. -im, 622 d. -ime, 238 döz-: Tahammül etmek, sabretmek, dayanmak, katlanmak. d. !, 548 d. -cek, 740 d. -di, 136, 306 d. -ebilmään, 680 d. -er, 528 d. -ere, 184 d. -ermiş, 98 d. -eyin, 218 d. -ğün, 548 d. -üp, 344, 634, 800 d. -yää, 548 d. -yäär, 56 dözümli: Dayanıklı. d. , 634, 668 duel: Düello. d. -de, 704 dul: Dul. d. , 168, 494 duluk: Yanak, avurt. d. -(ğ)mı, 310 dumaan: Duman, sis, pus. d. , 34, 790 d. -a, 218 d. -ı, 214 dumaanlı: Dumanlı, sisli, puslu. d. , 68, 146, 694 dumlı duuş: Her taraf, dört bir yan. d. d. , 38, 272, 482, 496, 748, 768, 780, 788 dur-: 1. Durmak. 2. Ayağa kalkmak, dikilmek. d. !, 84, 206, 232, 414, 418, 562, 630, 638, 640, 704, 710, 730 d. -amook, 702 d. -an, 6, 66, 86, 88, 152, 162, 308, 322, 506, 598, 634, 648, 656, 682, 748, 764, 800 d. -ana, 672 d. -andır, 186, 318, 426 d. -anımam, 458 d. -anıñ, 152 d. -anlar, 40 d. -anlara, 790 d. -anook, 18, 272, 338 d. -ar, 92, 94, 558, 598, 612, 704 d. -ardı, 62 d. -ayın mı, 242 d. -cağnı, 210 d. -cak, 502, 706, 760 d. -dı, 16, 32, 98, 134, 166, 196, 250, 300, 400, 402, 582, 624, 640, 648, 700, 754, 784, 790, 794 d. -dıñ, 252 d. -duk, 344 d. -dum, 36, 276, 740 d. -duñ, 50, 300, 678, 680, 682 d. -ma, 642 d. -maan, 214, 730 d. -madı, 268, 508 d. -madık, 624 d. -mak, 660 d. -malı, 254, 674 d. -maz, 760, 762 d. -sa, 76, 432, 754, 796 d. -sak, 238 d. -sañ, 524, 788 d. -up, 46, 94, 208, 518, 646, 720, 796 d. -updır, 738 dura bara: 1. Yavaş yavaş, ağır ağır. 2. Git gide, gittikçe. d. b. , 312, 446, 688, 690 duralğa: 1. Durak. 2. Liman. d. -a 164 d. -da, 40 durcan durcan: d. d. bol-: Tay durmak, (henüz yürümeye başlamış çocuk) iki ayak üstünde durmak, 188 Durdı Han: Kişi adı. D. H. -ıñ, 100 durduğıça: Gitgide, gittikçe. d. , 346, 680 durı: Duru, berrak, temiz. d. , 14, 542 durk: Cüsse, endam, şekil, boy bos, vücut, beden, bünye. d. -ı, 460 durla-: Durulamak, berrak hâle getirmek, temizlemek. d. -mook, 632 durlan-: Durulanmak, berraklaştırılmak, temizlenmek. d. -ar, 446 d. -ıp, 298 durmuş: Hayat, ömür. d. , 66, 78, 124, 178, 180, 224, 232, 346, 358, 412, 422, 432, 446, 534, 572, 576, 696 d. -a, 132, 212, 422, 536 d. -da, 180, 260, 310, 358, 382, 510, 536, 594, 694, 712 d. -dan, 504, 702 d. -ım, 520 d. -ıñ, 162, 206, 424, 520, 534 durmuşa çık-: Evlenmak, ere varmak, kocaya varmak. d. ç.- , 132 durmuşa geç-: Hayata geçmek, uygulanmak. d. g.- , 422 durna: Turna. d. , 122, 440, 512, 534 d. -lar, 446, 468, 488, 528, 652, 722 d. -lara, 512 durnağöz: Turna gözlü. d. , 412 Dursun: Kişi adı. D. , 548, 552 durşuna: Baştan başa, boydan boya, bütünüyle, büsbütün. d. , 562, 564, 698 durup durup: Dura dura. d. d. , 174 duruş: Durma, duruş. d. -ı, 166 d. -ım, 130 dur(u)ş: bkz. duruş. d. -ı, 750 d. -unı, 436, 534 d. -uñı, 798 duruz-: Durdurmak. d. -ıp, 164 duşak: Köstek, bukağı. d. , 600 duşakla-: Kösteklemek, köstek vurmak. d. -yaar, 190 duşmaan: Düşman. d. , 6, 12, 18, 58, 260, 322, 422, 424, 508, 656, 680, 738, 752, 754, 756, 758, 762, 766, 768, 770, 774, 778, 784, 788, 798 d. -a, 268, 744, 754 d. -ı, 718 d. -ıñ, 680, 754, 756 d. -lara, 256 Dutov: Kişi adı. D. -am, 752 D. -lardan, 614 duuçaar: Maruz, düçar. d. bol-: Rastlamak, karşılaşmak, karşı karşıya kalmak, , 574 d. et-: Karşılaştırmak, karşı karşıya getirmek, 760 duul: Evin içinin sağ veya sol yanı, köşesi. d. -a, 566 d. -da, 324 d. -uma, 740 d. -unda, 194, 352, 578 d. -uña, 186, 424 d. -uñda, 128 duur (< durar): Durur, duruyor. d. , 8, 10, 14, 16, 36, 38, 56, 82, 102, 108, 126, 148, 150, 162, 164, 166, 168, 198, 200, 206, 226, 234, 244, 256, 266, 296, 306, 310, 326, 334, 336, 338, 340, 376, 390, 444, 448, 450, 452, 458, 482, 484, 486, 488, 490, 514, 532, 540, 550, 552, 562, 568, 570, 572, 594, 602, 620, 628, 656, 666, 668, 682, 684, 698, 712, 734, 736, 768, 784, 786, 790 d. -dı, 258 d. -lar, 390 d. -kaa, 450 d. -kaañ, 76 d. -mu sıñ, 40 d. -suñ, 78, 548 d. -un, 40, 56, 162, 458, 488, 528 d. -us, 70, 480 duuş: Yan, yakın, çevre, etraf. d. -larım, 330 d. -umız, 58 d. -undan, 72, 512 duuş-: Rastlamak, tesadüf etmek, karşılaşmak. d. -dum, 118 d. -sa, 376 duuşenbe: Pazartesi. d. , 336 duuşur-: Karşılaştırmak, karşı karşıya getirmek. d. -an, 426 d. -dı, 82 duuşuş-: Karşılaşmak. d. -aaysak, 238 d. -yaan, 148 duuşuşık: 1. Randevu, buluşma. 2. Karşılaşma, rast gelme, tesadüf. d. -(ğ)a, 276 d. , 356, 732 duutaar: Dutar; iki telli Türkmen çalgısı. d. , 128, 268, 414, 434, 440, 492, 620, 688 d. -a, 128, 328 d. -ı, 742, 744 d. -ım, 112, 114 d. -ımıñ, 524 d. -ın, 688 d. -ıñ, 62, 64, 310, 742 d. -lı, 742 duuz: Tuz. d. , 48, 212, 378, 424 d. -ı, 256, 588 d. -um, 606 d. -un, 540 d. -undan, 172 d. -unı, 48, 212 d. -uñ, 260 d. -uñı, 212 duvlan-: Yaslanmak. d. -ıp, 186, 432, 450 duy-: Duymak, hissetmek, sezmek, anlamak. d. -dı, 446, 786 d. -dum, 126, 266, 438 d. -maan, 432 d. -maandır, 566 d. -maandırın, 184 d. -madı, 100, 164 d. -madık, 214, 510 d. -madım, 58, 610 d. -madıñ, 140 d. -masa, 114 d. -mayaar, 390 d. -maz mı, 280, 282 d. -sadı, 58 d. -up, 76, 264, 292, 480, 770 d. -yaan, 444 d. -yaar, 104, 406 d. -yaarın, 234 d. -yaar mıkaa, 46 d. -yaarsıñ, 74, 576 duydaansız: Birdenbire, birden, aniden, habersiz, beklenmedik bir anda, anî. d. , 24, 226, 428, 554 duyğı: Duygu, his. d. , 72, 78, 112, 136, 362, 428, 430, 438, 450, 470, 472, 536, 662, 738, 756 d. -ıma, 76 d. -ımı, 694 d. -ını, 240 d. -ınıñ, 430 d. -(u)dan, 40, 332, 730 d. -(u)lar, 78, 224, 274, 404, 426, 490 d. -(u)larıñ, 214, 404 d. -(u)sı, 78, 144, 274, 362, 648, 730 d. -(u)sından, 86, 394, 518 duydur-: Duyurmak, önceden haber vermek. d. -ar, 694 d. -ardım, 230 d. -dıñız, 764 d. -ıp, 332 d. -maağa, 254 d. -maan, 706 d. -maandır, 302 d. -mak, 48 duyğudaş: Aynı duyguyu/fikri paylaşan, duygudaş. d. , 566 duyğudaşlık: 1. Aynı şeyleri düşünme/duyma, duygudaşlık. 2. Acıma, merhamet. d. , 236, 290, 696, 718 duyğulı: Duygulu. d. , 40 duyğusız: Duygusuz. d. , 226, 264, 460, 566 duyul-: Duyulmak, hissedilmek, sezilmek. d. -yaar, 692 duzak: Tuzak, kapan. d. -dır, 652 d. -ları, 224 duzak gur-: Tuzak kurmak, kösteklemek, engellemek. d. g.- , 82, 736 dükaan: 1. Dükkân, satış yeri. 2. Mağaza. d. , 562 d. -da, 144 d. -ı, 586, 626, 688 dükaandaar: Dükkân/mağaza sahibi. d. -ı, 146 dümtün-: Oyalanmak. d. -ip, 336 dünyää (TDS. dünyä): Dünya. d. , 80, 88, 112, 164, 166, 168, 170, 178, 182, 210, 216, 224, 238, 306, 346, 410, 412, 466, 488, 534, 680, 718, 726, 748, 764 d. (dat.), 70, 96, 132, 260, 300, 428, 438, 460, 466, 502, 518, 574, 720, 796 d. -de, 40, 80, 106, 126, 130, 152, 206, 410, 438, 460, 466, 478, 488, 494, 536, 540, 600, 628, 632, 666, 720 d. -den, 80, 256, 346, 510, 514, 736, 748 d. -m, 642 d. -me, 170, 372 d. -mi, 110, 434, 486 d. -miz, 410 d. -mizden, 260 d. -mize, 24 d. -miziñ, 30, 270, 286, 406 d. -ni, 40, 382, 412, 424, 466, 538, 626, 740 d. -niñ, 126, 278, 306, 488 d. -ñ, 148, 150, 160, 210, 470, 678, 682 d. -si, 228, 372, 460 dünyää gel-: Dünyaya gelmek, doğmak. d. g.- , 428 dünyää iin-: Dünyaya gelmek, doğmak. d. ii.- , 96 dünye: bkz. dünyää. d. , 274, 328, 352, 390, 458, 612, 788 d. -de, 40, 414, 664, 740, 746 d. -den, 278, 382 d. -ler, 206 düñderil-: Döndürülmek, ters çevrilmek, altı üstüne getirilmek. d. -en, 192 dür: İnci. d. , 492 dürbi: Dürbün. d. , 146, 784 d. -(ü)sini, 770 dürdääne (TDS. dürdäne): İnci gibi, inciye benzer. d. , 296, 392 dürli: Türlü, çeşitli. d. , 118, 242, 268, 284, 372, 396, 456, 532, 680, 778 Dürli: Kişi adı. D. , 8 dürt-: Dürtmek, sokmak, saplamak, batırmak. d. -cek, 386 düş-: 1. İnmek. 2. Düşmek. 3. Anlamak, sezmek, farketmek. d. -cek, 192 d. -di, 32, 48, 58, 112, 116, 192, 206, 228, 230, 404, 506, 530, 542, 610, 650, 686, 770, 774, 776, 784, 790 d. -düm, 134, 236 d. -düñ, 140, 578, 732 d. -düñiz, 290 d. -en, 18, 136, 144, 180, 208, 234, 260, 442, 450, 528, 534, 616, 664, 730, 780, 790 d. -ende, 46, 48, 302, 414 d. -endir, 192 d. -enmiş, 704 d. -enook, 636 d. -er, 356, 416, 424 d. -mään, 754 d. -määndir, 336 d. -määni, 268 d. -määnsiñ, 650 d. -määyin, 468 d. -me, 700 d. -medi, 790 d. -mez, 18, 44, 46, 74 d. -müşe, 580 d. -se, 184, 340, 342 d. -sün, 268 d. -üp, 18, 82, 146, 164, 202, 222, 380, 598, 636, 704, 724, 768, 790 d. -üpdi, 32 d. -üpdir, 302, 372, 712, 776 d. -yää, 550 d. -yääñ, 294 d. -yäär, 148, 332, 364, 392, 400, 618 düşbi: Anlayışlı, ferasetli, kıvrak/keskin zekâlı, zekî. d. , 104 düşe-: Sermek, yaymak. d. -(ä)äp, 576 düşe düşe: Düşe düşe. d. d. , 526 düşel-: Döşenmek, serilmek. d. -yäär, 252 düşen-: Kendisi döşemek, döşenmek. d. -dim, 428 düşle-: Ara vermek, mola vermek. d. -(ä)än, 594 d. -dik, 588 düşnükli: Açık, anlaşılır. d. , 618 düşnüksiz: Müphem, muğlak, anlaşılmaz. d. , 662, 738 düşün-: Anlamak, kavramak, bilmek. d. !, 572 d. -cek, 660 d. -di, 64, 216, 694, 784 d. -diler, 146 d. -diñ, 140 d. -erler, 146 d. -iñ, 784 d. -ip, 594 d. -mään, 10, 276 d. -määnsiñ, 426 d. -medi, 24, 452 d. -medik, 288 d. -medim, 70, 110, 112, 406, 728 d. -mediñ, 110 d. -mek, 556, 702, 750 d. -meli, 658 d. -mersiñ, 402 d. -meyään, 42, 112 d. -yää, 558 d. -yää miñ, 140 d. -yään, 238, 766 d. -yääs, 276 düşündir-: Anlatmak, açıklamak. d. , 218, 720 d. -cek, 444, 730 d. -en, 130 d. -ip, 760 düv-: Bağlamak, düğümlemek, düğüm atmak. d. -en, 332 d. -üp, 696 düvaak (< duvaak): Bembeyaz, apak. d. , 698 düvdaağın (< duvdaağın): Darmadağın, darmadağınık. d. , 34 düvme düvme: Boncuk boncuk, damla damla. d. d. , 188, 204, 596 düvün: Düğüm. d. , 220, 594 düvünçek: 1. Düğüm, boğum. 2. Bohça, çıkın. 3. Kavşak. d. -(ğ)i, 336, 492, 522, 540 d. -(ğ)im, 128 d. , 778 d. -li, 10 düye: Deve. d. -(ä)ä, 736 d. -(ä)äni, 386 d. , 68, 98, 386, 634, 636 d. -ler, 68, 588 d. -sini, 32 düyekeş: Deveyle yük taşıyarak geçimini sağlayan kimse, deveci. d. , 718 düyn: Dün. d. , 102, 146, 310, 778, 782, 784 düynki: Dünkü. d. , 72 düyp: 1. Dip. 2. Asıl, temel. 3. Kök. d. -(b)e, 298 d. -(b)i, 386, 744 d. -(b)ün, 316, 678, 682 d. -(b)ünde, 18 d. -(b)ünden, 516 d. -(b)üne, 168, 594 d. -(b)üni, 672 d. -(b)üniñ, 314 düyrül-: 1. Dürülmek, bükülmek. 2. Yuvarlanmak. d. -ip, 160, 596 düyş: 1. Düş, rüya. 2. Uyku. d. -de, 328 d. -e, 732 d. -üm, 232 d. -ümde, 388, 484 d. -ümdemi, 484 d. -üm mi, 632 d. -ünde, 42, 304, 662, 716 d. -üne, 330 d. -üñde, 48 düz-I: Düz, düzgün, doğru, rast. d. , 338, 766, 788 d. -üñi, 360 düz-II: Ova. d. , 778 d. -lerde, 390 düz-: Dizmek, sıralamak. d. -di, 268, 770 d. -üp, 34 d. -yäädi, 796 d. -yäämiş, 724 d. -yäär, 162 d. -me, 506 d. -se, 72 d. -sem, 418 düzdeçi: Çölde yaşayan, ilkel bir durumda yaşayan. d. , 196, 198 düzğün: Düzen, sistem. d. , 704 düzel-: Düzelmek. d. -er, 750 düzet-: Düzeltmek, onarmak, iyileştirmek, ıslâh etmek. d. -dikçe, 60 d. -mecek, 210 düzül-: Dizilmek. d. -di, 754 düzüm: Dizi, sıra. d. -li, 452 düzüm düzüm: Dizi dizi, sıra sıra, saf saf. d. d. , 608 düzzüm: Yere çizilen çizgiye çöp konularak oynanan bir oyun. d. , 100 dvoryan: Soylu, asilzade. d. , 702 d. -ıñ, 726 dvoryanlık: Soyluluk. d. , 702, 726 -Ä- ää: Hâ, sakın! ää. , 724 ääciit määciit (TDS. äcit mäcit): Çalıp çarparak yaşayan, hilekâr, sahtekâr. ää. m. , 720 äädik (TDS. ädik): Çizme, edik. ää. , 734 äädil- (TDS. ädil-): Adım atılmak, hareket edilmek, yürünmek. ää. -medik, 54, 80 äädim (TDS. ädim): Adım. ää. -i, 38, 472, 502 ää. -iñi, 46, 400 ää. -ler, 54, 80, 174, 202 ää. -leri, 102 ää. -mi, 190 äädim äät- (TDS. ädim ät-): Adım atmak, yürümek, hareket etmek. ää. ää.- , 86, 148, 750, 780 äädimle- (TDS. ädimle-): Adımlamak, adım atmak, yürümek, hareket etmek. ää. -(ä)äp, 136 äädi yan-: Fena hâlde aldanmak, ağzı yanmak. ää. y.- , 774 ääğää (TDS. äğä): Uyanık, dikkatli. ää. bol-: Dikkat etmek, dikkatli/uyanık olmak, 224 ääğe: bkz. ääğää. ää. bol-: Dikkat etmek, dikkatli/uyanık olmak, 162 ääğirt (TDS. äğirt): 1. Çok, pek, gâyet. 2. Kocaman, muazzam. ää. , 722 äälem (TDS. älem): 1. Cihan, âlem, dünya. 2. Elâlem, herkes. 3. Her yer, her taraf. ää. , 240, 284, 382, 448, 478, 514, 672 ää. -de, 378, 442, 492, 512, 514, 650 ää. -den, 356, 358 ää. -e, 268, 318, 346, 478, 518, 538 ää. -i, 218, 234, 270, 340, 418, 428, 538 ää. -in, 178 ää. -inde, 404 ää. -iñ, 412, 518, 524, 568 äälem cahan (TDS. älem cahan): 1. Kâinat, evren. 2. Dünya. ää. c. , 258, 428 ääleme iin-: Dünyaya gelmek, doğmak. ää. ii.- , 332 ääleme iinder-: Dünyaya getirmek, doğurmak. ää. ii.- , 188 äälemğoşar (TDS. älemğoşar): Gök kuşağı. ää. , 478, 602 ää. -dan, 440 ää. -ıñ, 430 ääpet (TDS. äpet): Muazzam, koskocaman, muhteşem. ää. , 32, 98, 356, 380, 466, 532, 584, 592, 690 äär (TDS. är): 1. Mert, yiğit, er. 2. Eş, koca. ää. , 388, 504, 532, 652, 800 ää. -e, 494 ää. -em, 706 ää. -i, 196, 784 ää. -im, 732 ää. -inden, 642 ää. -iñ, 296, 734 ää. -ler, 384, 522, 586, 662, 784 ää. -lere, 792 ää. -leriñ, 682 äär heley (TDS. är heley): Karı koca. ää. h. , 628, 646 ääsğer- (TDS. äsğer-): Önem vermek, değer vermek. ää. -enook, 750 ää. -mään, 448 äät (TDS. ät): Hile, aldatma. ää. -(d)i, 774 ää. -(d)ini, 774 äät- (TDS. ät-): Adımlamak, adım atmak, yürümek. ää. -(d)en, 80, 502 ää. -(d)ip, 86, 148 ää. -di, 206, 750 ää. -se, 780 äät gaal- (TDS. ät gaal-): Ümidi boşa çıkmak. ää. g.- , 108, 224, 794 äätiyaaç (TDS. ätiyaaç): Korku, kuşku. ää. -dan 450, 754 ää. et-: Korkmak, çekinmek, 40 äätle- (TDS. ätle-): Adımlamak, adım atmak, yürümek. ää. -(ä)äp, 794 ää. , 264 ää. -di, 270, 588 ää. -yäär, 512 äävmezlik: Evmezlik, acele etmezlik, sakinlik. ä. , 232 ääynek (TDS. äynek): Gözlük. ää. -(ğ)ini, 706 ää. -li, 668, 726 ääynek dak-: Gözlük takmak. ää. d.- , 532 äbede cüyce: Aralarından su sızmama, sıkı fıkı olma. ä. c. , 662 äbe-de-cüyce: bkz. äbede cüyce. ä.-d.-c. , 722 äber-: 1. Getirmek. 2. Almak, satın almak. ä. -di, 708 ä. -sin, 718 ä. -yään, 730 ähdiyalan (TRS. ähtiyalan, TDS. ähdiyalan): Hilekâr, yalan söyleyen ve haince hareket eden. ä. , 6 äheñ: Ton, eda, ses. ä. -inde, 748 ähli: Bütün, hep, hepsi. ä. , 34, 46, 62, 68, 74, 94, 114, 128, 138, 156, 160, 178, 184, 196, 202, 210, 242, 250, 258, 260, 266, 388, 426, 470, 478, 480, 510, 514, 516, 518, 536, 538, 568, 572, 602, 634, 658, 686, 698, 702, 708, 722, 726, 730, 752, 766, 770, 782, 786, 788 ä. -iñiz, 764 ä. -si, 722, 732 ä. -sinden, 512, 514 äkel-: Getirmek. ä. -di, 740, 770 ä. -yäär, 412 äkit-: Götürmek. ä. -(d)er, 132, 398 ä. -(d)iñ, 148 ä. -(d)ip, 692 ä. -(d)yääñ, 46 ä. -(d)yäär, 166, 570, 572 ä. -di, 576, 742, 796 ä. -diñiz, 606 ä. -mek, 752 ä. -mese, 174 ä. -se, 286 äl: Vay, vah, ah, aman! ä. , 672 äpişğe: Pencere, cam. ä. -(ä)äniñ, 444 ä. -den, 106 -E- ebedii: Ebedî, kalıcı. e. , 666 ebediilik: Ebediyen, daima, sürekli. e. , 86 ebet: Son, nihayet. e. -(d)inde, 342 ecaap: Utanma, hicap, haya. e. et-: Utanmak, haya etmek, 252, 620, 638 ece: Ana, anne. e. -(ä)niñ, 552 e. -(ä)ñ, 548, 554 e. , 136, 186, 188, 190, 208, 258, 364, 548, 552, 554, 558, 684, 690, 730 e. -m, 94, 96, 130, 132, 214, 216, 554, 558 e. -me, 746, 758 e. -miñ, 216, 746 e. -ñ, 10, 38, 230, 234, 480, 504, 558 e. -ñe, 480 e. -ñi, 524 e. -ñiz, 364 e. -si, 12, 378, 688, 710, 730 e. -sine, 206, 552, 690, 728, 730 e. -siniñ, 66, 222, 550, 568, 570 eciiz: Güçsüz, âciz, zavallı. e. , 164, 190, 224, 298, 364, 424, 486 e. -ce, 264, 266 e. -i, 168 e. -iñ, 424 e. -leñ, 562 eciizle-: Güçsüzleşmek, güçten düşmek, gücünü yitirmek. e. -(ä)äp, 264, 622 e. -yään, 472 ecir: Azap, işkence, ıstırap. e. , 590 eçil-: 1. Cömert davranmak, cömertlik etmek, vermek. 2. Çok/bol olmak, zengin olmak. 3. Ölçüyü kaçırmak. e. -ääyse, 302 e. -cek, 684 e. -di, 376 e. -ende, 686 e. -iberyäär, 626 e. -ip, 388 e. -yäär, 612 edaa: Naz, işve, cilve. e. , 68, 160, 440, 458, 488, 534 e. -ları, 538 edaalı: Nazik, nazlı, cilveli, işveli. e. , 530, 648 edenli: Hamarat, becerikli, maharetli, yetenekli, kabiliyetli. e. , 586, 592, 634 edep: Edep, incelik, nezaket. e. -(b)ini, 382 e. , 706, 794 edepli: Edepli, nazik. e. , 708 edepsiz: Densiz, küstah. e. , 508 edermen: Cesur, yürekli, yiğit. e. , 382, 560, 792 e. -leñ, 252 edil: 1. Tıpatıp, aynen, tıpkı. 2. Tam, iyice. 3. Güya, sanki. e. , 44, 70, 126, 258, 264, 314, 420, 482, 550, 552, 564, 588, 616, 636, 650, 668, 708, 768, 772, 776, 784, 794 e. -cek, 354 edil-: Yapılmak, edilmek. e. -emsoñ, 24 e. -ip, 698, 792 e. -ipdir, 698, 792 e. -se, 376, 504 e. -yään, 66 e. -yäär, 376, 594 edil(i)ş: Ediliş, yapılış, edilme, yapılma. e. -iniñ, 80 edin-: 1. Yapmak, hazırlamak. 2. Edinmek, temin etmek. e. -cek, 336, 558 e. -di, 358 e. -dik, 646 e. -dim, 384 e. -en, 174, 434 e. -ip, 388 e. -ipdim, 242 e. -ipdir, 68 e. -ipsiñ, 86 e. -yääñ, 470 e. -yäär, 514 ediş: Etme, ediş, yapma, yapış. e. -i, 768 efir: Hava boşluğu, yükseklik, hava. e. , 710, 796 e. -inde, 50 eğ-: Eğmek. e. !, 208 e. -di, 136, 176, 584, 694, 734, 762 e. -en, 290 e. -ende, 534 e. -er, 526, 792 e. -ip, 86, 444, 648, 728 e. -määyin, 224 e. -meyäär, 232 e. -yääler, 166 e. -yäär, 14 eğer: Eğer, ise. e. , 40, 88, 94, 168, 176, 178, 210, 256, 324, 330, 334, 342, 362, 390, 422, 436, 438, 470, 506, 522, 640, 646, 650, 656, 658, 726, 742, 752, 770, 772, 774, 778 eğil-: Eğilmek. e. -di, 356, 768, 774, 776 e. -en, 732 e. -ip, 82, 256 eğilişip eğilişip: Eğilişip eğilişip. e. e. , 174 eğ(i)n: 1. Omuz. 2. Üst, üst baş, sırt. e. -e, 498 e. -i, 10, 718 e. -imde, 320 e. -indääki, 258 e. -inde, 200, 648 e. -inden, 228 e. -ine, 24 e. -iñdääki, 188 e. -iñe, 16 eğindeş: Arkadaş, dost, ahbap. e. , 660, 712 eğinlek: Geniş omuzlu. e. -di, 698 eğinme eğin: Omuz omza, beraber. e. e. , 590 eğir-: Eğirmek. e. -se, 688 eğlen-: Geç kalmak, gecikmek, vaktinde gelmemek. e. , 122 e. -ip, 596 e. -me, 16, 484 e. -yään, 82 eğrem buğram: Eğri büğrü. e. b. , 596 eğri: Eğri. e. , 636, 684, 690, 734 eğsil-: Eksilmek. e. -en, 186 ekaabır: Yaş yönünden büyük olan, büyük. e. -ca , 578 ek-: 1. Ekmek, dikmek. 2. Kırmak, dağıtmak, işe yaramaz hâle getirmek. e. !, 526 e. -cek, 414 e. -di, 176, 796 e. -dim mi, 516 e. -eli, 440 e. -en, 122, 284, 376, 380, 418, 502, 594, 624, 636, 658, 686, 716 e. -eyin, 478, 526 e. -ip, 414, 418, 576, 590, 616, 688, 740 e. -ipdi, 684 e. -ipdim, 66 e. -ipdir, 14 e. -ipdirler, 134 e. -medik, 340 e. -meseñ, 392 e. -seğem, 158 e. -señ, 520, 522 e. -señem, 740 e. -yään, 468 e. -yäär, 34, 106 ekdi: Elde beslenen ve insana alışmış olan yaban hayvanı, evcil. e. , 388 e. et-: Elde besleyerek insana alıştırmak, evcilleştirmek, 772 eken: İmiş. e. , 18, 32, 48, 108, 114, 196, 324, 326, 428, 478, 484, 508, 516, 566, 586, 590, 618, 666, 692, 694, 780, 794 e. -i, 332, 372, 450, 500, 586, 588, 590, 592, 642, 648, 722 e. -iñ, 384, 426, 480 Ekerem: Yer adı. E. , 594 ekil-: Ekilmek. e. -en, 658 ekin: 1. Ekilen şey; ekin, sebze vb. 2. Tarla, ekili alan. 3. Ekme, ekiş. e. , 128, 318, 588, 604, 616, 660 e. -e, 312, 654 e. -i, 394 e. -ler, 148, 658 e. -mizi, 80 ekiş: Ekme, ekiş. e. -ini, 646 ekiz: 1. İkiz. 2. Çift. e. , 278 ekle-: Beslemek, bakmak, koruyup büyütmek. e. -(ä)äris, 764 e. -di, 8 e. -dim, 550 e. -yääni, 720 e. -yäär, 576, 604 eklenç: Geçim, maişet. e. , 112, 576 ekran: Ekran. e. -a, 542 ekskavator: Ekskavatör, kazı makinesi. e. -ı, 616 e. -ıñ, 616 ekzotika: Egzotik; uzak/yabancı ülkelerle ilgili, bu ülkelerden getirilmiş, onlara ait. e. -sı, 702 el: 1. El. 2. Kol. e. , 174, 222, 266, 764 e. -de, 10, 12, 60, 250, 386, 458 e. -den, 110, 112, 348, 428, 576, 636, 638, 728, 762, 764, 780 e. -e, 6, 18, 110, 132, 230, 324, 530, 642, 672, 684, 688, 696, 706, 708, 710, 720, 736, 752, 768, 776, 784, 790 e. -em, 140, 628 e. -i, 10, 100, 102, 114, 136, 152, 234, 266, 282, 340, 454, 538, 546, 584, 588, 646, 670, 674, 690, 694, 734, 766, 770 e. -idi, 718 e. -im, 62, 66, 276 e. -imdääki, 234 e. -imde, 74, 174, 778 e. -imdedi, 58 e. -imden, 78 e. -ime, 46, 240 e. -imem, 174 e. -imizde, 756 e. -in, 172 e. -indääki, 452, 518, 710, 748 e. -inde, 84, 86, 148, 150, 210, 270, 466, 518, 598, 738, 748, 758, 784 e. -indedi, 686 e. -indedir, 620, 712 e. -inden, 224, 230, 236, 242, 338, 388, 570, 648, 774, 798 e. -ine, 24, 34, 166, 258, 298, 338, 556, 694, 720, 764 e. -ini, 148, 168, 192, 304, 794 e. -iniñ, 96, 214, 296, 572, 598, 600 e. -iñ, 70, 140, 146, 396 e. -iñdääki, 50 e. -iñde, 56, 110, 138, 140 e. -iñe, 492, 580 e. -iñem, 428 e. -iñi, 254 e. -iñiz, 574 e. -ler, 118, 194, 274, 296 e. -leri, 8, 346, 582 e. -lerimiz, 514 e. -lerin, 584 e. -lerine, 104 e. -leriniñ, 94 e. -leriñ, 482 e. -leriñi, 74 el batır-: Dokunmak, ilişmek. e. b.- , 342 el ber-: 1. El ele vermek.2. Anlaşmak, uzlaşmak. 3. El uzatmak. e. b.- , 40, 138, 230, 280, 338, 482, 620, 720, 750, 772 elbetde: Elbette, şüphesiz, kuşkusuz. e. , 96, 132, 264, 266, 308, 358, 362, 426, 432, 564, 658, 710, 752, 768 Elbrus Dağı: Dağ adı. E. D. , 190 el bula-: El sallamak. e. b.- , 308, 606 el çek-: El çekmek, bırakmak. e. ç.- , 486 el değirmen(i): El değirmeni. e. d. , 268 eldeki: Ehlî, evcil, insana alışmış. e. , 414 ele-: Elemek. e. -(ä)äpdir, 564 elegiya: Eleji, ağıt, içli şiir. e. , 446 elek: Elek. e. -(ğ)i, 564 e. -(ğ)inden, 112, 322 e. , 140 e. -den, 508 elen-: 1. Titremek, sallanmak. 2. Güçlük/sıkıntı çekmek, ezilmek. e. -di, 134, 488 e. -ip, 518, 700 e. -ipdi, 680 e. -yäär, 568 elevre-: Ne yapacağını şaşırmak, telâşlanmak. e. -(ä)äp, 788 elğuş: Doğan. e. , 388 eliin: 1. Eliyle. 2. Kendin, kendini. e. -in, 48, 176, 214, 722, 750, 752 eliipbiy: Alfabe. e. , 96 e. -si, 60 eli yarağ tut-: Eli silâh tutmak, savaşabilecek yaşta olmak. e. y. t.- , 10 elle-: Ellemek, bir şeye el ile değmek/dokunmak. e. -(ä)äp, 580, 718 elleşdir-: El ile değmek/dokunmak. e. -ip, 394 elli: Elli. e. -(ä)ä, 666 e. , 194, 226, 306, 510, 512, 712 e. -si, 508 elmıdaam: Daima, sürekli, devamlı, hep. e. , 100, 120, 132, 212, 236, 422, 508, 536, 558, 602, 634, 636 elmıdaama: bkz. elmıdaam. e. , 30, 158, 180, 184, 270, 302, 332, 334, 342, 376, 378, 500, 530, 536, 686 el ser-: El açmak, bir şey istemek, yardım dilemek. e. s.- , 498 elsiz: Elsiz. e. , 646, 650 elt-: Götürmek, iletmek, teslim etmek. e. -en, 114, 768 e. -iñ, 498 e. -ip, 646 elti: Elti. e. -sinden, 644 el ur-: El sürmek, dokunmak. e. u.- , 650 elvaan: Açık kırmızı, kırmızı, kızıl. e. , 146, 372, 374, 400, 434, 512, 570, 758 e. -ına, 228 el yetir-: 1. Ele geçirmek, almak. 2. Eline almak. e. y.- , 728, 782 em: İlâç. e. et-: 1. Çare bulmak, derde deva bulmak, hastalığı iyileştirmek. 2. Islah etmek, iyi duruma getirmek, 496, 582, 590 em-: Emmek. e. -di, 172, 790 e. -endir, 772 e. -sek, 664 emdir-: Emdirmek, emzirmek. e. -cek, 166 e. -en, 12 e. -ip, 166 e. -sin, 256 emel: 1. Meslek, iş. 2. Hile, kurnazlık. e. -i, 722 e. et-: 1. İş yapmak, çalışmak, yapmak, etmek. 2. Başarmak, becermek. 3. Hile yapmak, 362, 386, 540, 644 emeldaar: Memur, görevli. e. , 362 e. -dı, 196 e. -ıñ, 362 emelsizler: Acemi, beceriksiz. e. -ler, 138, 522 emel tap-: Yolunu/fırsatını bulmak. e. t-. , 742 emğek: Zahmet, sıkıntı, eziyet, zorluk. e. -(ğ)i, 316 e. , 374 emiir: Emir; bir kavim, şehir veya ülkenin başı. e. -iñ, 750, 754 Emin: Kişi adı. E. , 36, 566 emir: Emir, buyruk. e. -li, 192 e. et-: Buyurmak, emretmek, 120, 164, 204, 212, 306, 458, 520, 736 em(i)r: bkz. emir. e. -i, 626, 648 e. -ini, 130 e. -inde, 532 e. -iñe, 504, 512 e. et-: 1. Emretmek, buyurmak. 2. Hükmetmek, hüküm sürmek, 116, 560, 698, 792 emlääk (TDS. emläk): Mülk. e. -(ğ)iñ, 696 e. , 710 e. -leri, 708 emle-: Vermek, dağıtmak. e. -(ä)äp, 708 emmaa: Ama, ancak, fakat, lâkin. e. , 14, 18, 24, 30, 32, 40, 48, 66, 70, 72, 80, 98, 100, 120, 136, 138, 142, 146, 152, 158, 162, 172, 174, 180, 190, 194, 214, 216, 218, 220, 234, 236, 254, 262, 264, 266, 272, 296, 300, 304, 318, 340, 354, 358, 372, 382, 384, 388, 404, 406, 412, 414, 416, 418, 424, 430, 480, 484, 492, 496, 506, 508, 534, 538, 560, 566, 578, 590, 592, 614, 616, 620, 642, 644, 648, 662, 666, 668, 672, 680, 694, 738, 750, 754, 760, 764, 768, 770, 780, 782, 788, 798 emme: Meme, göğüs (çocuk dilinde). e. -(ä)ä, 172 e. -(ä)äni, 172 e. -sine, 172 e. -sini, 66 emzikli çüyşe: Emzikli şişe, biberon. e. ç. , 172 enaar: Nar. e. , 534 e. -ım, 330 enaayı: İyi, güzel, muhteşem, harika, fevkalâde. e. , 14, 302, 372, 434, 514, 534, 648, 700, 728 ençe: bkz. ençeme. e. , 18, 32, 88, 124, 130, 134, 148, 184, 196, 292, 306, 336, 350, 402, 406, 424, 428, 474, 592, 606, 610, 634, 636, 658, 686, 736, 748, 756, 764, 766, 782, 784 ençe ençe: Nice nice. e. e. , 602 ençe gezek: bkz. ençeme gezek. e. g. , 74, 302 ençe kere: Defalarca, çok defa. e. k. , 610 ençeme: 1. O kadar, bu kadar, bunca. 2. Nice. 3. Defalarca. 4. Birçok. e. , 148, 166, 168, 180, 514, 596, 794 ençeme gezek: Defalarca, çok defa. e. g. , 552 endaam: Endam; vücut, beden, bedenin dış görünüşü. e. , 570 endik: 1. Alışkanlık, âdet, huy. 2. Beceri, eli yatkınlık, meleke. e. -(ğ)ine, 712 e. -siz, 82 e. et-: Alışkanlık hâline getirmek, âdet edinmek, alışmak, 30, 636, 766 endire-: Tir tir titremek, zangırdamak. e. -(ä)ärdi, 138 ene: 1. Ana, anne. 2. Baba anne, büyük anne, nine. e. -(ä)ä, 168, 174, 774 e. -(ä)äni, 168, 364, 366 e. -(ä)äniñ, 30, 172, 184, 192, 218, 260, 288, 364, 366, 570, 582, 584 e. -(ä)äñ, 136, 392, 548, 554, 582 e. , 28, 30, 130, 136, 164, 166, 168, 172, 178, 190, 194, 258, 260, 282, 288, 306, 308, 310, 346, 364, 376, 390, 392, 476, 518, 520, 534, 548, 550, 552, 554, 556, 558, 572, 576, 578, 584, 586, 634, 638, 640, 684 e. -de, 56, 560 e. -den, 42, 100, 278, 308, 366 e. -ler, 8, 256, 258, 308, 346, 798 e. -lere, 540 e. -li, 690 e. -m, 8, 18, 132, 134, 136 e. -mem, 96 e. -mi, 214 e. -miñ, 608 e. -ñ, 12, 56, 170 e. -ñden, 550 e. -si, 178, 426, 556, 560 e. -sine, 424 e. -sinem, 326 e. -sini, 218 e. -siniñ, 14, 172, 258 e. -siz, 218 ene ata: Ana baba, ebeveyn. e. a. , 30 ene toprak: Ana yurt, ana vatan. e. t. , 214, 256 ene yaap: Ana kanal, ana ark. e. y. , 80, 314 ene yer: Ana yurt, ana vatan. e. , 70, 202, 512, 514, 610, 658 ene yüreği: Ana yüreği. e. y. , 130, 216, 560 ennik (< endik): Alışkanlık, âdet, huy. e. -(ğ)ne, 566 ente-: İşsiz güçsüz dolaşmak. e. -(ä)äp, 718 entecik: Birazcık, azıcık, ufacık. e. , 306 entek: Hâlen, şimdilik, henüz, daha, şimdi. e. -(ğ)em, 218, 794 e. , 34, 42, 54, 80, 210, 308, 432, 434, 436, 534, 542, 572, 592, 638, 672, 694, 710, 728, 798 e. -ler, 786 enterpeleğiñi övür-: Söylediği sözlerle birinin başını döndürmek, şaşırtmak, şaşkına çevirmek. e. ö.- , 580 entet-: Eziyet çektirmek, aşağılanmasına sebep olmak. e. -(d)ip, 488 eñ-: 1. İnmek. 2. Azalmak, inmek.3. Hücum etmek, saldırmak, atılmak, yüklenmek. 4. Koşarak gitmek, acele gitmek. e. -cek, 126 e. -di, 788 e. -diler, 792 e. -en, 288 e. -ip, 70, 516, 716, 798 e. -meli, 672 e. -yääler, 18 e. -yään, 26 eñeğe cañ dakılan yaalı: Çeneye çan takılmış gibi; çok konuşma, gevezelik etme. e. c. d. y. , 508 eñek: Çene. e. -(ğ)e, 508 e. -(ğ)i, 734 e. -(ğ)ine, 564 e. et-: Mücadele etmek, uğraşmak, çabalamak, 34 eñekleş-: Mücadele etmek, uğraşmak, çabalamak. e. -mek, 662 e. -mekden, 662 eñre-: Ağlamak, göz yaşı dökmek. e. -di, 220 e. -määyin, 222 e. -mek, 704 eñret-: Ağlatmak. e. -(d)en, 168 e. -(d)ip, 488 ep-: bkz. eple-. e. -me, 522 epesli: Epey, epeyi, hayli, bir hayli, çok. e. , 36, 642 epey: 1. Cüsseli, iri vücutlu. 2. Asaletli, temiz, asil. e. , 86, 744 epğek: Alevli sıcak, çok sıcak. e. -(ğ)i, 316 e. -(ğ)iñ, 776 e. , 208, 262, 404 epil-: Eğilmek, bükülmek. e. -di, 584 e. -me, 424 eple-: Katlamak, bükmek. e. -di, 748 eplen-: Katlanmak, bükülmek. e. -ip, 270 era: Çağ. e. -anı , 500 erbet: Kötü, fena. e. , 114, 406, 450, 566, 580, 660, 706, 728, 788 ercel: 1. Sebatlı. 2. Israrlı, kararlı. e. , 318, 542 Erden: Yer adı. E. , 690 Erdenli: Erdenli, Erden'den olan. E. , 718, 746 Erden Obası: Köy adı. E. O. , 686, 690 ere-: Erimek. e. -(ä)än, 272 e. -(ä)äp, 108, 608 e. -(ä)äpdir, 430 e. -di, 40 e. -mez, 546, 674 e. -yäär, 536, 542 erem: Cennet. e. -iñ, 648 eret-: Eritmek. e. -(d)ip, 578 e. -(d)yään, 184 e. -(d)yäär, 426 e. -di, 94, 528, 664 erğin: Erimiş, sıvı hâline gelmiş, sıvılaşmış, eriyik. e. , 426 erik: Kayısı. e. -ler, 290 e. -li, 722 er(i)n: Dudak. e. -i, 258 e. -ime, 186, 188 erk: 1. İrade, arzu, istek. 2. Azim. e. , 358 e. -e, 468, 542 e. -em, 750 e. -i, 148, 184, 386, 412, 546, 674, 680, 752 e. -im, 84, 176, 214, 256, 332, 334 e. -imde, 328 e. -ime, 116, 224, 480 e. -imi, 46, 472 e. -in, 688 e. -ine, 212, 252, 318, 768 e. -ini, 60, 68, 318, 348, 530, 710 e. -iñe, 226 e. -iñi, 354, 800 e. -iñiz, 488 e. -iñdedir, 264 e. et-: 1. Dediğini/dilediğini yaptırmak, hükmetmek. 2. Kendine hakim olmak, 388, 480, 512, 526, 734 erkaana: Hür, bağımsız, serbest, özgür. e. , 64, 586, 690, 730, 740 erkek: 1. Erkek. 2. Bir deve türü. e. -(ğ)i, 588 e. -lere, 538 erkin: Azat, hür, serbest, bağımsız, özgür. e. , 4, 6, 12, 122, 150, 194, 292, 300, 334, 452, 504, 536, 540, 672, 780, 794 e. -leriñ, 380 erkinlik: Hürriyet, hürlük, bağımsızlık, özgürlük, serbestlik. e. -(ğ)iñ, 372, 380 e. , 388 erñek: Yaka, kenar, kıyı. e. -(ğ)ne, 444 erte: bkz. ertiir. e. , 8, 16, 66, 84, 214, 216, 226, 448, 454, 560, 574, 576, 648, 686, 694, 768, 787 e. -si, 648, 746 erteki: Masal. e. , 372, 644 e. -dir, 138 erteki otar-: Gerçek olmayan şeyleri söylemek, uydurmak. e. o.- , 454 ertiir: 1. Yarın, ertesi gün. 2. Sabah. e. , 80, 82, 104, 302, 664 e. -i, 668, 782 e. -imiñ, 480 e. -iñ, 420 e. -iñi, 580 ertiirki: Yarınki. e. , 62 esaas: Cevher, öz, asıl, mahiyet. e. -am, 214 esaası: Başlıca, esas, asıl. e. , 30, 426, 708 Esek: Kişi adı. E. -(ğ)em, 558 E. , 554 esel-: Övünmek, böbürlenmek. e. -ip, 342 e. -me, 424 eser-I: Eser. e. , 128 e. -de, 118 e. -iñem, 126 e. -leri, 138 e. -niñ, 178 eser-II (< sotsialist revolyutsioner): Sosyalist devrimci. e. , 718, 738, 778 eserdeñ: Uyanık, dikkatli, titiz. e. , 728 eserdeñlik: Uyanıklık, dikkatlilik, titizlik. e. , 784 eset-: 1. Göz kulak olmak, bakmak, gözetmek. 2. Bakmak, görmek, seyretmek, izlemek. e. -(d)en, 292, 666 e. -(d)er, 600 e. -(d)iñ, 226 e. -(d)ip, 106, 430, 790 e. -(d)yään, 46, 104 e. -(d)yäänin, 600 e. -(d)yääñ, 160, 576 e. -(d)yäär, 66, 148 e. -di, 552, 748 e. -diği, 228 esevaan: İtinalı, özenli. e. bol-: İlgi göstermek, ilgilenmek, 306 esğer: Asker. e. , 168, 170, 300, 302, 304, 308, 614, 730, 782, 790, 794 e. -i, 256, 776 e. -iniñ, 14 e. -iñ, 14, 258, 308, 776 e. -ler, 260, 772 e. -lere, 308 e. -leri, 18 esğerlik: Askerlik. e. -(ğ)e, 312 e. -den, 312, 556 eskimo-I (< eskimos): Eskimo. e. -onı, 450 eskimo-II: Üstü çikolatalı dondurma. e. , 450 eskiz: Bir resmin ilk çalışması, resim taslağı. e. -leri, 270 esli: Epey, epeyi, epeyce, hayli, bir hayli. e. , 36, 106, 128, 644, 794 esre-: Heyecanlanmak. e. -(ä)äp, 736 Es-salav-maaleykim: Esselâmü aleyküm! e.-s.-m. , 742 esse: Kat, misli. e. , 98, 272, 552, 658, 690, 756 estamp: Estamp; bakır veya şimşir üzerine basılmış resim. e. -ı, 270 eşek: Eşek, merkep. e. -(ğ)e, 338 e. -(ğ)i, 148 e. -(ğ)iniñ, 794 e. -(ğ)iñ, 794 e. , 10, 388 e. -de, 626 e. -den, 794 e. -li, 148 eşekgeriş: Çatı sırtı. e. , 716 eş(i)dil-: İşitilmek, duyulmak. e. -di, 12, 742, 774 e. -di mi, 208 e. -en, 736 e. -er, 94 e. -medik, 466 e. -meyään, 458 e. -yään, 30, 220 e. -yäär, 222 eş(i)diş: İşitme, duyma. e. -ime, 724 eşik: 1. Elbise, giysi, giyecek. 2. Örtü, kap. e. -(ğ)i, 686 e. -li, 148 eşit-: İşitmek, duymak. e. -(d)en, 40, 590 e. -(d)ende, 560 e. -(d)iñ, 290 e. -(d)ip, 24, 196, 598 e. -(d)yää miñ, 186, 190, 730 e. -(d)yään, 80, 82, 130, 190, 294, 444, 484, 490, 562 e. -(d)yäärin, 148, 444 e. -(d)yäär miñ, 130 e. !, 26, 180, 212, 514, 594, 618 e. -di, 710 e. -dim, 134, 264, 308, 312, 372, 426, 436 e. -diñ, 436 e. -medi, 718 e. -mediñ, 160 e. -se, 360 e. -señ, 526 eş(i)t-: bkz. eşit-. e. -(d)eli, 188 e. -(d)eliñ, 656 e. -(d)en, 86, 182, 776 e. -(d)ende, 584, 718 e. -(d)enem, 328 e. -(d)eñizde, 286 e. -(d)erin, 50 e. -(d)ersiñ, 472 e. -(d)eyin, 492 e. -(d)ipdir, 232, 502 e. -medik, 436 e. -meyääñ, 684 eşrepii: İrana ait altın para. e. , 98 eşret: Refah, mutluluk, saadet. e. , 688 e. -iñ, 574 et: Et. e. -i, 578, 686 e. -ini, 716 et-: Yapmak, etmek. e. -(d)ääyin, 134 e. -(d)ääymääğe, 264, 266 e. -(d)ääymääli, 474 e. -(d)eli, 244, 484, 568, 616 e. -(d)eliñ, 6 e. -(d)en, 58, 120, 222, 226, 264, 384, 416, 420, 484, 500, 504, 512, 554, 582, 606, 620, 636, 638, 642, 670, 702, 800 e. -(d)ende, 500, 730 e. -(d)endir, 766 e. -(d)ene, 400, 648 e. -(d)enem, 500 e. -(d)eniñ, 332 e. -(d)eniñe, 534 e. -(d)enleñ, 12 e. -(d)enmiş, 670 e. -(d)enmiz, 16 e. -(d)enne, 532 e. -(d)enniñ, 698, 792 e. -(d)enook, 112, 396, 754 e. -(d)enook mı, 726 e. -(d)eñde, 48, 300 e. -(d)er, 12, 46, 338, 386, 392, 578, 614, 616, 638, 694, 736, 762, 796 e. -(d)erdi, 708 e. -(d)erdim, 62 e. -(d)erdiñ, 576 e. -(d)ere, 648 e. -(d)erin, 426 e. -(d)ersiñ, 186, 294 e. -(d)esim, 646 e. -(d)eyin, 430, 434, 440, 532, 570, 572, 710 e. -(d)iber, 702 e. -(d)iinçää, 30 e. -(d)iñ, 86, 270, 366, 436, 576, 578 e. -(d)ip, 26, 42, 60, 68, 76, 82, 112, 120, 126, 158, 160, 162, 182, 184, 212, 234, 238, 250, 298, 300, 312, 342, 344, 362, 388, 404, 430, 436, 454, 458, 480, 482, 500, 510, 514, 528, 534, 540, 556, 560, 568, 582, 644, 672, 680, 688, 692, 700, 704, 720, 730, 736, 740, 762, 764, 768, 774, 790 e. -(d)ipdi, 764 e. -(d)ipdim, 630 e. -(d)ipdir, 30, 80, 150, 302, 430, 548, 590, 702, 730, 756, 780 e. -(d)ipdirler, 778 e. -(d)ipsiñ, 690 e. -(d)yää, 8, 296, 414 e. -(d)yää mikääñ, 126 e. -(d)yäämiş, 478 e. -(d)yään, 10, 40, 42, 54, 72, 74, 80, 98, 110, 116, 162, 204, 252, 332, 448, 498, 502, 586, 602, 618, 662, 672, 700, 702, 732, 746, 780, 790 e. -(d)yäänem, 126 e. -(d)yäänlere, 498 e. -(d)yäär, 10, 14, 62, 64, 66, 148, 330, 376, 378, 384, 514, 516, 568, 578, 596, 612, 688, 696, 800 e. -(d)yäärdi, 682 e. -(d)yäärin, 706, 728, 762 e. -(d)yäärler, 566 e. -(d)yääs, 380, 786 e. !, 32, 70, 78, 150, 208, 210, 222, 594, 628, 630, 704, 770, 788 e. -ääyse, 386 e. -cek, 72, 268, 286, 338, 348, 482, 560, 752, 764 e. -cekdim, 778 e. -di, 26, 38, 48, 64, 70, 94, 102, 112, 116, 138, 172, 208, 266, 268, 300, 304, 306, 358, 360, 430, 458, 466, 470, 538, 552, 556, 592, 608, 614, 638, 640, 644, 656, 690, 714, 720, 730, 734, 748, 760, 798 e. -diği, 228 e. -dik, 18, 124, 490, 658, 684, 754, 760, 766 e. -diler, 68, 260, 736, 738 e. -dim, 118, 146, 204, 214, 254, 262, 272, 292, 312, 322, 346, 436, 490, 516, 610, 644, 672, 746, 760, 784 e. -diñ, 120, 122, 252, 424, 508, 760 e. -diñiz, 794 e. -määğe, 226 e. -määliiñ, 396 e. -mään, 424, 696, 702, 750, 786 e. -määndi, 32 e. -määndir, 18 e. -määndirin, 334 e. -määnmiş, 388 e. -määyin, 84 e. -me, 12, 34, 72, 140, 214, 218, 224, 424, 440, 476, 486, 570, 684, 756, 760, 764 e. -meceğinem, 506 e. -medi, 124, 220, 362, 582, 660 e. -medik, 526, 670 e. -medim, 550 e. -meği, 490, 780 e. -meğin, 8 e. -mek, 240, 388, 504, 514, 770 e. -mekçi , 164, 414 e. -mekden, 224 e. -meli, 260, 480, 512, 696, 726, 734, 754, 782 e. -melidir, 212 e. -men, 194, 292, 294 e. -mesek, 718 e. -mesi, 738 e. -mesin, 182, 460 e. -meyään, 254, 396, 488 e. -meyäär, 330 e. -mez, 160, 182, 354, 386, 504, 750, 764, 786 e. -mezdim, 60 e. -mez mi, 134 e. -se, 36, 144, 342, 556, 636, 740, 784 e. -sek, 714 e. -seler, 284, 504 e. -semkääm, 280 e. -señ, 72, 342, 354, 496, 520, 590, 614, 638, 772, 794 e. -señem, 510, 740 e. -señiz, 772 e. -sin, 6, 292, 502, 760 etek: Etek. e. -(ğ)i, 88 e. -(ğ)in, 690 e. -(ğ)inde, 754, 778 e. -(ğ)ini, 566 etek altı yeñ yedi: Paniğe kapılma, ne yapacağını şaşırma, şaşkına dönme. e. a. y. y. , 624 etmiş: Suç, cürüm, günah. e. -iñiz, 734 e. -leri, 362 etyud: Etüt, inceleme, araştırma, ön çalışma, mütalâa, müzakere. e. -ı, 654 e. -ları, 270, 368, 446 etyudnik: Resim dosyası. e. -(ğ)i, 456 ey: Aman, ey, hey, heyhat, hop! e. , 30, 42, 62, 110, 118, 148, 264, 280, 294, 330, 458, 470, 514, 628, 630, 684, 716 eycecik: Cici, sevimli, cana yakın, hoş, güzel. e. , 452 eye: 1. Sahip, mal sahibi. 2. Cin, şeytan. e. -(ä)äñ, 452 e. -(ä)äñize, 764 e. , 778 e. -si, 30, 298, 338, 428, 642, 688, 716, 736 e. -sin, 644 e. -sinden, 148, 612, 794 e. -sine, 420, 646 e. -sini, 638 e. -siniñ, 736 e. bol-: Sahip olmak, sahiplenmek, sahip çıkmak, 226, 492 eyele-: Sahip olmak, sahiplenmek, eline almak. e. -(ä)än, 778 eyelik: Sahiplik. e. et-: Sahiplik etmek, sahiplenmek, 696 eyer: Eyer. e. -ne, 338 eyer-: Takip etmek, izlemek, (bir şeye göre) hareket etmek. e. -ip, 172, 472, 654, 712 eyesiz: Sahipsiz, başıboş (hayvan). e. , 658 eyesiz gaal-: Sahipsiz kalmak. e. g.- , 794, 796 ey gör-: İyi görmek, iyi gözle görmek. e. g.- , 286, 698 eyğilik: İyilik, güzellik, hayır. e. , 554, 684 e. -mi, 742 eyit-: Öyle yapmak. e. -meli, 384 eyle-: Etmek, eylemek, yapmak. e. -(ä)äp, 566 e. -(ä)äpdir, 372 e. !, 78, 206, 800 e. -di, 26, 58, 134, 728, 762 e. -mek, 448 eymen-: Korkmak, korku duymak, ürkmek, çekinmek. e. -me, 152 eymenç: Korkunç, korkulu, korku verici, dehşetli. e. , 708 Eyran: Ülke adı; İran. E. -a, 148 E. -da, 572, 586 eysem: O zaman, o hâlde, öyleyse, yoksa. e. , 38, 214, 248, 364, 418, 458, 642, 644, 660, 690, 702, 736, 756, 774, 784 eyvaan: Hol, sofa. e. -a, 714, 724 e. -da, 80, 542 e. -ımda, 82 e. -lı, 312 eyyaam: Devir, zaman. e. , 698 e. -lar, 148 eyyääm (TDS. eyyäm): 1. Artık. 2. Daha. 3. Çoktan, çoktan beri. e. , 58, 176, 292, 308, 398, 416, 510, 560, 616, 738 ez-: Islatmak, suya batırmak/sokmak. e. -en, 756 ezber: Becerikli, hamarat, mahir, hünerli. e. , 452 ezelen-: Rica etmek, yalvarmak. e. -ip, 74 eziiz: Aziz, kıymetli, sevgili. e. , 28, 58, 256, 282, 286, 308, 414, 442, 452, 472, 474, 518, 554, 584, 666, 672, 702, 704, 708, 774, 778, 798, 800 e. -im, 22, 44, 58, 70, 158, 228, 242, 244, 274, 442, 444, 578, 696, 776 eziizle-: Değer vermek. e. -(ä)äp, 212 ezil-: Islanmak. e. -dik, 274, 276 e. -en, 164 Eziz Han: Kişi adı. E. H. , 778 Ezrayıl: Melek adı; Azrail. E. , 632 E. -am, 630 E. -dı, 166 E. -ıñ, 500 E. -mı, 630 ezyet: Eziyet, sıkıntı. e. -in, 134 -F- fabrik: Fabrika. f. -(ğ)em, 660 f. -(ğ)in, 660 f. -(ğ)iniñ, 146 f. , 146 faşist: Faşist, faşizm yanlısı. f. , 6, 798 Fedor Şalyapin: Kişi adı. F. Ş. -iñ, 698 Ferğana: Yer adı. F. -dan, 620 fizik: Fizikçi, fizik bilgini. f. -ler, 126 Fon Şults: Kişi adı. F. Ş. , 706, 726 F. Ş. -am, 762 F. Ş. -ıñ, 762, 768, 772 fontan: Fıskiye, fıskiyeli havuz. f. -lı, 608 frenç: Üstten dört cepli, arkada kemeri olan askerî elbise, mont. f. , 792 front: Cephe (savaş). f. -a, 798 f. -da, 752 f. -unıñ, 782 Frunze: Kişi adı. F. -(ä)äniñ, 32 F. , 682 Funtikov: Kişi adı. F. , 750 F. -a, 748 -G- gaaba: 1. Büyük, iri, kaba, şişkin, kalın. 2. Çok, fazla. g. , 138, 448, 502 gaaba-: Çevirmek, kuşatmak. g. -ap, 782, 798 g. -apdır, 344, 530 g. -dı, 208, 680, 732, 754 g. -dılar, 760 g. -sa, 508, 770 gaaba garın: Şişman, şişko. g. g. , 704 gaabak: Göz kapağı. g. -(ğ)ıñ, 82 g. , 72 gaabal-: Kuşatılmak, etrafı çevrilmek. g. -an, 792 gaaban-: Kıskanmak. g. -ar, 46 g. -dı, 70 g. -ıp, 704 g. -ma, 554 g. -masın, 56 g. -yaan, 438 g. -yaandır, 348 g. -yaar, 106 gaabancañ: Kıskanç. g. , 552 gaabar-: 1. Kabarmak, şişmek. 2. Yersiz öğünmek, böbürlenmek, kibirlenmek. g. -dı, 94 g. -ıp, 772 gaabarçak (< gaabarçık): 1. Nasır. 2. Vücudun su toplayan yeri, kabarcık. g. , 10, 564, 572 gaabarçaklı (< gaabarçıklı): Nasırlı. g. , 636, 718 gaabart-: Kabartmak, şişirmek. g. -(d)an, 578 gaabav: Abluka, muhasara, kuşatma. g. -da, 764, 774 gaağılda-: Gaklamak, gak diye ses çıkarmak/ötmek. g. -ap, 494 gaağıldaş-: Gaklaşmak, karşılıklı gak demek, ötüşmek. g. -ıp, 716 g. -yaan, 232 gaağıldı: Gaklama, gak gak sesi, ötme, ötüş. g. -sı, 448 gaal-: 1. Kalmak. 2. Durmak, kalmak (yardımcı fiil). g. !, 4, 6, 8, 258, 690 g. -aaymaayın, 534 g. -aaymalı mı, 186 g. -an, 12, 26, 82, 164, 168, 196, 268, 290, 302, 308, 444, 490, 502, 530, 564, 570, 616 g. -andan, 796 g. -anñı, 432 g. -ar, 224, 298, 382, 652 g. -ara, 172 g. -ardı, 362 g. -arıs, 770 g. -ayın, 760 g. -dı, 10, 108, 118, 124, 148, 220, 258, 308, 314, 406, 432, 484, 486, 490, 508, 524, 570, 622, 636, 684, 716, 742, 746, 794 g. -dım, 50, 432, 630, 746 g. -dı mı, 432, 726 g. -ıberdi, 184 g. -ıp, 570, 622, 666 g. -ıpdır, 80 g. -maan, 212, 792 g. -maandır, 776 g. -madı, 80 g. -mak, 492 g. -maz, 120, 700, 738, 762, 780 g. -mazdı, 740 g. -mış, 794, 796 g. -sa, 216, 776, 788 g. -sak, 688 g. -sam, 556 g. -sañ, 428 g. -yaa, 218, 620 g. -yaan, 80, 82, 184, 218, 238, 670 g. -yaanı, 70 g. -yaar, 298 g. -yaarıs, 270 g. -yaasıñ, 604 gaaldır-: Bırakmak, alıkoymak. g. -an, 314 g. -ar, 426, 754 g. -mayaar, 604 g. -yaan, 202 g. -yaar, 768 gaalğa-: Hareket etmek, sallanmak. g. -dı, 118, 308, 454, 786 g. -yaan, 338, 738 g. -yaar, 280 gaalğat-: Hareket ettirmek, sallamak. g. -(d)ıp, 50, 452, 692 gaalııba sal-: Kalıba vurmak, kalıplamak. g. s.- , 240 gaalıp: Uygun. g. , 456 gaamaş-: 1. Kararmak, kararıp bulutlanmak (hava). 2. Buruşmak. g. -an, 488 g. -yaar, 294 gaan: Kan. g. , 6, 10, 14, 80, 174, 562, 566, 572, 602, 620, 668, 744, 760 g. -a, 14, 258, 514, 744, 760 g. -ı, 208, 260, 578, 596, 706, 726, 742, 780, 786 g. -ım, 4, 6, 124, 528 g. -ımı, 746 g. -ın, 14 g. -ına, 602 g. -ında, 582 g. -ını, 208, 736 g. -ıñı, 778 gaan-: Susuzluğu gitmek, kanmak. g. -an, 176, 198, 502, 636 g. -dı, 332 g. -dım, 608 g. -ıınçaa, 98 g. -ıp, 66, 316 g. -sın, 542 g. -yaa, 172 gaana gaana: Kana kana. g. g. , 58 gaanat: Kanat. g. , 16, 122, 144, 170, 252, 268, 280, 284, 358, 372, 406, 442, 468, 476, 488, 518, 538, 606, 648, 652, 686, 730, 758 g. -a, 404, 532 g. -da, 394 g. -dan, 509 g. -ı, 144, 394, 438, 442, 450, 466, 532, 708 g. -ımız, 466 g. -ın, 26, 206 g. -ına, 430 g. -ında, 522 g. -ıñ, 122, 442, 468, 492 g. -ıñı, 532 g. -lar, 308 g. -ların, 164 g. -lı, 62, 212, 372 gaanat bağla-: Çok sevinmek, sevincinden uçacak hâle gelmek, coşmak. g. b.- , 70 gaanat bitir-: Kanatlanmak. g. b.- , 568 gaanat ger-: 1. Kanat germek, korumak, himayesine almak. 2. Kanat germek, uçmak için hazırlanmak. g. g.- , 12, 62, 64, 160, 174, 242, 790 gaanat kak-: Kanat çırpmak. g. k.- , 264, 430, 506 gaandaar: Canî, kâtil. g. -ıñ, 776 gaandır-: Susuzluğunu gidermek, kandırmak. g. -sın, 120, 170 gaanhoor: Canî, hunhar, kâtil. g. , 746 gaanı yerde gaalmaz: Kanı yerde kalmaz, öcü alınır. g. y. g. , 780 gaanlı: Kanlı. g. , 60, 194, 208, 696, 746, 766, 778, 794, 800 gaanoocak: Zalim, gaddar. g. -dır, 152 gaan öy-: Bir darbe sonucu vücudun belli bir yerinde kan toplanıp morarmak. g. ö.- , 74 gaansız: Kansız, kan dökülmeden. g. , 170, 768 gaap: 1. Kutu. 2. Kap. g. -(b)ı, 628, 656, 792 g. -(b)ına, 788 g. -lı, 234 gaapıllık: Gaflet, gâfillik. g. -da, 58 gaapla-: Kaplamak. g. -dı, 738 g. -sañam, 128 gaar: Kar. g. , 40, 88, 142, 182, 434, 448, 530, 566, 568, 574, 582 g. -a, 564, 570, 572, 574, 580, 582 g. -am, 350, 570 g. -dan, 350, 434, 476, 568, 572, 574, 580, 582 g. -ı, 272, 310, 374, 524, 528, 568, 582, 698 g. -ına, 394, 608 g. -ıñ, 40 g. -laram, 40 g. -larınıñ, 86 gaar-: Karmak, karıştırmak. g. -dım, 456 g. -ıpdır, 724 g. -sam, 284 gaarıl-: Karılmak, katılmak, karışmak. g. -dıñ, 138, 140 gaarım gatım: Birbirine karışan, karışıp giden; karmakarışık. g. g. , 306, 728 gaarlı: Karlı. g. , 86, 196, 402, 430, 434, 488, 582, 800 gaaş: 1. Kaş. 2. Karşı, ön. g. -ımda, 484 g. -ımdan, 42 g. -ın, 554 g. -ında, 550, 746 g. -ını, 296 g. -lar, 436 g. -ları, 332, 762 g. -lı, 34, 512 gaaşlak: Kalın kaşlı. g. , 312, 564 gaavun: Kavun. g. , 84, 196, 332, 350, 456, 626, 642, 644, 654, 734 g. -a, 644 g. -dan, 642 g. -ı, 642 g. -ıñ, 642 gaay-: Kaymak, hızlıca gitmek. g. -ar, 340 g. -dı, 118 g. -dıñ, 140 g. -ıp, 68, 200, 208, 232, 348, 402, 450, 452, 488, 704, 784, 786 gaayda gaaymalaşık: Kargaşa. g. g. , 768 gaaydır-: Uçurmak. g. -ıp, 452 g. -yaar, 446 gaayım: 1. Dayanıklı, sağlam, sıkı. 2. Sebatlı, yılmaz. 3. Rahat. 4. Elverişli, uygun, müsait. g. , 260, 468, 624, 690, 750, 754, 760, 774 g. -mı, 396 gaayım dur-: 1. Sağlam/metin durmak. 2. Rahat durmak. g. d.- , 784, 796 gaayın ene: Kayın valide, kaynana. g. e. , 216, 218 gaayıp: Kayıp. g. bol-: Kaybolmak, yitmek, 76, 102, 158, 264, 276, 292, 322, 324, 484, 488, 528, 554, 690 gaayış-: Uçuşmak. g. -ıp, 484 gaaymalaş-: Uçuşmak, havada uçuşup durmak. g. -ıp, 508 gaaymalaşık: Kargaşa. g. , 734 gaaz: Kaz. g. , 490, 494 g. -lar, 716 g. -larıñ, 530 gaazan: Kazan. g. , 48, 768 g. -a, 628 g. -ıña, 614 g. -na, 482 gaazançı: Kazancı; yemek hazırlayan kimse. g. -sı, 712 gabahat: 1. Edep dışı, uygunsuz. 2. Pis, iğrenç. g. , 10, 152 gabara: Dış, eşyanın dış yüzü, dış görünüş, dış taraf. g. , 360 gabat: Karşı, karşı taraf. g. -(d)ında, 72, 112 g. , 566 gabat gel-: Karşılaşmak, rastlamak. g. g.- , 212, 284, 348, 534 gabır: Kabir, mezar, sanduka. g. , 152, 566 gab(ı)r: bkz. gabır. g. -a, 178 gabır gaz-: Kabir/mezar kazmak. g. g.- , 780 gaç-: 1. Kaçmak. 2. Düşmek. g. !, 522 g. -aayarıs, 742 g. -alı, 440 g. -an, 290, 552 g. -anı, 226 g. -anın, 506 g. -ansoñ, 798 g. -ar, 76 g. -ardı, 598 g. -dı, 166, 206, 208, 266, 454, 584, 632, 648, 770, 778, 788, 798 g. -dım, 384, 430 g. -ıñ, 56 g. -ıp, 382, 390, 414, 432, 444, 476, 534, 720, 772 g. -ıpdır, 58, 590, 746, 772, 782 g. -ma, 74, 282, 694 g. -maağa, 708 g. -maan, 284 g. -madım, 384 g. -sın, 410 g. -yaa, 716 g. -yaalar, 408 g. -yaan, 110 g. -yaar, 162, 204, 206, 700, 748 g. -yaasıñ, 556 gaça dur-: Uzak durmak, kaçınmak. g. d.- , 502, 706 gaçak: Kaçak, firarî. g. -(ğ)ı, 746 gaçakçı: Kaçakçı. g. , 206 gaçğak: Kaçak, firarî. g. , 350 g. -larıñ, 536 gaçı: Bent. g. , 532 gaçır-: 1. Düşürmek. 2. Yitirmek. 3. Dökmek, damlatmak. g. -an, 638 g. -mayaar, 380 g. -yaan, 216 gadak: Libre; yarım kilogramlık bir ölçü birimi (Türkmenlerde 408,4 gramdır). g. , 574, 580 gadam: 1. Adım. 2. Ayak. g. , 54, 80, 402 gadam bas-: 1. Ayak basmak. 2. Adım atmak, yürümek, hareket etmek, gitmek. g. b.- , 86, 170, 454, 694 gadam goy-: 1. Ayak basmak. 2. Adım atmak, yürümek, hareket etmek. g. g.- , 580, 650, 708, 764 gadam ur-: 1. Ayak basmak. 2. Adım atmak, yürümek, hareket etmek. g. u.- , 100, 212, 300 gadıım: Çok önceki, çok eski, eski. g. , 148, 178, 192, 194, 460, 604, 608, 784 g. -dan, 132, 372 gadıımı: Eski, kadim. g. , 386, 654, 750 gadıımkı: Geçmişteki, eski devirdeki. g. , 148 gadır: 1. Saygı, hürmet. 2. Kıymet, değer. g. , 202, 430, 478, 526, 606, 614 g. et-: 1. Saygı duymak, saygı göstermek, hürmet etmek. 2. Değer vermek, 338, 482 gad(ı)r: bkz. gadır. g. -ın, 212, 292, 350, 542 g. -ını, 120, 122, 410, 420, 532, 540, 648 g. -ıñı, 514 gadırdaan: Kadirşinas, değerbilir. g. , 30, 292, 650, 708, 752, 780 g. -lar, 778 gadırdaana: Kıymet/değer bilene yakışır bir şekilde. g. , 60 gadır gımmat: Kadir kıymet. g. g. , 214 gadır gımmat goy-: Saygı göstermek, hürmet etmek. g. g. g.- , 648 gadır goy-: Saygı göstermek, hürmet etmek. g. g.- , 376, 540 gadırlı: 1. Hürmetli, saygılı. 2. Kıymetli, değerli. g. , 30, 86, 194, 394, 420, 682, 796 gadırsıra-: Saygı/hürmet beklemek. g. -ap, 140 gaflat: Gaflet, gâfillik. g. , 796 Gagarin: Kişi adı. G. -ler, 514 Gagra: Yer adı. G. , 162 gağşa-: Titremek. g. -ap, 40 g. -dı, 58 gahar: Öfke, hiddet, kızgınlık. g. , 128, 234, 354, 526, 582, 636, 726, 734, 760, 766, 784 g. -am, 342 g. -ımı, 124 g. -ını, 64, 354 g. -ıñ, 354 g. -mıñ, 214 g. -nıñ, 138 g. et-: Öfkelenmek, hiddetlenmek, kızmak, sinirlenmek, 46 gaharlan-: Öfkelenmek, hiddetlenmek, kızmak, sinirlenmek. g. -dı, 360 g. -ıp, 706 gaharlı: Öfkeli, kızgın, sinirli. g. , 268, 390, 438, 444, 506, 638, 698, 786 gahat: Kıt, az bulunan, nadir. g. , 580 gahatlık: Kıtlık. g. , 96 gahrımaan: Kahraman, yiğit. g. , 664, 682, 692, 792, 800 g. -a, 14 g. -ı, 548, 622 g. -ına, 672 g. -lar, 680, 796 g. -ları, 682 gal-: 1. Kalkmak. 2. Kalkmak, yükselmek, yükseğe çıkmak, uçmak. g. -an, 736, 748 g. -anda, 72 g. -ar, 532, 592 g. -ar mı, 584 g. -cak, 492 g. -dı, 552, 728, 760, 768 g. -ıberdiñ, 126 g. -ıp, 84, 160, 592, 666 g. -ıpdır, 620 g. -maağa, 292 g. -madı, 706, 778 g. -mak, 492 g. -sa, 144, 358, 494, 726, 762 g. -sam, 492 g. -yaa, 76, 162 g. -yaan, 84 g. -yaar, 262, 284 galaa: 1. Kale. 2. Şehir, köy. g. , 518, 540, 616, 624, 640, 680, 700, 702, 732, 764, 786, 788, 790, 794, 800 g. (dat.), 710, 736, 750, 770, 774, 782, 784, 792 g. -da, 680, 684, 716, 726, 742, 754, 758, 760, 776, 782, 792, 796, 798 g. -dan, 700, 714, 726, 762, 770, 786, 788 g. -m, 800 g. -mız, 120 g. -mızdan, 710 g. -mızı, 766 g. -nı, 680, 732, 752, 754, 764, 768, 774, 780, 782, 786, 796 g. -nıñ, 682, 708, 710, 714, 760, 768, 776, 782, 784, 786 g. -ñ, 768, 774 g. -lar, 682 g. -sı, 26, 334, 676, 680, 708, 752, 786, 790, 792, 798 g. -sına, 744 g. -sında, 692, 798 g. -sından, 750 g. -sını, 754 g. -sınıñ, 682, 698, 782, 786 galaayı: Kalaylı. g. , 582, 584, 672 galağopluk: Tedirginlik. g. , 758 galam: Kalem. g. , 436, 512, 606, 622, 768 g. -ı, 240, 672, 768 g. -ım, 458 g. -ıñ, 460 g. -lı, 300, 302 galandar: Münzevî, inzivaya çekilen, yalnız yaşamayı seven. g. , 412 Galandar Ağa: Kişi adı. G. A. , 660, 662, 664 galapıın: Çoğunlukla, genellikle. g. , 636, 688 galat: Gerçek olmayan, asılsız, yalan, yanlış. g. , 76 g. -dan, 510 galat ayt-: Yanlış söylemek. g. a.- , 460 galat geple-: Yanlış konuşmak. g. g.- , 724 galat sözle-: Yanlış söylemek. g. s.- , 604 Galaymor: Yer adı. G. -a, 744 G. -ıñ, 744, 756 Galaymorlı: Galaymorlu, Galaymor'dan olan. G. , 742 galdır-: Kaldırmak. g. !, 56 g. -anook, 696 g. -dı, 646, 684, 710, 714 g. -ıberyäär, 628 g. -ıp, 186 g. -maan, 10, 72, 82, 720 g. -madı, 100 g. -madıñ, 436 g. -sañ, 522 g. -yaan, 184 galdıra-: Tir tir titremek. g. -ap, 540 g. -yaan, 566 galık- (< galk-): Kalkmak, yükselmek. g. -sın, 702 galıñ-I: Kalın. g. , 58, 178, 196, 582, 786 g. -dan, 178 galıñ-II: Başlık parası. g. , 548 galıñ ber-: Başlık parası vermek. g. b.- , 548 galk-: Kalkmak. g. -anda, 636 g. -dı, 690, 790 galkan: Kalkan. g. , 488, 764, 798 galkın-: 1. Kalkmak. 2. Yükselmek. g. , 122, 180 g. -alıñ, 6 g. -an, 284, 774 g. -anda, 300 g. -dı, 662, 758 g. -ıñ, 292 g. -ıp, 48, 78, 264 g. -sa, 336 g. -sın, 120 g. -yaa, 372 g. -yaan, 372 g. -yaar, 522 galla: Tane, tohum, tahıl. g. , 574, 724, 764 galmağal: Kavga, hırgür. g. -a, 710 galpak: Küçük çocuğun henüz kesilmemiş saçı. g. -lı, 88 galpılda-: Üşümekten veya korkudan titremek. g. -ap, 36, 582, 584 galpıldı: Üşümekten veya korkmaktan meydana gelen titreme. g. -da, 136 galplık: Gerçek olmama, yalan, hile. g. -(ğ)a, 424 galstuk: Kravat. g. , 360 galtak: El arabası. g. -lar, 96 galtaman: Haramî, hırsız, haydut, eşkıya. g. -dan, 194 g. -lar, 208, 300, 614 galtaş-: İlişmek, dokunmak, değmek. g. -an, 722 gam: Gam, kaygı, keder. g. , 58, 214, 258, 452, 532, 604, 686 g. -da, 58, 604 g. -dan, 94, 486 g. -ı, 64, 136, 168, 186, 562, 564, 568, 586, 688, 774 g. -ın, 194, 500 g. -ına, 262 g. -ında, 94 g. -ından, 448 g. -ını, 270, 318, 564, 658 g. -ıñ, 230 g. -lar, 408 g. -lara, 586 gama: Kama, hançer. g. , 226 gama bat-: Kederlenmek, üzülmek, gamlanmak, kaygılanmak. g. b.- , 402, 420 gamçaa bas-: Kamçıyla vurmak, kamçılamak. g. b.- , 786 gam çekdir-: Üzmek, kederlendirmek, üzüntü vermek. g. ç.- , 16, 742 gamçı: Kamçı. g. , 488 gamçıla-: Kamçılamak, kamçıyla vurmak. g. -dı, 4, 6, 584 g. -sa, 636 gamçı ur-: Kamçıyla vurmak, kamçılamak. g. u.- , 760 gam gussa: Yeis, üzüntü, keder, kaygı, tasa. g. g. , 12 gamğıın: Üzgün, gamlı, kederli, tasalı. g. , 540 gamını iy-: Sıkıntısını çekmek/duymak, endişesini taşımak. g. i.- , 564, 658 gamın(ı) iy-: bkz. gamını iy-. g. i.- , 500 gamış: Kamış, saz. g. , 712 g. -dan, 712 g. -lar, 166, 596, 736 g. -lı, 784, 788 Gamışlıca: Yer adı. G. -anı, 594 gamışlık: Kamışlık, kamışın bol olduğu yer. g. , 782 gamlan-: Gamlanmak, kederlenmek, üzülmek, tasalanmak. g. -ıp, 294 gamlı: Üzgün, gamlı, kederli, tasalı. g. , 148, 216, 220, 258, 290, 344, 414, 436, 472, 512, 528, 540, 542, 568, 580, 732, 758, 776 gamsız: Gamsız, kaygısız. g. , 30, 118, 186, 220, 276, 290, 454, 636 gamza: Gamze, nazlı bakış, keskin bakış. g. , 106, 538 gamzalı: Gamzeli, keskin bakışlı. g. , 296, 332, 430, 650 ganar: Çuval. g. , 128 ganav: Hendek, çukur. g. , 616 g. -lar, 442 ganıım: Düşman, hasım. g. , 570, 742, 756, 770, 798 g. -dan, 774 g. -ı, 150 g. -lara, 788 g. -ları, 256 ganıımat: Fena olmayan, oldukça iyi, zararsız. g. , 566 gant: Şeker. g. -(d)a, 580 g. -(d)ı, 628 g. , 84 gañña: Semer. g. -sından, 148 gaññal: g. bol-: Fakir düşmek, 688 gañrıl-: Eğilmek, bükülmek, dönmek. g. -yaan, 184 gap-: Kapmak. g. -ayın, 74 g. -dı, 632, 790 g. -ıp, 160, 448 gapak: Kapak, tıpa, tapa. g. -(ğ)ı, 742 g. -(ğ)ın, 314 g. , 100 gapan: Tuzak. g. -a, 686 g. -dan, 136, 264, 266 gapba gapıl-: İyice kapanmak, yumulmak (göz). g. g.- , 584 gapcık: Cüzdan. g. -(ğ)ını, 116 g. -(ğ)ınıñ, 114 g. -(ğ)nıñ, 196 gapdal: Böğür, yan. g. -a, 206 g. -dan, 142, 444, 762 g. -ından, 166, 606 g. -ıñdan, 512 g. -ñızdan, 404 gapı: Kapı. g. -(a)a, 112, 188, 194, 638, 760, 782 g. , 640, 644, 686, 780 g. -da, 166, 422, 518, 570 g. -dan, 110, 496, 748, 758, 772, 776 g. -ımı, 304 g. -ımızdan, 420, 484 g. -ımızı, 626 g. -ını, 338, 478, 776 g. -ınıñ, 564 g. -ıñ, 668 g. -lañ, 178 g. -lar, 642 g. -ları, 62 g. -lı, 268, 578 g. -lıınıñ, 424 g. -sı, 714 g. -sın, 518 g. -sında, 718 g. -sını, 472, 584, 638, 640 g. -sınıñ, 112 g. -sın, 478 gapı gapı aylan-: Kapı kapı gezmek/dolaşmak. g. g. a.- , 126 gapışdır-: Sıkıştırmak, bunaltmak. g. -dı, 732 gaplañ: Kaplan. g. , 6, 326 gapma garşı: Karşıt, muhalif, zıt. g. g. , 274 gara: 1. Kara. 2. Slûet, gölge, karaltı. 3. Dış taraf, dış görünüş. 4. İftira. 5. Kötü, uğursuz, sıkıntılı. g. , 8, 14, 16, 24, 26, 32, 42, 46, 48, 56, 68, 80, 82, 86, 88, 100, 114, 124, 126, 130, 134, 136, 146, 148, 150, 152, 164, 168, 184, 206, 220, 224, 234, 236, 252, 260, 272, 274, 286, 290, 294, 308, 310, 320, 324, 326, 330, 334, 348, 350, 352, 360, 376, 390, 402, 436, 438, 440, 446, 454, 478, 480, 482, 486, 488, 512, 514, 522, 528, 534, 542, 554, 562, 564, 568, 570, 572, 576, 580, 586, 612, 620, 638, 646, 648, 684, 692, 708, 726, 730, 732, 746, 758, 766, 768, 770, 776, 786, 788, 790, 800 g. -a 210, 340 g. -anı, 210, 342, 376, 378, 692 g. -ca, 150, 194 g. -dan, 764 g. -sı, 24, 554, 760 g. -sın, 586, 590 g. -sını, 388 gara-: Bakmak. g. -amda, 82 g. -añda, 68 g. -ap, 94, 188, 204, 218, 482, 582, 668, 740 g. -ardı, 688 g. -dı, 478, 630, 650 g. -dık, 658 g. -maağa, 480 g. -maan, 720 g. -yaar, 70, 216, 390, 552 gar(a)-: bkz. gara-. g. -yaadım, 174 g. -yaalar, 586 g. -yaan, 60, 260, 278 g. -yaar, 682 g. -yaardı, 560 g. -yaarkaa, 146 garaa bas-: Kâbus görmek, düşünde korkup bağırmak. g. b.- , 632 garaalı: Kara erik. g. , 34, 66, 72, 134, 192, 324, 326, 650 g. -ınıñ, 134 gara altın: Petrol. g. a. , 594, 668 garaamat: 1. Günah, suç, kabahat. 2. İftira. g. , 746 g. -a, 136, 746 g. -ı, 362, 376, 378 garaamatlı: Günahlı, suçlu, kabahatli. g. , 606, 732 garabağır: İyi kalpli, başkalarına yardıma hazır. g. , 8, 550, 552, 710 gara ber-: Bir yere gelmek/varmak, biraz görünüp kaybolmak, uzaktan hafif görünüp kaybolmak. g. b.- , 262 gara çın: Gerçek, hakikat, doğru, yalan değil. g. ç. , 556 gara gış: Karakış, kışın en şiddetli zamanı. g. g. , 408 gara gün: Sıkıntılı gün, ağır hayat şartlarının yaşandığı gün, kara gün, kötü gün. g. g. , 8, 352, 534, 562, 570, 576, 638, 726, 788 gara güyç: Kara güç, tehlikeli güç, korkulu güç. g. g. , 522, 770 garağaç: Kara ağaç. g. -(c)ıñ, 450, 456 Garağız: Kişi adı. G. , 560 G. -am, 556 G. -lañ, 558 garağool: Haşarı, yaramaz. g. , 330, 344, 598, 694, 716 g. -uñ, 162 Garağum: Çöl adı. G. , 50, 120, 176, 602 G. -a, 122, 208, 620 G. -da, 300, 532, 594, 602, 614, 636 G. -dan, 414, 554 G. -ı, 192 G. -ıñ, 558, 654, 686 G. -uñ, 602 Garağum Çöl(i): Çöl adı. G. Ç. , 176 garağuş: Karakuş, bir kartal türü. g. , 398 garak: Göz, göz bebeği. g. -(ğ)ında, 780 garakçı: Çapulcu, eşkıya, haramî, haydut, şakî. g. , 66 g. -lar, 12 garal-: Kararmak. g. -andır, 68 g. -dı, 680, 752 g. -ıp, 714 g. -sa, 202 g. -yaar, 434 garamañlay: Talihsiz. g. , 422 gara mañlay: bkz. garamañlay. g. m. , 570, 574 garamtıl: Siyahımsı. g. , 456, 714 garanebis: Kötü nefis. g. , 630 garan(ı)ş-: Bakışmak. g. -ıp, 596 garantğa: Bostan korkuluğu. g. , 134 garañkı: Karanlık. g. -(a)a, 740 g. , 86, 130, 152, 190, 220, 238, 256, 284, 326, 344, 430, 434, 550, 564, 566, 648, 738 g. -da, 8, 228, 322, 780, 794 g. -ını, 434, 458, 666 g. -sın, 28 garañkı gatlış-: Karanlık çökmek, karanlık çökmeye başlamak. g. g.- , 220 garañkıra-: Kararmak. g. -ap, 166 garasar: Serçegillerden siyah ve beyaz tüylü, ötücü bir kuş. g. , 112 garaş-: Beklemek, gözlemek. g. !, 350, 492 g. -an, 18 g. -ar, 118, 538 g. -dı, 98, 558, 758 g. -dım, 110, 292, 486, 734 g. -dıñ, 680 g. -ıñ, 744 g. -ıp, 298 g. -ma, 264 g. -maandı, 788 g. -mağı, 350 g. -makdan, 732 g. -mayaar, 168, 210 g. -maz, 422 g. -sın, 406 g. -yaa, 12, 414 g. -yaalar, 24 g. -yaan, 14, 22, 44, 168, 390, 422, 456, 480, 742, 784 g. -yaandır, 348, 458, 586, 638, 744 g. -yaanlara, 456 g. -yaañ, 176 g. -yaar, 168, 240, 244, 252, 258, 448, 518, 578, 634, 670, 700 g. -yaasıñ, 422 garavul: Bekçi, muhafız, nöbetçi. g. , 348, 598, 660, 662, 742, 756 g. -ı, 654 g. -ıñ, 660 garayağız: Esmer, karayağız. g. , 708 gara yel: Kuzeybatıdan esen, genellikle soğuk, bazen fırtına niteliğinde yel; kara yel. g. y. , 486 gara yer: Kara toprak. g. y. , 634, 772 garaz: Sözün kısası, kısacası, nihayet. g. , 240, 296, 312, 318, 388, 394, 556, 564, 628, 638, 688, 704, 708, 724, 746, 754 garba-: Kavramak, tutmak. g. -ap, 582 garbala-: Tutmak, kavramak. g. -ap, 582 gardaş: Kardeş, birader. g. , 562, 564, 568, 570, 586 g. -ı, 14 g. -ıñ, 534 garğa: Karga. g. , 494 g. -lar, 232 g. -larıñ, 448 g. -dan, 494 garğa-: Beddua/kargış etmek, ilenmek. g. -dı, 734 g. -sa, 388 garğadili: Kargadili; ocak ayında çiçek açan bir ot türü. g. , 494 garğın- (< garğan-): Beddua/kargış etmek, ilenmek. g. -dı, 774 g. -ıp, 794 g. -sın, 242 garğış: Beddua, kargış, lânet. g. , 508, 700, 720 g. -ıñ, 508 garııp: Fakir, yoksul, garip. g. -(b)a, 500, 548, 688, 690, 738 g. -(b)ıñ, 590, 638, 688, 722, 746 g. , 64, 150, 290, 328, 372, 492, 562, 568, 570, 572, 586, 598, 620, 638, 648, 684, 692, 708, 710, 736, 750, 780, 796 g. -dı, 688 g. -dım, 114 g. -lar, 680 g. -lara, 720 g. -larıñ, 566 garııp gasar: Fakir, yoksul, fakir fukara. g. g. -lara, 498 g. g. -lardan, 724 g. g. -ları, 96 garım: Çukur. g. , 626 gar(ı)n: Karın. g. -ı, 148, 738 garınca: Karınca. g. , 272, 788 g. -anı, 272 g. -anıñ, 534 garındaş: Hısım, akraba. g. -ım, 724 gark: g. et-: Gark etmek, boğmak, 76, 404, 430, 586 garlavaaç: Kırlangıç. g. -(c)ıñ, 708 garmon: Akordeon; üstündeki düğmelere veya tuşlara basarak, metal dilcikleri titreme yoluyla çalınan körüklü, elde taşınabilir bir çalgı. g. , 780 g. -ı, 712 g. -ını, 776 g. -lıdıñ, 538 garnizon: Garnizon. g. , 704, 708 g. -a, 714, 766 g. -da, 704, 708 g. -dan, 706 g. -ıñ, 696, 698 garpış-: 1. Dalaşmak, ağız kavgası etmek. 2. Çarpışmak. 3. Kucaklaşmak, birbirine sarılmak. g. -an, 762, 778 g. -masın, 540 garpışık: Çarpışma. g. -(ğ)a, 422 garpız: Karpuz. g. , 734 garra-: Yaşlanmak, ihtiyarlamak. g. -an, 164 g. -ap, 532 g. -apdır, 358, 564 g. -ar, 534 g. -asıñ, 414 g. -dığı, 534 g. -dım, 32, 34 g. -mayaar, 410 g. -sa, 534 g. -yaan, 410 garralt-: Yaşlanmasına sebep olmak, ihtiyarlatmak, kocatmak, kocaltmak. g. -ma, 534 garrat-: Yaşlanmasına sebep olmak, ihtiyarlatmak, kocatmak, kocaltmak. g. -(d)ıp, 168 g. -macak, 534 g. -sañ, 534 garrı: İhtiyar, yaşlı. g. , 118, 266, 324, 348, 558, 564, 568, 614, 640, 704, 772 garrılık: İhtiyarlık, yaşlılık. g. -(ğ)a, 412 g. -(ğ)ıñ, 534 g. , 410, 454, 532, 534 g. -dan, 414, 534 garsa:Çabuk, hızlı. g. , 732, 792 garsak: Soluk kahverengi, karnı beyaz tüylü, kısa kulaklı, postundan kürk yapılan bir memeli türü; karsak. g. , 750 g. -lı, 646, 648, 654 garşı: 1. Karşı. 2. Ters. 3. Her zaman, sürekli, hep, sık sık, tekrar tekrar. g. , 36, 56, 70, 98, 186, 190, 210, 238, 326, 450, 518, 582, 650, 658, 668, 728, 748, 766, 794 g. -ıñda, 76 g. -mı, 658, 660 g. -sında, 162, 684 garşı al-: Karşılamak. g. a.- , 32, 100, 104, 640, 648, 712, 784, 790, 792 garşı çık-: İtiraz etmek, karşı çıkmak, kabul etmemek. g. ç.- , 134 garşı git-: Karşı koymak, direnmek. g. g.- , 698, 750, 780 garşıla-: Karşılamak. g. -ar, 284 g. -arıs, 770 g. -ayın, 324 g. -dı, 690 g. -dık, 466 g. -yaan, 716 gartaş-: Yaşlanmaya başlamak, yaşlanmak, ihtiyarlamak. g. -an, 442, 530 gartañ: Yaşlanmaya başlayan, yaşlanan, yaşlı, ihtiyar. g. , 148, 598, 638, 682, 712 garzın-: Didinmek. g. -dık, 624 gasın: 1. Kıvrım. 2. Kırışık, buruşuk. g. , 132, 180, 578 g. -dan, 180 g. -ı, 180, 572, 692 g. -lar, 180, 434 g. -larına, 572 gasın gasın: Kıvrım kıvrım. g. g , 146, 592 gasınlı: 1. Kıvrımlı. 2. Kırışık, buruşuk. g. , 344, 602 gat: Kat, tabaka. g. , 434, 550 g. -ı, 58 g. -ın, 196, 206 g. -ına, 144 g. -ındaakı, 580 g. -ını, 132, 308, 454, 490, 654, 778 g. -ları, 114 g. -larına, 326 g. -larını, 160 gat-: Katmak, ilâve temek. g. -dı, 324 g. -dım, 516 g. -ıp, 742, 784, 790 gata-: Katılaşmak, sertleşmek. g. -an, 566 g. -ap, 128 gatanç: Katkı. g. , 516 gatı: 1. Katı, sert, pek, tıkız. 2. Pek, çok. 3. İyi, iyice. g. , 22, 32, 44, 48, 70, 96, 108, 148, 200, 206, 316, 320, 322, 358, 362, 410, 446, 450, 476, 480, 512, 542, 558, 564, 566, 574, 576, 586, 600, 612, 614, 640, 642, 644, 650, 652, 670, 690, 696, 702, 706, 708, 724, 728, 736, 742, 750, 752, 754, 762, 768, 770, 778, 794 g. -dım, 440 gatı gayrım: Kırıcı. g. g. , 216 gatı gork-: Çok korkmak, ürkmek. g. g.- , 440, 720, 734 gatı gör-: Gücenmek, darılmak, kırılmak. g. g.- , 140, 306, 338, 406, 620, 622, 664, 738, 776, 800 gatı gül-: Kahkahayla gülmek, yüksek sesle gülmek. g. g.- , 142, 144, 158 gatık: Yoğurt. g. -(ğ)ı, 494, 498 g. -(ğ)na, 498 g. , 498 gatır: Katır. g. , 706 gatış-: Karışmak, karılmak, katılmak. g. -an, 288 g. -dı, 792 g. -yaar, 412 gatışıklı: Karışık, karışmış olan. g. , 648 gatlak: Kat, tabaka. g. -(ğ)nı, 592 gatlan-: Bükülmek, katlanmak. g. -dı, 300 gatlış-: 1. Katılmak, karışmak. 2. Çökmek, çökmeye başlamak (karanlık). g. -dı, 220 g. -yaar, 444 gatna-: Sürekli gidip gelmek. g. !, 734 g. -ap, 60, 268 g. -ardı, 114 g. -ardım, 114 gatnav: İlişki, münasebet, gidip gelme. g. -am, 688 g. -larıñ, 196 gay: 1. Tipi, güçlü/dondurucu soğuk, fırtna. 2. Savaş, harp. g. , 12, 84, 388, 524, 646, 672 g. -a, 384 g. -da, 32, 470, 798 g. -dan, 384, 772 g. -ına, 386 gaya: Kaya. g. , 180, 322 g. -anı, 698 g. -anıñ, 772 g. -añ, 88, 322 g. -da, 274, 326, 488 g. -dan, 160 g. -dı, 796 g. -lar, 162 g. -lardan, 606 gayçı: Makas. g. -lı, 518, 646 gaydım: Azalma, eksilme, çekilme, çekiliş, alçalma, inme, düşme. g. , -ı, 162 gayğaa bat-: Kaygılanmak, kederlenmek, tasalanmak, gamlanmak, kedere bürünmek. g. b.- , 10, 236, 344, 430, 580 gayğaa batır-: Kaygılandırmak, kederlendirmek, üzmek. g. b.- , 68, 616 gayğaa git-: Kedere bürünmek, kederlenmek. g. g.- , 186, 276, 344 gayğı: Kaygı, keder, dert, sıkıntı, üzüntü, gam. g. , 12, 68, 72, 234, 290, 382, 472, 730, 738, 764, 776 g. -da, 12 g. -dan, 220, 474 g. -dı, 116 g. -dır, 116 g. -ım, 236, 238 g. -ımız, 716 g. -ını, 168, 186, 774 g. -ıñ, 622, 658 g. -lar, 688 g. -larıñ, 432 g. -sı, 268, 302, 534 g. -sın, 756 g. -sını, 566 gayğı gam: Kaygı, keder, dert, sıkıntı, üzüntü, gam. g. g. , 30, 58, 230, 408 gayğı gussa: Kaygı, keder, dert, sıkıntı, üzüntü, gam. g. g. , 692 gayğılı: Kaygılı, kederli, dertli, sıkıntılı, üzgün. g. , 50, 166, 454, 488, 534, 580, 758 gayğır-: Esirgemek, acımak. g. -ma, 464, 522 g. -masın, 6 gayğısız: Kaygısız, gamsız. g. , 164, 294 gayğı ünc(i): Kaygı, keder, dert, sıkıntı, üzüntü, gam. g. ü. , 274 gayık: Kayık, sandal. g. , 86, 356, 454 g. -da, 792 gayış keltekçe: Deri mont. g. k. , 792 gayıt-: bkz. gayt-. g. -(d)yaan, 206 g. -dım, 68 gayka: Somun (vida için). g. -sını, 618 gaykı: Dik yürüyen. g. -ını, 128 g. -sı, 284 gaykıcakla-: Dalgalı yürümek, sallana sallana yürümek. g. -ap, 714 gaylı: Tipili, fırtınalı, kasırgalı. g. , 198, 238, 268, 300, 482, 652, 726, 794, 796 Gaylı: Kişi adı. G. , 718 gaymak: Kaymak. g. , 224, 392, 494, 576 g. -lı, 125 g. -lıca, 392 gaymalı: Nakışlı, işlemeli. g. , 284 gayna-: Kaynamak, pişmek. g. -ap, 162 g. -dı, 4, 6, 742, 786 g. -ma, 528 g. -yaar, 48 gaynağ: Kaynak (su). g. , 606 gaynat-: Kaynatmak, pişirmek. g. -(d)an, 768 g. -(d)ıp, 494, 682 g. -dı, 746 g. -ma, 492 g. -maağa, 588 gayra-I: 1. Kuzeydoğu. 2. Arka, geri, art, iz. g. , 670, 706, 730, 744, 772 g. -amızdan, 160, 230 g. -dan, 530 gayra-II (< gayrı): Başka, gayrı, diğer. g. , 448 gayraak git-: Kuzeydoğuya doğru gitmek. g. g.- , 612 gayraakı (TDS. gayrakı): 1. Kuzeydoğudaki. 2. Arkadaki, gerideki. g. , 312, 658, 768, 784 gayraat: 1. İrade. 2. Azim, gayret. 3. Cesaret. g. , 6, 184, 188, 190, 198, 214, 300, 318, 326, 532, 656 g. -a, 356 g. -ımı, 4, 6 g. -ıñı, 242 g. -ıñız, 548 g. -ları, 536 g. et-: Gayret etmek, çalışmak, 32 gayraatlı: 1. Becerikli, başarılı, hamarat. 2. Güçlü, kuvvetli, şiddetli. g. , 62, 120, 200, 202, 262, 316, 408, 468, 506, 514, 518, 520, 634, 664, 680, 682, 702, 726, 730, 784, 796 g. -lar, 670 gayra dur-: Geri kalmak, geri durmak. g. d.- , 524 gayrı: Başka, gayrı, diğer. g. , 290, 296, 438, 498, 710 gayt-: Dönmek, geri dönmek. g. -(d)alı, 276 g. -(d)an, 582, 706 g. -(d)anda, 162 g. -(d)anmışın, 498 g. -(d)anook, 774 g. -(d)arsıñ, 580 g. -(d)asım, 202 g. -(d)ıp, 10, 12, 16, 72, 170, 212, 236, 260, 276, 288, 296, 306, 326, 332, 406, 420, 432, 434, 442, 448, 460, 534, 536, 554, 568, 570, 642, 648, 726, 798 g. -(d)yaan, 48, 332 g. !, 254, 646 g. -cağmam, 46 g. -dı, 610 g. -dıñ, 578 g. -ıp, 126 g. -madım, 224 g. -maandır, 302 g. -maz, 764 gayta: 1. Tekrar. 2. Geri. g. , 56, 598, 724 gaytaam: Aksine, tersine, bilâkis. g. , 634, 782 gayta gayta: Tekrar tekrar. g. g. , 68 gaytala-: Tekrar etmek, tekrarlamak. g. -ap, 214, 272, 488 g. -apdır, 496 g. -dı, 136, 798 g. -dım, 472 g. -dıñ, 126 g. -yaar, 296, 444 gaytalaap: Defalarca, sık sık, arka arkaya. g. , 128 gaytalan-: 1. Tekrar edilmek, tekrarlanmak, geri gelmek. 2. Yenilenmek, tazelenmek. g. -mayaar, 416, 460 g. -maz, 394 g. -yaar, 432 gaytar-: 1. Geri çevirmek, defetmek. 2. Geri koymak. g. -an, 670 g. -dı, 312 g. -malı, 780 gaytğın: Gelgit, azalıp çoğalma, dalga. g. , 162 g. -ı, 160 gayzık-: Güneş veya rüzgârdan yüzü örselenmek, kavlamak. g. -(ğ)an, 742 gaz: 1. Gaz. 2. Havagazı. g. , 218, 262, 416 gaz-: Kazmak, eşmek. g. -dım, 482, 626 g. -ıp, 312 g. -ıpdır, 780 g. -yaa, 414 g. -yaan, 616 gaza-: Kazımak. g. -ap, 724 Gazak: Kazak. G. , 608 gazal: Gazel. g. , 46, 86, 112, 176, 306, 350 g. -a, 346 g. -dı, 64 g. -ım, 116 g. -ına, 448 g. -ıñ, 126, 310 g. -lar, 252 gazan-: Kazanmak. g. -dı, 742 g. -ıñ, 366 g. -ıp, 650 g. -mak, 354 g. -sa, 572 gazanç: Kazanç, hasılât. g. , 570 gazap: Gazap, öfke, hiddet, kızgınlık. g. -(b)ından, 522 g. -(b)ıñız, 488 g. , 74, 134, 430, 582, 698, 786 g. -da, 774 g. et-: Kızmak, öfkelenmek, hiddetlenmek, 702 gazaplı: Öfkeli, kızgın, hiddetli. g. , 12, 42, 140, 162, 220 gazet: Gazete. g. , 62, 668 g. -de, 62, 150, 254 g. -i, 780 g. -ini, 748 g. -iñ, 300 g. -iñde, 300 g. -lere, 268 g. -li, 62 gazı: Sulama kanallarını, arkları kazma işi; kanal kazma. g. -(a)a, 636 g. , 554, 556, 560 g. -dan, 554, 556 g. -sı, 558 gazık: Kazık. g. , 384, 482, 714 gazın-: Kendisi için kazmak, kendisi kazmak. g. -yaan, 262 gazlı: Gazlı. g. , 268 gazlı suv: Gazoz. g. s. , 72 gazon: Çimen. g. -ları, 456 gääbi aaz-: Yoldan çıkmak, dengesi bozulmak, aklını yitirmek, çıldırmak. g. aa.- , 12, 736, 744, 770 gäädik (TDS. gädik): Gedik, delik. g. , 734 gäädil- (TDS. gädil-): Gedilmek, gedik açılmak. g. -en, 718 gäämi (TDS. gämi): Gemi. g. -(ä)ä, 2268 g. , 454, 602 g. -iñ, 164 g. -leriñ, 682 g. -li, 494 g. -sin, 516, 672 gäät- (TDS. gät-): Gedik/delik açmak. g. -(d)ip, 662 gäävmiş (TDS. gävmiş): Manda, camız, su sığırı. g. , 608 gäävüşe- (TDS. gävüşe-): Geviş getirmek, gevşemek. g. -yäär, 578 geç-: 1. Geçmek. 2. Bağışlamak (suç, günah). 3. Girmek, katılmak. g. !, 10, 14, 148, 208, 230, 522 g. -ääycek, 422 g. -cek, 392 g. -di, 16, 28, 96, 138, 184, 204, 214, 276, 280, 300, 308, 310, 406, 446, 488, 510, 530, 602, 652, 670, 672, 684, 700, 722, 730, 750, 754, 760, 768, 782, 798, 800 g. -diler, 316 g. -dim, 384, 432 g. -diñ, 300 g. -eli, 158, 242 g. -emde, 72, 74, 402 g. -en, 16, 34, 36, 38, 68, 72, 94, 112, 180, 276, 298, 326, 360, 414, 430, 446, 456, 476, 486, 570, 582, 592, 646, 652, 682, 692 g. -ende, 376, 534, 596 g. -enim, 130 g. -enmişin, 616 g. -ensoñ, 18, 798 g. -eñde, 422 g. -er, 108, 282, 382, 528, 620, 644, 688 g. -erdi, 420 g. -erler, 664 g. -iber, 642 g. -iberseñ, 242 g. -ibersin, 138, 414 g. -iñ, 548 g. -ip, 26, 38, 46, 70, 76, 106, 126, 138, 144, 160, 166, 184, 198, 200, 230, 242, 276, 278, 288, 334, 336, 358, 382, 390, 424, 448, 452, 466, 484, 502, 512, 654, 720, 760, 768 g. -ipdim, 72 g. -ipdir, 58, 80, 338, 714, 772 g. -medi, 796 g. -meği, 54, 80 g. -mek, 754 g. -meli, 710 g. -mesin, 344 g. -meyään, 252, 518 g. -meyäär, 24, 360 g. -se, 38, 72, 80, 138, 200, 414, 432, 552, 728, 734 g. -sem, 468 g. -señ, 230 g. -señem, 230 g. -sin, 74, 268, 696, 788 g. -yää, 348, 442 g. -yääler, 410 g. -yään, 8, 188, 226, 304, 422, 460 g. -yäänlere, 452 g. -yääñ, 428 g. -yäär, 332, 338, 390, 434, 448, 602, 610, 700 g. -yäärin, 74 g. -yäärler, 200 g. -yääsiñ, 230 geçi: Keçi. g. , 548 geçil-: 1. Geçilmek. 2. Silinmek (borç). g. -di, 800 g. -en, 778 geçir-: Geçirmek. g. -dim, 310 g. -en, 102, 508 g. -eyin, 740 g. -ipdir, 132, 194 g. -määğe, 694 g. -medi, 422 g. -mek, 422, 520, 564 g. -se, 712 g. -yään, 502 geçiş: Geçiş, geçme, intikâl, transfer. g. -i, 236 geçmiş: Geçmiş, mazi. g. -de, 730 g. -iñ, 130 gedaay: Dilenci. g. , 736, 764 g. -a, 388 g. -lar, 422 gedem: Mağrur, gurulu, kibirli. g. , 70, 140, 750 g. -si, 760 gedemlik: Gurululuk, kibirlilik. g. -(ğ)em, 704 gedemsire-: Kibirlenmek, gururlanmak, böbürlenmek, çalım satmak. g. -(ä)äp, 232 gektar: Hektar. g. , 658 gel-: 1. Gelmek. 2. (Meydana) gelmek. g. !, 34, 36, 50, 56, 62, 74, 88, 110, 118, 158, 212, 242, 244, 250, 282, 306, 308, 310, 330, 342, 364, 422, 434, 440, 476, 484, 488, 492, 566, 568, 642, 694, 722, 742 g. -ääycek, 10, 642 g. -ääydiñ mi, 324, 326 g. -ääyğiniñ, 326 g. -ääyipsiñ, 554 g. -ääyse, 386 g. -cek, 16, 216, 354, 478, 526, 610 g. -ceğin, 448 g. -ceğine, 574 g. -ceğiniñ, 184 g. -ceğmi, 296 g. -di, 26, 36, 44, 70, 78, 96, 112, 116, 118, 120, 136, 146, 166, 176, 184, 192, 196, 258, 262, 272, 282, 286, 288, 310, 314, 352, 358, 380, 384, 394, 400, 402, 432, 434, 446, 476, 482, 528, 532, 554, 560, 570, 574, 582, 602, 624, 636, 638, 642, 648, 654, 660, 666, 696, 706, 722, 724, 736, 758, 760, 762, 770, 772, 774, 784, 786, 788, 792 g. -dik, 86, 330, 602, 624, 800 g. -dikää, 434, 582 g. -diler, 258 g. -dim, 14, 24, 42, 236, 438, 528, 584, 746, 758, 776 g. -di mi, 784 g. -diñ, 122, 416, 580, 680, 772 g. -diñiz, 792 g. -diñ mi, 458 g. -emde, 74, 96 g. -en, 6, 28, 38, 74, 100, 130, 164, 170, 338, 390, 482, 498, 534, 542, 552, 556, 574, 590, 608, 628, 638, 642, 650, 670, 682, 688, 706, 710, 712, 716, 742, 744, 750, 756, 768, 774, 776, 780, 790, 792, 794, 796, 798 g. -ende, 10, 72, 96, 98, 340, 376, 418, 454, 520, 568, 662, 690, 730 g. -enden, 684 g. -endi, 688 g. -endir, 532 g. -ene, 18 g. -enem, 268, 536 g. -eni, 556, 640 g. -enim, 184 g. -enin, 688 g. -eniñe, 690 g. -enler, 240, 472, 796 g. -enook, 242, 414, 552 g. -enookdam, 60 g. -ensiñ, 428 g. -ensiñiz, 292 g. -eñde, 558 g. -er, 62, 92, 94, 206, 350, 354, 420, 452, 522, 530, 548, 574, 590, 592, 598, 612, 638, 640, 648, 700, 732 g. -erden, 308, 784 g. -erdi, 598 g. -erin, 8, 460 g. -er mi, 500 g. -er mikää, 636 g. -erne, 22, 44 g. -erñe, 12, 558, 734 g. -ersiñ, 22, 44, 318 g. -eyin, 216 g. -ğin, 44, 526 g. -ğiniñ, 256 g. -iber, 694, 764 g. -ibersin, 534 g. -iinçää, 72 g. -iñ, 106, 120, 414 g. -ip, 32, 68, 82, 126, 138, 146, 190, 234, 290, 296, 304, 308, 340, 486, 490, 516, 582, 584, 594, 598, 602, 610, 618, 624, 632, 642, 656, 682, 712, 752, 760, 784, 800 g. -ipdi, 168, 680, 792 g. -ipdir, 48, 60, 312, 502, 620 g. -määndi, 574 g. -määni, 308 g. -mäännem, 406 g. -me, 398 g. -meceğne, 460 g. -meceğni, 700 g. -medi, 106, 202, 204, 304, 306, 436, 530, 532, 574, 582, 726, 758, 788 g. -medik, 540 g. -mediñ, 110, 524 g. -mediñ mi, 672 g. -meği, 138 g. -men, 704 g. -mese, 80, 538, 588 g. -mesem, 94 g. -mesin, 214, 540, 570, 586, 624 g. -meyäär, 10, 70, 288, 296, 360, 460 g. -mez, 142, 534, 630 g. -meze, 148 g. -se, 8, 216, 284, 306, 388, 412, 534, 634, 636, 642, 654, 694, 712, 724, 726, 738, 764 g. -sek, 628 g. -sene, 110, 402 g. -señ, 44, 50, 326 g. -señem, 212 g. -sin, 6, 166, 170, 280, 496, 720, 744 g. -yää, 16, 74, 160, 176, 190, 192, 216, 266, 314, 346, 568, 572, 608, 620, 626 g. -yäädi, 704, 792 g. -yäädik, 588, 746 g. -yää mi, 458 g. -yäämiş, 636 g. -yäämişim, 142 g. -yäämişin, 388 g. -yään, 186, 198, 232, 234, 296, 322, 324, 356, 372, 380, 414, 442, 450, 452, 454, 486, 488, 560, 602, 636, 672, 710, 714, 756, 772, 774, 784, 794 g. -yäändir, 594, 638 g. -yääni, 580 g. -yäänin, 508 g. -yääñ, 486, 736 g. -yääñiz, 780 g. -yäär, 18, 34, 70, 100, 148, 150, 170, 176, 202, 222, 226, 230, 240, 348, 376, 406, 408, 412, 438, 448, 450, 482, 484, 506, 512, 516, 520, 530, 532, 534, 540, 542, 556, 560, 572, 580, 592, 630, 646, 748, 788, 792 g. -yäärdi, 730 g. -yäärler, 328 g. -yääs, 98, 798 g. -yääsiñ, 422, 440 gelcek: Gelecek, istikbal. g. -(ğ)e, 426 g. -(ğ)i, 590, 592 g. -(ğ)im, 130 g. -(ğ)imiñ, 520 gelcek yıl: Gelecek sene. g. y. , 672 gelecek: bkz. gelcek. g. -(ğ)i, 694 g. -(ğ)iñ, 720 g. , 512 gel gel: Sonunda, nihayet, neticede, en sonunda, sonuçta. g. g. , 34 gelin: Gelin. g. , 8, 10, 86, 216, 218, 378, 540, 548, 558, 560, 608, 636, 776 g. -dedi, 686 g. -den, 290 g. -i, 192 g. -iñ, 572 g. -ler, 16, 240 gel(i)n: bkz. gelin. g. -iñ, 12, 394 gelinbarmak üzüm: Uzun taneli bir üzüm türü, gelin parmağı. g. ü. , 604 gelin gıız: Kadın. g. g. , 252, 538 gelinkömelek: Gelin mantarı. g. , 192 gelinlik: Gelinlik. g. -(ğ)i, 424 g. , 336, 426 geliş: Gelme, geliş. g. -i, 642 gel(i)ş: bkz. geliş. g. -ine, 742, 768 geliş-: Uygun düşmek, yakışmak. g. -yäär, 452 gel(i)ş-: bkz. geliş-. g. -ip, 272 gelmişek: Göçmen, muhacir. g. -(ğ)e, 780 g. , 762 gelnece: Yenge. g. , 167 g. -ñ, 644, 646 gemir-: Kemirmek. g. -yääñ, 716 gemril-: Kemirilmek. g. -en, 522, 740 genç: Servet, zenginlik. g. -(c)e, 650 g. -(c)i, 72, 270 genci gövher: İnci hazinesi. g. g. , 270, 562, 570 general: General. g. , 698, 700, 714, 718, 724, 748, 750, 752, 756, 760, 762, 768, 772, 774, 776, 784, 786, 794, 796, 798 g. -a, 714, 734, 762, 766 g. -da, 794 g. -dan, 702, 704, 766 g. -ı, 716 g. -ım, 724, 750, 752 g. -ıñ, 698, 700, 702, 706, 712, 716, 800 g. -ıña, 704 general mayor: Tuğgeneral. g. m. , 798 generalşaa: General karısı. g. -ñ, 734 geñ: Hayret verici, şaşırtıcı, tuhaf. g. , 114, 164, 208, 294, 536, 756 geñeşli: Koordineli, düzenli. g. , 780 geñ gaal-: Hayret etmek, şaşırmak. g. g.- , 670 geñ gaaldır-: Hayrette bırakmak, şaşırtmak. g. g. , 768 geñ gör-: Garipsemek, garip karşılamak. g. g.- , 196, 666 geñle-: Şaşmak, şaşırmak, hayret etmek. g. -meli, 298 g. -yää, 48 geñsi: 1. Mükemmel, şahane, nefis, enfes, iyi, güzel, fevkalâde. 2. Bir hoş, garip, tuhaf, şaşırtıcı. g. , 160, 450, 532, 536, 562, 630, 714, 756 geolog: Jeolog, jeoloji uzmanı/mühendisi. g. , 176, 262, 592 g. -a, 198 g. -ıñ, 190 g. -lañ, 32 g. -lar, 302 Georgiy: Kişi adı. G. , 708 Georgiy Eduardoviç: Kişi adı. G. E. , 728 gep: Söz, lâf. g. , 278, 502, 708, 754 g. -den, 580 g. -e, 342, 734, 766 g. -i, 124, 242 g. -ine, 762 g. -mi, 516 gep ber-: Akıl vermek, akıl öğretmek. g. b.- , 140 gepe git-: Birinin sözüne uyarak yanlış iş yapmak, kanmak, aldanmak. g. g.- , 342, 734 gep getir-: Lâf getirmek, maskara etmek. g. g.- , 342 gep gürrüñ: Söz, konuşma, lâf. g. g. , 690 gep nokatla-: Konuşmak, söz etmek, bahsetmek. g. n.- , 704 geple-: Konuşmak, söylemek, bahsetmek. g. -(ä)än, 142 g. -(ä)äp, 106 g. -di, 36, 362, 748 g. -dikçe, 720 g. -määğe, 250 g. -me, 42 g. -meli, 762 g. -mez, 724 g. -mezdi, 704 g. -se, 10, 460 g. -yään, 696, 706, 720 geplet-: Konuşturmak, söyletmek. g. -(d)enden, 250 g. -(d)yää, 550 g. -määñ, 746 gepleş-: Konuşmak, sohbet etmek, fikir alış verişinde bulunmak. g. !, 110 g. -en, 650 g. -ip, 750, 752 g. -ipdik, 556 g. -meli, 708 g. -yäänin, 102 ger-: Germek, açmak, genişletmek. g. -di, 26, 32, 582, 694 g. -diler, 164, 374, 590 g. -en, 134, 160, 202, 540 g. -ende, 502 g. -er, 764 g. -ip, 12, 62, 64, 206, 242, 766, 790 g. -ipdim, 188 g. -ipdir, 372 g. -yäädiler, 174 g. -yään, 466 g. -yääñ, 160 gerçek: Yiğit, babayiğit, cesur. g. (ğ)iñ, 648 g. , 14, 210 g. -ler, 408, 768 g. -lere, 252, 618 g. -leriñ, 618 gerden: Omuz. g. , 684, 742 g. -de, 726 g. -e, 10, 96, 526, 574 g. -i, 62, 200, 364, 742 g. -ime, 204 g. -ine, 654 gerdenlek: Geniş omuzlu, iri yapılı. g. , 648, 742 gerdiş: Devir. g. -ler, 724 gerek: Gerek, lâzım, gerekli, lüzumlu. g. -(ğ)i, 438, 470, 626 g. -(ğ)im, 78, 180, 370, 418, 602 g. -(ğ)ni, 394 g. , 78, 98, 124, 126, 146, 174, 184, 216, 220, 254, 292, 318, 326, 336, 338, 358, 396, 414, 418, 450, 472, 476, 478, 480, 488, 492, 504, 518, 520, 526, 588, 590, 600, 638, 640, 648, 658, 686, 694, 696, 704, 708, 716, 728, 732, 740, 750, 752, 754, 756, 758, 760, 766, 772, 786, 788 g. -dir, 132 g. -mi, 640, 702 g. -miş, 26 g. bol-: Gerekmek, ihtiyaç olmak, gerek duyulmak, 8, 196, 240, 506, 618, 662, 706, 710, 736, 764, 778 Gerek: Kişi adı. G. , 480 gerekli: Gerekli, lüzumlu. g. , 278, 424, 600, 634, 642, 660 gereksiz: Gereksiz, lüzumsuz. g. , 618 geril-: Gerilmek. g. -yäär, 160 ger(i)l-: bkz. geril-. g. -en, 716 gerin-: Gerinmek. g. -di, 552 geriş: 1. Sıradağ(lar). 2. Sırt, bel. g. , 542 g. -li, 606 ger(i)ş: bkz. geriş. g. -i, 200, 386, 430, 680, 794 g. -inde, 400, 508, 532, 668 g. -inden, 146, 800 g. -ine, 598, 698 geriş-: Hep birlikte germek, açmak, uzatmak. g. -ip, 216 geriş geriş: Sıra sıra. g. g. , 160 getiir (< getirer): Getirir. g. , 42, 342, 392, 736, 762 g. -is, 662 getir-: 1. Getirmek. 2. Sıralamak, peş peşe söylemek. g. !, 122, 226, 416, 660, 668, 670, 696 g. -cek, 618 g. -di, 32, 96, 100, 176, 310, 314, 352, 476, 528, 542, 582, 608, 638, 642, 660, 682, 694, 696, 728, 738, 776 g. -dik, 24, 86, 792 g. -dim, 320, 428, 748 g. -en, 86, 186, 648, 702, 742 g. -enñiz, 610 g. -eyin, 758 g. -iñ, 776 g. -ip, 8, 568 g. -ipsiñ, 122 g. -me, 44 g. -mediñ, 424, 426 g. -meği, 490 g. -mek, 260 g. -mez, 650 g. -se, 342 g. -sin, 12 g. -yää, 346 g. -yään, 466, 570, 636 g. -yäär, 102, 176, 378, 578 getir(i)l-: Getirilmek. g. -ip, 646 gey-: Giymek. g. -di, 36, 220, 662, 786, 792 g. -dik, 626, 628 g. -dim, 480 g. -en, 86, 446, 512 g. -eniñ, 16 g. -er, 538 g. -erdi, 686, 708 g. -erdim, 116 g. -ip, 32, 56, 480, 570, 572 g. -ipdir, 62 g. -sem, 418 g. -yäär, 34 g. -yäärsiñ, 74 geyil-: Giyilmek. g. -yäär, 378 geyim: Elbise, giysi, kıyafet. g. , 480 g. -lerniñ, 578 g. -li, 748 gey(i)m: bkz. geyim. g. -e, 572 g. -ine, 194 gey(i)n-: Giyinmek. g. -en, 512 gez-: Gezmek. g. -cek, 740 g. -di, 136, 270, 306, 686, 722 g. -dim, 746 g. -diñ, 124 g. -eli, 118 g. -en, 626 g. -enmiş, 712 g. -er, 484, 528 g. -erdi, 712 g. -ere, 694 g. -ip, 34, 186, 202, 606, 622, 634, 724, 750, 800 g. -ipdir, 336 g. -meli, 436 g. -sem, 418 g. -señ, 142 g. -yäämiş, 724 g. -yään, 132 g. -yääñ, 302 geze-: Nişan almak, gezlemek. g. -(ä)är, 538 gezek: 1. Kere, defa, kez. 2. Sıra. g. -(ğ)i, 364 g. , 306, 662, 672, 724, 738 g. -de, 536, 644 gezekli gezeğ(i)ne: Art arda, sırasıyla. g. g. , 688 gezelği: Yöneltilmiş, doğrultulmuş. g. , 758 gıbırda-: Kıpırdamak, kımıldamak, hareket etmek, yürümek. g. -ap, 272 gıca-: Gıcırdatmak. g. -ap, 764 g. -sa, 794 gıcaalat: Sitem, öfke. g. , 294 g. -lı, 458 gıcak: Perdesiz, üç telli bir çalgı âleti. g. -(ğ)ıñ, 222, 226, 406 g. , 528 g. -da, 294 gıcıkla-: Gıdıklamak. g. -yaar, 162 gıcın-: Sinirlenmek, kızmak, asabı bozulmak. g. -ıp, 116 gıcındır-: Harekete geçirmek, uyandırmak. g. -yaan, 242 gıcırda-: Gıcırdamak, cayırdamak, çatırdamak, kütürdemek. g. -ar, 558 gıdırda-: Yavaş yavaş/ağır ağır çalışmak. g. -ap, 534 gıdır gıdır: Tıkır tıkır. g. g. , 688 gııbat: Gıybet, dedikodu. g. -ı, 362 g. -lar, 178 gııbatkeş: Dedikoducu, dedikodu/gıybet eden. g. -ler, 10 gııcıt ber-: Sitem etmek, kınamak, yüzüne vurmak. g. b.- , 134, 242, 548 gıığıñı pürk-: Kaba davranmak, kabalık etmek. g. p.- , 216 gıığır-: Bağırmak, seslenmek, çağırmak. g. -dı, 692, 696, 742, 760, 762 g. -dık, 628 g. -ıp, 126, 148, 322, 630 g. -ıpdır, 776 g. -ma, 630 gııkılık: 1. Velvele, zırıltı, gürültü. 2. Yaygara. g. -(ğ)ından, 718 g. , 452, 696, 716, 756, 758 gııkuv: 1. Bağırma, nara, çığlık, feryat. 2. Gürültü. g. , 542, 768 gıımılda-: Kımıldamak, kıpırdamak, hareket etmek. g. -ap, 736 g. -maan, 668 gıımıldı: Kımıltı, kıpırtı, hareket. g. , 572 gıın: Kın. g. -a, 174 g. -ını, 718 g. -sız, 738 gıına-: Eziyet/işkence etmek, ıstırap çektirmek, incitmek, canını yakmak. g. -amda, 550 gıınan-: Kahırlanmak, tasalanmak, kederlenmek, üzülmek. g. -an, 170 g. -dı, 362 g. -dık, 796 g. -dım, 132 g. -ıp, 300 g. -ma, 32, 222, 630 g. -madı, 362 g. -mayaan, 142 g. -mazdık, 510 g. -yaa mı, 288 g. -yaan, 362 gıınanç: Acı, kahır, keder, üzüntü, elem, kaygı, tasa. g. , 288, 412 gııñaç: Baş örtüsü. g. -(c)ı, 308 g. -(c)ınıñ, 94 g. -(c)ıñ, 258, 260 g. , 186, 308 g. -lı, 106, 308, 610 gıır: Kır (renk). g. , 12, 338, 378, 414, 786, 788 gıısğa: Kısa. g. , 210, 394, 412, 422, 726 g. -cık, 456 g. -sı, 472 gıısğalt-: Kısaltmak, kısmak. g. -(d)ıbam, 674 g. -(d)ıp, 352 gıışar-: Yatmak, uzanmak. g. -anda, 694 gıışık: Eğri, bükük, kırışık. g. , 60 gııtak: Doğru değil, eğri. g. -(ğ)ın, 552 gıız: Kız. g. , 16, 24, 48, 56, 74, 76, 80, 86, 100, 102, 104, 106, 108, 110, 128, 130, 132, 160, 162, 194, 232, 254, 266, 278, 280, 282, 294, 308, 318, 322, 324, 350, 400, 424, 426, 428, 436, 446, 452, 482, 494, 524, 526, 528, 548, 570, 592, 604, 606, 646, 648, 650, 728, 730, 746, 752, 790 g. -a, 40, 48, 104, 160, 176, 350, 490, 538, 568, 694 g. -am, 162, 326, 332 g. -cağaz, 160, 162, 258 g. -da, 426, 726 g. -dan, 106, 350, 480, 730 g. -ı, 24, 100, 104, 106, 124, 132, 162, 228, 278, 324, 326, 424, 480, 550, 552, 562, 570, 728, 730, 732, 742, 746, 792 g. -ıdır, 572 g. -ım, 150, 152, 220, 224, 226, 282, 550, 552, 554 g. -ımıñ, 150 g. -ımız, 574 g. -ın, 312 g. -ına, 220, 518, 548, 570, 730 g. -ınam, 548, 550 g. -ından, 320 g. -ını, 106, 194 g. -ınıñ, 548, 550, 552, 570, 730 g. -ıñ, 26, 106, 124, 132, 224, 236, 280, 320, 324, 402, 424, 456, 510, 550, 554, 650, 694, 730 g. -ıñı, 222 g. -lañ, 252 g. -lar, 8, 240, 330, 344, 350, 538, 562, 716 g. -lara, 278 g. -ları, 372, 646 gıız çıkar-: Kız çıkarmak/evermek. g. ç.- , 414 gıl: Kıl. g. , 194 gılav: 1. Öfke, sinir. 2. (Kesici/delici) uç, ağız. g. , 656 g. -ını, 198 g. -mı, 384 gılav al-: 1. Yaptığı bir iş rast gidince şımarmak, ne yapacağını şaşırmak. 2. Keyiflenmek, keyif çatmak. g. a.- , 340, 644, 702 gılav ber-: 1. Kışkırtmak, tahrik etmek, azdırmak. 2. Teşvik etmek, şevk vermek, şevklendirmek. g. b.- , 140, 750 gılavlı: Hevesli, istekli, şevkli. g. , 736, 760, 800 gılıç: Kılıç. g. -(c)ı, 738 g. -(c)ıñ, 34, 742 g. , 146, 148, 150, 558, 614 g. -da, 776 g. -dı, 738 g. -lı, 776 gıl(ı)ç: bkz. gılıç. g. -(c)ını, 6 g. -(c)ıñı, 12 gılık: Davranış, huy, seciye, tıynet, kisve, görünüş. g. -(ğ)nı, 722 g. , 382 g. -da, 210 gımız: Kımız. g. , 86 g. -ından, 608 gımmat: 1. Kıymetli, değerli. 2. Kıymet, değer. g. , 128 g. -ın, 214 gım(m)at: bkz. gımmat. g. -ın, 270 gımmatlı: Sevgili, kıymetli, değerli, önemli. g. , 298, 344, 662 gıñır: 1. Öfkeli, kızgın, hırçın. 2. Zalim. g. , 188, 198, 264, 266, 760 gıp-: Kırpmak. g. -dı, 692 gıpış-: Birbirine göz kırpmak. g. -ıp, 232 g. -yaan, 196, 238 gır: Kır, bozkır, step. g. , 586 g. -da, 744 g. -ıñ, 770 gır-: Kırmak. g. -ıp, 50 gıra: Kenar. g. -dan, 568 g. -sı, 716, 740 gıraan: Bir para birimi. g. , 208 g. -a, 580 g. -ı, 206, 580 gırala-: (Irmak/yol boyunu) takip edip gitmek, izlemek. g. -ap, 666 gırav: Kırağı. g. , 180, 284 g. -lı, 722 gır ganıım: Azılı düşman, baş düşman. g. g. , 150 Gırğız: Kırgız. G. , 86, 608 G. -lara, 88 G. -larıñ, 614 gırıl-: Kırılmak, hep birlikte ölmek, büsbütün yok olmak. g. -sağam, 780 g. -yaan, 680 g. -yaançaañız, 764 g. -yaar, 438 gırlışık: Karşılıklı birbirini kırma, soyunu kesme, kökünü kurutma, soy kırımı. g. -sız, 170 gırmançalı: (Dibi) çamurlu. g. , 618 gırmılda-: Kımıldamak, kıpırdamak, hareket etmek. g. !, 556 g. -an, 586 g. -ap, 572, 580 gırmızı: Al, kırmızı, kızıl. g. , 122, 160, 200, 216, 260, 428, 450, 454, 476, 480, 758 gırp-: Kırpmak. g. -maan, 578 gıs-: 1. Kısmak. 2. Sıkmak, sıkıştırmak. 3. Sıkıntı vermek, eziyet/işkence etmek. g. -anda, 170 g. -anımda, 74 g. -anmı, 322 g. -ar, 284 g. -dı, 94, 552, 588, 786, 794 g. -dık, 86 g. -ıp, 96, 150, 306, 756 g. -ıpdır, 750 g. -madı, 730 g. -mak, 126 g. -yaa mı, 228 g. -yaar, 222 gısaç: Mengene. g. -dan, 710 gısdır-: Kıstırmak. g. -ıp, 186, 188 gısğan-: Esirgemek, acımak, kıyamamak. g. -ıpdır, 612 g. -ma, 62, 64, 548, 712 g. -maalııñ, 248, 364 g. -maaversin, 24 g. -sa, 612 g. -yaandır, 10 gısık: Cimri, eli sıkı. g. , 574 gısıl-: Sokulmak. g. -dı, 584 gısıl(ı)ş-: Sıkışmak, birbirine yakın durmak/oturmak. g. -ıp, 144 gısım: Avuç. g. , 364 gısımla-: Eliyle sıkıp tutmak, avuçlamak. g. -an, 242 g. -ap, 580 g. -dı, 570 gısış-: Sıkıştırmakta yardımlaşmak, birlikte sıkıştırmak. g. !, 126 gıssa-: Acele ettirmek, sıkıştırmak. g. !, 524 g. -ap, 124 g. -yaar, 542, 558 gıssağlı: Hemen, derhal, çabucak. g. , 554, 768 gıssan-: Çabuk davranmak, acele etmek, acelesi olmak. g. -yaa, 752 g. -yaan, 736 g. -yaar, 750 gış: Kış. g. , 88, 142, 310, 486, 566, 570 g. -da, 94, 348, 350, 352, 402, 476, 558, 572, 636, 708 g. -dan, 672 g. -dı, 572 g. -ın, 626 g. -ına, 558 g. -ıñ, 374 g. -ıña, 310 g. -kı, 768 gıt: Kıt, çok az bulunan, nadir. g. , 66, 586, 670 gıtlık: Kıtlık, az bulunma. g. , 754 gıya: Eğri, yamuk, bükük. g. , 184, 662, 664 gıya bak-: Göz ucuyla bakmak. g. b.- , 478, 554 gıya bakış: Göz ucuyla bakma, yan bakış. g. b. , 430 gıybat: bkz. gııbat. g. , 338 g. -ı, 440 gıyçak: Sivri, keskin. g. -lı, 322 gıyçak gıyçak: Sivri sivri, keskin keskin. g. g. , 86 gıyıl-: 1. Kıyılmak, dilinmek, keskin bir şeyle kesilmek. 2. Çatlamak. g. -an, 170 g. -sam, 232 g. -yaar, 314 gıykuv: bkz. gııkuv. g. -dan, 146 gız-: 1. Kızmak, ısınmak. 2. Kızmak, öfkelenmek. 3. Kızışmak, hızlanmak, hareketlenmek. g. -an, 482, 696, 764 g. -anda, 750 g. -dı, 722, 742, 768 g. -ıp, 124 g. -ma, 528 g. -maz, 82 gızar-: Kızarmak. g. -an, 258 g. -anda, 662 g. -dı, 296 g. -ıp, 114, 178, 406, 714 g. -yaar, 30, 604 gızart-: Kızartmak. g. -(d)yaar, 372 g. -dı, 286, 372 gızğan: Kabuğu boz renkli, dalları dikenli, gür ve bodur bir yabanî ağaç. g. -ıñ, 338 gızğılt: Kızıl, kırmızı. g. , 404 gızğın: Sıcak, kızgın. g. , 558, 690 g. -ı, 666 gızğınlık: Sıcaklık, hararet, ısı. g. -(ğ)ıñ, 706 gızıklı: Enteresan, ilgi çekici, ilginç. g. , 210 gızıl-I: Kırmızı, kızıl, al. g. , 34, 112, 124, 126, 174, 204, 446, 450, 544, 580, 596, 612, 614, 624, 634, 636, 642, 644, 646, 648, 650, 670, 696, 698, 702, 726, 736, 746, 748, 752, 766, 770, 772, 776, 778, 780, 784, 796, 798 g. -lar, 750, 788 gızıl-II: Altın. g. , 570, 632 g. -dan, 548, 624, 630, 662 gızılbaş: Kızılbaş. g. -lar, 58 gızıl gıraan güldür-: Çok güldürmek, güldürüp kendinden geçirmek. g. g. g.- , 344 Gızıl Goşun: Kızıl Ordu. G. G. , 258, 768, 782, 792 Gızıl Gvardiya: Kızıl Muhafız Birlikleri; 1917-1918 yıllarında bolşevikler partisi tarafından oluşturulan savaşçı muhafız birlikleri. G. G. , 742 gızıl kerven: Yılın ilk ürününü taşıyan kağnılar, develer topluluğu; kızıl kervan. g. k. , 300 gızma: Asabî, hırçın, kızgın, öfkeli. g. , 740, 760, 774 gidil-: Gidilmek. g. -ende, 378 g. -yäär, 594 gider-: 1. Aldırmak, kaptırmak. 2. Gidermek, ortadan kaldırmak. g. -en, 348 g. -men, 712 g. -se, 342 gidiş: Gidiş (tempo). g. -i, 768 giicääniñ yaarı: Gece yarısı. g. y. , 64, 66, 406, 660 giicääñ yaarı: bkz. giicääniñ yaarı. g. y. , 136, 542 giice: Gece, geceleyin. g. -(ä)ä, 60, 456 g. -(ä)ämiz, 50 g. -(ä)äni, 688 g. -(ä)äniñ, 64, 66, 406, 552, 660 g. -(ä)äñ, 136, 542 g. , 26, 28, 40, 42, 50, 64, 68, 70, 86, 94, 96, 136, 202, 318, 350, 404, 430, 434, 442, 458, 484, 486, 522, 528, 552, 566, 568, 614, 634, 636, 662, 666, 708, 772, 774, 776, 784 g. -cik, 486 g. -de, 190, 778 g. -den, 564 g. -dir, 722 g. -ler, 134, 186, 238, 348, 374, 528, 746 g. -ler-ää, 528 g. -lerde, 44, 576 g. -leri, 136, 196, 336 g. -lerne, 482 g. -si, 8, 96, 164, 320, 326, 566, 570 giice-: Gicimek, kaşınmak, kaşıntı duymak. g. -(ä)äp, 712 giice gündiiz: Gece gündüz, durmaksızın. g. g. , 612 giiceki: Geceki. g. , 478, 732 giiç: Geç, geç vakit. g. , 410, 580, 698, 784 giiçle-: Akşam geç vakitte bir yere gitmek, geç gitmek. g. -(ä)äpsiñ, 742 giiç tur-: Geç kalkmak. g. t.- , 684 giiñ: 1. Geniş, ferah (yer). 2. Geniş, dolgun (vücut). g. , 44, 46, 118, 122, 140, 160, 166, 284, 320, 348, 352, 406, 424, 470, 486, 530, 572, 654, 700, 782, 800 giiñe-: Genişlemek. g. -yää, 130, 178 giiñel-: Genişlemek. g. -ääydi, 238 g. -yäär, 178 giiñ gövrümli: Soğuk kanlı, öfkelenmeyen, içi daralmayan, sakin. g. g. , 147 giiñlik: Genişlik. g. -(ğ)i, 358 giir-: 1. Girmek. 2. Bürünmek, bir şeyin şekline girmek. g. -cek, 542 g. -di, 70, 324, 476, 642, 700, 758 g. -diğiçe, 36 g. -dim, 310, 436 g. -en, 404, 642, 772 g. -ende, 496 g. -ersiñ, 46 g. -ip, 192, 194, 456, 602, 606, 618, 670, 754 g. -määndir, 402 g. -medi, 384 g. -mek , 666 g. -se, 402, 784 g. -sin, 6 g. -yäär, 574 giirdeci: Gelir, hasılât, kâr, kazanç. g. , 626 girdaap: Girdap, hortum. g. -(b)ına, 606 girev: Garanti. g. -i, 520 giryaan: Ağlayan, ağlayıcı. g. eyle-: Ağlamak, ağlamaklı olmak, 58 Gissar: Yer adı. G. , 608 G. -dan, 38 git-: 1. Gitmek. 2. Dünyadan göçmek, ölmek. g. -(d)ääymääğe, 336 g. -(d)eli, 250, 432, 458, 478, 570, 616, 758 g. -(d)emde, 74 g. -(d)en, 8, 66, 70, 138, 148, 188, 200, 256, 276, 342, 384, 422, 448, 460, 476, 512, 550, 622, 640, 654, 714, 772, 780, 790 g. -(d)ende, 598, 670 g. -(d)enin, 308 g. -(d)eniñ, 46 g. -(d)enlere, 454 g. -(d)enmiş, 670 g. -(d)enmiz, 16 g. -(d)enook, 514, 662 g. -(d)ensoñ, 796 g. -(d)eñde, 46 g. -(d)er, 46, 108, 110, 340, 386, 392, 492, 528, 578, 580, 598, 614 g. -(d)ere, 480 g. -(d)erdi, 708 g. -(d)erdim, 62, 112, 176 g. -(d)erin, 78, 156, 196 g. -(d)ersiñ, 186, 294 g. -(d)eyin, 434, 440, 730, 752, 758 g. -(d)eyin mi, 224 g. -(d)iber, 158 g. -(d)iberse, 340 g. -(d)iberyää, 218 g. -(d)ip, 70, 102, 112, 158, 164, 208, 252, 266, 278, 302, 336, 404, 434, 438, 480, 514, 556, 612, 614, 640, 650, 664, 666, 672, 720, 724, 762, 794 g. -(d)ipdir, 30, 80, 150, 312 g. -(d)yää, 166, 182, 200, 204, 216, 238, 278, 334 g. -(d)yään, 40, 74, 98, 152, 162, 204, 206, 290, 428, 450, 498, 672, 710 g. -(d)yääñ, 732 g. -(d)yäär, 130, 178, 232, 276, 342, 376, 596, 612, 634, 698 g. -(d)yäärdi, 38, 682 g. -(d)yääris, 260 g. !, 78, 342, 486, 640, 650 g. -cek, 130, 414, 534, 556, 698, 700, 706, 750 g. -cekler, 750 g. -di, 10, 40, 44, 86, 96, 102, 112, 136, 166, 196, 202, 204, 220, 230, 250, 260, 270, 272, 288, 304, 308, 356, 358, 360, 362, 364, 446, 452, 454, 456, 476, 482, 488, 510, 524, 550, 552, 574, 576, 582, 604, 606, 608, 610, 632, 638, 640, 642, 644, 648, 652, 654, 672, 698, 700, 712, 714, 716, 718, 732, 734, 760, 772, 794, 798, 800 g. -dik, 18, 684 g. -di-le, 548 g. -diler, 260, 684, 726 g. -dim, 262, 320, 322, 446, 452, 610 g. -di mi, 244 g. -diñ, 50, 484, 622 g. -diñ mi, 234 g. -me, 42, 44, 342, 734 g. -meceğne, 558 g. -medi, 264, 266, 380 g. -medik, 344 g. -medim, 550 g. -meği, 780 g. -mek, 60, 382 g. -meli, 108, 480, 672, 770 g. -melidir, 552 g. -mersiñ, 556 g. -mesin, 70, 142, 182 g. -meyäär, 106, 200, 260, 330, 670 g. -mez, 96, 118, 236, 750 g. -se, 144, 378, 796 g. -seğem, 432 g. -sek, 714 g. -sem, 198, 598 g. -señ, 458, 558, 612 g. -señem, 184, 510 g. -señiz, 772 g. -sin, 6, 170, 762 gitar: bkz. gitara. g. -ı, 692 gitara: Gitar. g. , 696 g. -anı, 696 gitdikçe: Gittikçe, gitgide. g. , 722 Gitler: Kişi adı; Hitler. G. -den, 96 gizle-: Gizlemek, saklamak. g. -(ä)än, 158 g. -(ä)äp, 622 g. -cek, 294, 522 g. -di, 26, 64, 362, 456, 638 g. -määğe, 570 g. -me, 550 g. -mek, 382 g. -yään, 178 g. -yääñ, 744 g. -yäär, 298, 360, 484 gizlen-: Gizlenmek, saklanmak. g. -en, 178, 260 g. -ip, 194, 260, 730 g. -ipdir, 194 gizliin: 1. Gizlice, gizli olarak. 2. Gizli, için için. g. , 152, 554 gizliinlik: Gizlilik, saklılık. g. -de, 538 goca: 1. İhtiyar, yaşlı, koca. 2. Üstünden çok yıl, asır geçmiş olan; eski, yaşlı. g. , 12, 70, 148, 210, 220, 222, 266, 302, 304, 338, 358, 372, 412, 448, 454, 476, 488, 560, 564, 590, 614, 618, 630, 632, 640, 660, 662, 698, 700, 712, 714, 716, 732, 750, 762, 766, 776, 782, 784, 794 g. -anı, 564, 716 g. -anıñ, 412 g. -añ, 772 g. -dan, 734 g. -lar, 408, 476, 532 gocalık: İhtiyarlık, yaşlılık. g. -(ğ)ıñ, 532 gocamaan: Üstünden çok yıl, asır geçmiş olan; eski, yaşlı. g. , 274, 502, 564 goçak: Büyük, iri. g. , 58, 100, 162, 206, 358, 456, 506, 614, 636, 698, 732, 736 goç yiğit: Bahadır, koç yiğit, gerçek yiğit. g. y. , 6, 208, 476, 650, 652 gol-I: 1. El. 2. Kol. 3. Dal (ağaç). g. , 164, 168, 216, 274, 308, 452, 636 g. -da, 538 g. -dan, 518, 606 g. -ı, 10, 160, 358, 448, 490, 766 g. -lar, 134, 502, 566 g. -ları, 96, 582, 766, 786 g. -larımı, 188 g. -ların, 32, 692 g. -umdan, 266 g. -umı, 190 g. -un, 106, 206, 454 g. -una, 214, 582, 754 g. -unda, 72, 738 g. -undaakı, 584 g. -undan, 482, 700 g. -uñdan, 690 g. -uñı, 402 gol-II : Gol (spor). g. , 542 golam goş: Pılı pırtı, eşya. g. g. , 768 golay: Yakın. g. , 784 g. -daakı, 732 gol ber-: El vermek, el uzatmak. g. b.- , 500, 690 gol bula-: 1. El sallamak. 2. Dallanmak (ağaç). g. b.- , 184, 284 golça: 1. Bakraç, kova. 2. Testi. g. , 134, 572, 578, 584 g. -a 82, 576 g. -anı, 582 g. -anıñ, 576 g. -cık, 580 g. -da, 582 g. -sı, 574, 582 g. -sını, 580, 582 golda-: Birini desteklemek, kollamak. g. -amook, 766 g. -cak, 62 g. -dı, 692, 696, 768 g. -yaa, 696 g. -yaan, 726, 756, 764, 766 g. -yaañ, 468 g. -yaar, 692, 780 goldav: Destek, yardım, himaye. g. , 648, 760, 780, 782 g. -a, 468, 516, 716, 726 goldav ber-: Yardım etmek, desteklemek, destek vermek, himaye etmek. g. b.- , 264, 266, 680, 800 gol gaalğat-: El sallamak. g. g.- , 50, 692 gol govşur-: El bağlamak. g. g.- , 424 gol goy-: İmzalamak, imza atmak. g. g.- , 136 gol göter-: El kaldırmak. g. g.- , 120 golsuz: Kolsuz. g. , 362 goltğı: Yardım, destek, himaye. g. , 796 goltuk: Koltuk. g. -dan, 40, 470 goltukdan göter-: Canlandırmak, dinçleştirmek, güç vermek. g. g.- , 40, 470 golutğı: bkz. goltğı. g. , 708 gomal-: Gereksiz yere öğünmek, yok yere öğünmek. g. -maan, 338 gompar-: Büyüklenmek, çalım satmak. g. -ıp, 340 gon-: Konmak, oturmak, yerleşmek. g. -an, 460 g. -ar, 476 g. -ardı, 598 g. -dı, 44, 164, 394, 398 g. -madık, 34 g. -up, 66, 534, 598 g. -yaan, 178 goncuna goor guyul-: Huzuru kaçmak, çok fazla etkilenmek. g. g. g.- , 786 gonç: Ayakkabının topuktan yukarıda kalan kısmı, konç. g. (c)una, 786 gondur-: Kondurmak, takmak, iliştirmek. g. -makçı, 398 Goñrat: Yer adı. G. -(d)a, 556 G. -dan, 560 goñşı: Komşu. g. , 80, 134, 178, 280, 662, 672, 732, 738, 754, 776 g. -ım, 352, 420, 666, 670, 674 g. -ımıñ, 670 g. -(u)lar, 684 g. -(u)ları, 148 g. -(u)sı, 684 g. -(u)sına, 738 g. -(u)sını, 178 g. -(u)sınıñ, 166 goñur: Boza çalan kahverengi. g. , 14, 266, 446, 698 gooğurda-: Kumru ötmek; kuğurdamak. g. -dı, 44 gooğurdaş-: Kumrular birlikte ötüşmek; kuğurdaşmak. g. -ıp, 164 gooğur gooğur: Kumruların öterken çıkardığı ses; kuğur kuğur. g. g. , 44 gooh: Hayhuy, bağrışma, çığrışma, hırgür. g. , 542 g. -ı, 658 g. -lı, 210, 696, 736 gool: Büyük kum tepeleri arasında bulunan ve uzayıp giden çukurluk. g. -a, 750 g. -da mı, 432 g. -lar, 32, 288, 572, 610 g. -lardan, 652 g. -ları, 308 goom-I: 1. Şiddetli fırtına yüzünden denizde meydana gelen büyük/güçlü dalga. 2. Fırtına. g. -a, 238 g. -ı, 596 g. -lañ, 198 g. -lar, 160, 162, 482, 768 g. -lardan, 162 g. -ları, 42, 162, 268 g. -larıñ, 400, 532 g. -uñ, 598 goom-II: Yan, arka. g. -undan, 24 goonamçılık: Mezarlık, kabristan. g. , 262, 264 goor: Kor. g. , 786 g. -ı, 310, 374 g. -lı, 594 goora-: Korumak. g. !, 510 g. -alııñ, 424, 744 g. -an, 32, 192 g. -ap, 42, 102, 260, 374, 654, 682 g. -cak, 764 g. -dı, 636, 654 g. -dım, 670 g. -dıñ, 680 g. -maağa, 96 g. -madığıñ, 224 g. -mağı, 260 g. -malı, 780 g. -yaan, 256, 488, 764 g. -yaar, 774 g. -yaas, 314 goorağ: Koruma, muhafaza. g. -ında, 764 gooran-: Korunmak, muhafaza edilmek. g. -ar, 754 gooraycı: Muhafız. g. , 774 goorhaana: Cephanelik. g. , 794 g. -a 756 g. -lañ, 766 g. -sı, 754 gooza: Koza. g. , 608 g. -anı, 394 g. -anıñ, 394 g. -lar, 376 g. -larıñ, 198 goozğa-: Kurcalamak, karıştırmak, deşmek. g. -ma, 74 g. -yaar, 150, 294 goozğalañ: 1. İsyan, ayaklanma. 2. Rahatsız edici hareket, telâşlandırma. g. , 706 g. -a, 764 goozğan-: Kıpırdanmak, kımıldanmak. g. -ar, 454 gop-: 1. Kopmak. 2. Ayağa kalkmak, türemek. 3. Kırılmak. g. !, 426 g. -aayaanook, 432 g. -aaymasın, 684 g. -an, 508 g. -dı, 690 g. -up, 582 g. -yaar, 388 gopar-: Koparmak, sökmek, çekip çıkarmak. g. -dı, 742 g. -sa, 378 gopbaam: Kasıntı, mağrur, kibirli. g. , 134 gop ber-: Cesaret vermek, şevklendirmek, moral vermek. g. b.- , 140 gopgovı: Çok iyi, pek iyi, pek güzel. g. , 234 gopuz: Kopuz. g. -ı, 72 gor: Biriktirilen para, sermaye. g. -muza, 626 gordur-: Atı dört nala sürmek, koşturmak. g. -ıp, 784 gork-: Korkmak. g. -an, 732 g. -duñız mı, 324 g. -ma, 522 g. -maan, 702 g. -mayaar, 388 g. -mayaas, 662 g. -up, 542 g. -yaamış, 782 g. -yaan, 388, 426, 440, 720, 734 gorka: Ürkek ürkek, korka korka, korkarak. g. , 10, 324, 578 gorkı: Korku. g. -(a)a, 652 g. , 110, 152, 648 gorkulı: Korkulu, korkunç. g. , 60, 134, 136, 140, 322 gorkuz-: Korkutmak. g. -madı, 730 Gorküyze: Yer adı. g. -de, 350 gorp: Hendek, çukur, obruk. g. -a, 284, 430, 648 gorp at-: Oyulmak, delinmek. g. a.- , 584 goş: Mal, eşya, öteberi, pılı pırtı. g. , 526, 560, 614 g. -ı, 768 g. -lı, 136 g. -umız, 526 g. -unda, 48, 196, 292 goş-: 1. Katmak, eklemek, ilâve etmek. 2. Düzmek, yazmak (şiir). g. !, 330 g. -an, 626 g. -ar, 538 g. -dı, 556, 602 g. -dum, 346 g. -maağa, 70 g. -up, 66, 180, 406, 484, 562, 652 g. -upsıñ, 306 g. -yaan, 750 g. -yaañ, 468 g. -yaar, 488 goşa-I: Çift, çifte, çatal. g. , 72, 118, 290, 310, 316, 328, 350, 370, 394, 418, 430, 472, 478, 554, 556, 558, 588, 618, 702, 712, 734, 792 goşa-II: Av tüfeği, çifte. g. , 320 g. -sına, 506 g. -sını, 506 goşabaşlı: Çift başlı, iki başlı. g. , 698 goşant: Katkı. g. , 626 goşar: Bilek. g. -ımdan, 72, 134 g. -larıñ, 622 goşavuçla-: Ellerini birleştirip iki avucuyla almak, avuçlamak. g. -ap, 18, 120, 400 goşğam (< goşğı hem): Şiir de. g. , 44, 130, 132 goşğı: Şiir. g. -(a)a, 144, 240, 272, 342 g. , 46, 104, 124, 130, 132, 144, 190, 192, 194, 240, 332, 372, 412, 418, 478, 480, 482, 490, 680 g. -ım, 484, 610 g. -ınam, 124 g. -ıñ, 144 g. -(u)da, 130, 238 g. -(u)dan, 170 g. -(u)dandır, 412 g. -(u)lar, 334 g. -(u)lara, 342 g. -(u)larım, 128 g. -(u)sından, 372 g. -(u)sız, 130 goşmaça: Ek, ilâve. g. , 738 goşul-: Katılmak, beraber olmak. g. !, 348 g. -ar, 760 g. -cak, 660 g. -dı, 702 g. -ıp, 198, 720, 744 g. -ma, 710 g. -masam, 714 goşulış-: Karışmak, birleşmek. g. -yaan, 128 goşun: Ordu. g. , 724, 744, 784 g. -a, 258, 748, 768 g. -daakı, 414 g. -dan, 782 g. -ı, 700, 756, 760, 768, 770, 788, 792 g. -ıñ, 438, 724 g. -lar, 200 g. -sız, 756 gotur: Çiçek bozuğu, çopur. g. , 736, 784 Goturdepe: Yer adı. G. , 594 gova: Kova. g. , 586 g. -aña, 590 g. -lı, 588 govaça: Kendisinden pamuk toplanan bitki; pamuk. g. , 238, 658, 670 g. -a, 202 g. -am, 376 g. -anam, 314 g. -anı, 394 g. -anıñ, 316 g. -lañ, 670 govak: Kovuk. g. -(ğ)a, 566 g. , 566 g. -da, 566 g. -larda, 566 g. -lı, 716 govallañ (< govaldañ): Çorapsız. g. , 572 govğaa: Kavga, gürültü, patırtı. g. -dan, 700 govı: İyi, güzel. g. , 28, 98, 132, 146, 210, 316, 344, 358, 372, 374, 382, 432, 452, 520, 540, 558, 586, 594, 606, 612, 626, 628, 642, 644, 690, 700, 720, 738, 744, 752, 754, 780, 784, 800 g. -(u)dan, 396 g. -(u)dı, 692 g. -(u)dır, 796 g. -(u)raak, 746 g. -(u)sı, 212, 486 g. -(u)sına, 386 g. -(u)sını, 396 govı gör-: Beğenmek, hoşlanmak. g. g.- , 150, 714 govraak: Fazla, fazlarak. g. , 792 govşa-: Gevşemek. g. -ap, 40 g. -dı, 782 govşak: Gevşek. g. , 382 govşur-: 1. Sunmak. 2. Götürmek, iletmek, ulaştırmak, kavuşturmak. g. -ar, 228 g. -dı, 794 g. -ma, 424 govur: Gürültü. g. -ı, 258 govurdı: Gürültü, patırtı. g. -ıñız, 290 govurma: Kavurma. g. -lı, 324 govza-: 1. Azalmak, eksilmek. 2. Boşalmak. g. -an, 602 g. -dı, 134 goy-: Koymak, bırakmak. g. !, 8, 12, 14, 16, 24, 26, 30, 62, 142, 152, 170, 180, 182, 222, 252, 264, 268, 330, 408, 478, 554, 568, 610, 628, 630, 706, 744 g. -abilmään, 178 g. -am, 180 g. -an, 16, 34, 516, 648 g. -andan, 580 g. -anıñ, 16 g. -anlar, 764 g. -arsıñ, 186 g. -cak, 630 g. -cak mı, 556 g. -dı, 324, 362, 438, 578, 640, 642, 644, 720, 744, 770 g. -duk, 700 g. -dular, 330, 374 g. -dum, 458 g. -duñ, 376 g. -ğun, 506 g. -maan, 600 g. -maayın, 428 g. -madı, 136 g. -madık, 638 g. -madım, 606, 632 g. -mağı, 242, 646 g. -mak, 528 g. -malı, 704 g. -marıs, 742 g. -masak, 660 g. -maz, 136, 650 g. -sa, 526, 708 g. -salar, 178 g. -sana, 722 g. -sañ, 520 g. -ubam, 174 g. -up, 22, 44, 46, 148, 156, 196, 228, 260, 362, 540, 756 g. -updıñ, 580 g. -yaa, 344 g. -yaar, 692 goyal-: Koyulaşmak, daha koyu olmak. g. -sın, 608 goyber-: Serbest bırakmak, salıvermek. g. !, 62, 64 g. -di, 742 g. -diñ, 400 g. -ip, 34 g. -mecek, 558 g. -mez, 554 goyberil-: Serbest bırakılmak, salıverilmek. g. -cek, 36 goyı: Koyu. g. , 602, 694 goyun: Koyun. g. , 196, 252, 352, 386, 548, 614, 686 g. -a, 386 g. -dır, 750 g. -lar, 32, 636 g. -ları, 636 g. -larıñ, 190, 616 goy(u)n: bkz. goyun. g. -uñ, 716, 738 goyun kelle: Kaz kafalı; anlayışsız, kavrayışsız, kafasız. g. k. , 782 goyun sürüsi: Koyun sürüsü. g. s. , 636 göç: 1. Göç. 2. Hareket, manevra. g. -i, 198, 794 g. -ünde, 738 g. -ündediñ, 536 göç-: 1. Göçmek, hareket etmek, hareketlenmek. 2. Patlamak, ateşlenmek. g. -di, 64, 222, 360, 488, 664, 792 g. -düği, 152 g. -en, 28, 660, 662 g. -ende, 302 g. -erler, 152 g. -eyin, 794 g. -määğe, 690 g. -mesin, 152 g. -se, 336 g. -üp, 198, 202, 624, 700 g. -yää, 182 g. -yään, 654 g. -yäär, 700 göçer: Hareket. g. -e, 660 göçğün: 1. Heyecan. 2. Öfke. 3. Sıcak, kızgınlık, hararet. g. , 206, 660, 728 göçğünli: 1. Heyecanlı. 2. Gürültülü, patırtılı, şamatalı, tantanalı. 3. Fırtınalı. 4. Öfkeli. g. , 206, 348, 562, 648, 768 göçme: Seyyar. g. , 786 göçür-: Göçürmek, nakletmek. g. -ääymeli, 720 gödek: Bayağı, densiz, kaba, kırıcı. g. , 128 g. -di, 704 göhert: Hantal, yavaş hareket eden, uyuşuk. g. , 588 göle: Buzağı. g. -(ä)äniñ, 584 g. -li, 576 göm-: 1. Gömmek. 2. Bir şeyin üzerini örtmek/kapatmak. g. !, 712 g. -cek, 568 g. -di, 484 g. -se, 378 g. -üp, 582 g. -üpdir, 566 gömgöök: Gömgök, masmavi. g. , 50 gömül-: Gömülmek; kum, toprak vb. şeylerle üstü örtülmek. g. -di, 362 g. -en, 570 g. -yään, 178 gönder-: Göndermek. g. !, 496 g. -en, 776 g. -ipdir, 784 g. -sin, 170 g. -yäär, 516 gönel-: Yönelmek. g. -di, 760 gönen-: Gönenmek, tadını çıkarmak, zevk almak. g. -di, 730 g. -en, 316 g. -ip, 66 g. -sin, 170 g. -yää, 178, 306 göni: Doğru, düz, dik, direk, ok gibi. g. , 46, 182, 542, 694, 716, 754, 760, 792 göni git-: Doğru gitmek, düz gitmek. g. g.- , 260 gööğe gal-: Yukarı kalkmak, yükselmek. g. g.- , 84 gööğele: Ham, çiğ. g. , 224, 332 gööğert-: 1. Yetiştirmek, büyütmek, beslemek. 2. Geliştirmek. g. -cek, 224 g. -mek, 656 gööğümtil: Mavimsi. g. , 44, 402, 530 göök: 1. Gök, gök yüzü. 2. Gök, mavi. 3. Yeşil. 4. Çakır (göz). 5. Sebze. g. -(ğ)e, 58, 60, 84, 180, 492, 606, 790, 794 g. -(ğ)em, 312 g. -(ğ)i, 628 g. , 14, 32, 48, 72, 78, 104, 150, 176, 198, 200, 202, 208, 252, 258, 274, 276, 284, 302, 314, 330, 348, 356, 370, 372, 410, 418, 436, 440, 446, 448, 450, 452, 456, 484, 492, 494, 530, 532, 548, 552, 554, 560, 596, 606, 610, 618, 634, 636, 712, 714, 728, 734, 778, 788, 790, 792 g. -ce, 552 g. -de, 102, 160, 174, 654, 662, 790 g. -den, 68, 202, 232, 376, 398, 402, 478, 492, 606, 616, 622, 652, 720, 784, 790 göök çaay: Yeşil çay, ada çayı. g. ç. , 94, 312, 626, 666, 670, 696 göökden düşen yaalı bol-: Apışıp kalmak, ne yapacağını şaşırmak. g. d. y. b.- , 616 göök övüs-: Yeşermek, yeşillenmek. g. ö.- , 528 göök sıyaa: Mavi mürekkep. g. s. , 144 gööl: Desen (halı). g. -ler, 340, 610 gööriip: Kıskanç, hasetçi. g. -(b)em, 340 g. -(b)iñ, 242, 524, 798 g. -(b)iñem, 242 g. , 242, 338, 424, 624 gööriiplik: Kıskançlık, haset, çekememe. g. -(ğ)i, 440 gööyää (TDS. gööyä): Güya, sanki, sözde. g. , 8, 148, 166, 322, 390, 490, 502, 568, 572, 574, 582, 750 gör-: 1. Görmek. 2. Bakmak. g. !, 10, 28, 58, 60, 66, 104, 112, 148, 160, 184, 214, 240, 308, 320, 332, 344, 346, 364, 384, 392, 394, 466, 484, 510, 512, 514, 526, 532, 560, 562, 572, 592, 594, 620, 690, 714, 728, 734 g. -ääli, 134 g. -ääyse, 138 g. -ääyseñ, 722 g. -cek, 140, 206, 238, 278, 356, 496, 522, 640, 694 g. -ceğem, 130 g. -di, 194, 314, 506, 618, 636, 642, 648, 732, 772, 800 g. -düği, 628 g. -düğiçe, 800 g. -dük, 196, 202, 344, 586, 596, 602, 618, 750 g. -düler, 374 g. -düm, 40, 72, 84, 102, 112, 124, 138, 192, 254, 280, 290, 292, 302, 322, 372, 404, 408, 436, 482, 516, 556, 606, 608, 616, 622, 734, 770 g. -düñ, 262 g. -düñiz mi, 146 g. -düñ mi, 68 g. -eli, 564 g. -eliñ, 786 g. -emde, 148 g. -emook, 220, 222, 400, 406 g. -emsoñ, 438 g. -en, 58, 60, 86, 150, 218, 286, 328, 394, 532, 536, 644, 646, 650 g. -ende, 98, 176, 762 g. -enden, 388 g. -ene, 692 g. -eni, 332 g. -enim, 114 g. -enler, 298, 652 g. -enleri, 616 g. -enmi, 198 g. -enook, 690 g. -eñook, 562 g. -eñook mı, 76, 400 g. -er, 42, 44, 134, 388, 536, 598, 666, 770, 800 g. -erdi, 96, 688 g. -erin, 74, 662 g. -eris, 688 g. -erler, 284 g. -er mikääm, 236 g. -ermiş, 716 g. -ersiñ, 326, 558, 570 g. -esi, 506 g. -esim, 74, 438, 484, 560 g. -eyin, 36, 436, 476, 782 g. -ğün, 586 g. -määğe, 396, 648 g. -mään, 138, 448, 646, 700 g. -määndi, 122 g. -määndirem, 586, 590 g. -määyin, 152, 406 g. -me, 42, 126, 140, 306, 406, 620, 664, 738, 776 g. -mecek, 706 g. -medi, 94, 228, 304, 394, 446, 582 g. -mediğiñ, 420 g. -medik, 50, 80, 102, 216, 280, 302, 340, 434, 446, 472, 560, 576, 762 g. -medim, 290, 388, 432, 650 g. -mediñ, 604 g. -meğiñ, 732 g. -mek, 616, 640, 686, 752 g. -mekçi, 752 g. -meli, 360, 572 g. -men, 622 g. -mese, 454 g. -mesek, 624 g. -mesem, 116 g. -meyääñ, 104 g. -meyäär, 512 g. -mez, 548 g. -mezdim, 38 g. -mezmikääñ, 40 g. -se, 478, 684 g. -sedi, 668 g. -sek, 766 g. -sem, 146, 198, 406, 532, 692 g. -señ, 34, 130, 598, 604 g. -señem, 40, 668 g. -sün, 16, 142, 242, 624 g. -sünler, 750 g. -übilenook, 242 g. -übilmään, 206 g. -übilmez, 242 g. -üñ, 130, 148, 716 g. -üp, 72, 80, 82, 88, 196, 302, 338, 424, 458, 508, 534, 566, 672 g. -üpdi, 32, 372 g. -üpdim, 72 g. -üpdir, 194 g. -yää, 298, 304 g. -yäädim, 234 g. -yäämääğe, 304 g. -yää miñ, 66, 260, 564, 572, 616 g. -yään, 56, 60, 80, 82, 150, 182, 190, 294, 372, 456, 466, 552, 554, 604, 618, 698, 704, 714, 716, 756 g. -yäändir, 320, 638, 662 g. -yääñ, 140, 160, 216, 566, 670 g. -yääñiz, 662 g. -yäär, 574, 588 g. -yäärin, 76 g. -yääs, 612, 616, 626, 682 görää (TDS. görä): Göre, nazaran. g. , 566, 724 göreç: Göz bebeği. g. -(c)i, 532 g. -(c)ime, 234 g. -(c)ine, 276 g. , 234, 314 g. -ler, 334, 406 g. -leri, 656 göre göre: Göre göre. g. g. , 780 görelde al-: Örnek almak. g. a.- , 344 göreş: 1. Güreş. 2. Mücadele, savaş. g. , 94, 194, 300, 542, 718, 798 g. -de, 334, 470, 514, 516, 520, 780 g. -den, 384, 714 g. -dir, 422 g. -e, 422, 516 g. -imiñ, 520 g. -inde, 316, 470 g. -iñ, 682, 742 g. -iñe, 162 g. -lerde, 60 g. -siz, 210 göreş-: 1. Güreşmek, güreş tutmak. 2. Mücadele etmek, savaşmak. g. !, 422 g. -di, 304 g. -er, 664 g. -määğe, 210 g. -mek, 518, 520 g. -mez, 532 g. -sin, 720 g. -yään, 380 g. -yäär, 180 göreş tut-: 1. Güreşmek, güreş tutmak. 2. Mücadele etmek, savaşmak. g. t.- , 158, 336, 614 görği: Cefa, sıkıntı, eziyet. g. , 532 g. -(ü)den, 576 g. -(ü)dir, 332 g. -(ü)si, 732 görğüli: Çilekeş, çok çile çekmiş kimse. g. , 18, 194, 216, 508, 570, 590, 684 g. -iñ, 508 görk: 1. Güzellik, yüz güzelliği. 2. Süs, ziynet, güzel görünüş. g. , 178, 340, 622 g. -e, 468, 476 g. -i, 28, 252, 264, 412, 570, 612 g. -üm, 176, 334 g. -ümiñ, 600 g. -üne, 252, 284, 534 g. -üni, 68, 200, 232, 530 g. -üñdedir, 264 g. -üñe, 340 g. -üñi, 800 g. -üñiz, 488 görkez-: Göstermek. g. -cek, 382 g. -di, 594, 722 g. -dim, 136 g. -er, 338 g. -erdim, 46 g. -ibem, 18 g. -iñ, 268 g. -ip, 194, 704 g. -meğiñ, 392 g. -se, 342 görmeğey: Güzel, alımlı, çekici, zarif, yakışıklı. g. , 578, 696, 742 görmezek: Görmezden gelen. g. , 182 görnetiin: Açık, açıkça. g. , 750 görnüş: Kendini gösterme, görünme. g. -e, 730, 784 Göroğlı: Kişi adı. G. -dan, 722 görülmedik: Görülmemiş. g. , 34, 466, 720 görün-: Görünmek. g. -di, 72, 228, 276, 528, 530, 532, 568, 580, 584, 590, 630, 656, 668, 722, 734, 744, 774, 782, 784, 790 g. -en, 30, 68, 166 g. -ende, 104 g. -ip, 602 g. -mään, 112 g. -määyin, 296 g. -me, 486 g. -medi, 86 g. -meyäär, 618 g. -mek, 382 g. -mez, 76 g. -se, 24, 224, 262, 452, 642 g. -yääler, 616 g. -yääñ, 110 g. -yäär, 178, 320, 326, 402, 444, 450, 456, 558, 596, 698, 712, 714, 784 g. -yäärdi, 606 g. -yäärsiñiz, 644 gör(ü)n-: Bzk. görün-. g. -enem, 714 g. -enook, 716 görüş-: 1. Görüşmek. 2. Tokalaşmak. g. -di, 32, 404, 758 g. -dim, 204 g. -ip, 426 g. -määğe, 44 g. -se, 138 göter-: 1. Kaldırmak, yükseltmek, uçurmak. 2. Taşımak. g. !, 220, 364 g. -cek, 512, 688 g. -di, 14, 606, 648, 744, 748 g. -dik, 30, 96, 354 g. -diñ, 120 g. -eliñ, 414 g. -endir, 364 g. -iñ, 364, 366, 472 g. -ip, 40, 344, 700 g. -määğe, 364 g. -mek, 364 g. -mez, 310, 440 g. -sem, 526 g. -sene, 364 g. -sin, 120 g. -yään, 126, 470, 480 g. -yäär, 272, 302, 304, 314, 514 göteril-: Kaldırılmak, yükseltilmek, uçurulmak. g. -yään, 404 göter(i)le göter(i)le: Taşına taşına. g. g. , 364 göterim: Yığın. g. , 682 gövher: İnci, gevher. g. , 26, 102 g. -e, 650 g. -ini, 496 g. -iñ, 40 g. -miziñ, 270 gövne-: 1. Razı olmak. 2. Kabul etmek. g. -mese, 752 g. -se, 750, 758 gövne al-: Alınmak, bir söz veya harekete kızmak. g. a.- , 124, 644 gövnecaay: Maksada uygun, gönle uygun, istenildiği gibi. g. , 66 gövne değ-: Kızdırmak, incitmek, rahatsız etmek. g. d.- , 248, 364 gövne düv-: Aklından geçmek. g. d.- , 640 gövne gel-: Yanlış yapılan bir harekete veya yanlış söylenen söze kızmak, öfkelenmek. g .g.- , 570, 586 gövnet-: Razı etmek, rızasını almak. g. -di, 690 g. -dik, 250 gövni bol-: Tam istediği gibi olmak. g. b.- , 740 gövni gaal-: Gücenmek, darılmak, kırılmak. g. g.- , 502 gövre: 1. Gövde, vücut. 2. Cüsse, endam. g. -(ä)äm, 58, 400, 434 g. -(ä)äme, 78, 596 g. -(ä)ämi, 588 g. -(ä)äñe, 666 g. -(ä)äñi, 262 g. , 220, 352, 442, 734 g. -si, 40, 218, 378, 450, 564, 582, 620, 722, 774 g. -sin, 378, 582 g. -sinden, 364, 766 g. -sine, 614 g. -sini, 786 gövreli: Gebe, hamile. g. , 574, 700, 702, 726, 760, 792 gövrüm: Hacim, büyüklük. g. -i, 146 gövşülle- (< gövşülde-): Yenilik cazibesi gitmek, eskimek, pörsümek. g. -(ä)än, 580 gövün: 1. Gönül, yürek. 2. Can. g. , 14, 26, 42, 62, 142, 158, 218, 274, 336, 340, 352, 358, 372, 510, 522, 534, 548, 618, 702 g. -de, 742 g. -leñ, 240 g. -ler, 364 g. -lere, 576 g. -leri, 242, 662, 688 g. -leriñ, 302 göv(ü)n: bkz. gövün. g. -e, 124, 248, 364, 518, 640, 644, 648 g. -i, 148, 194, 218, 352, 360, 502, 568, 644, 730 g. -üm, 82, 348, 740 g. -üme, 26, 60, 150, 202, 232, 264, 266, 284, 304, 332, 440, 552 g. -ümi, 42, 478, 534 g. -ümiñ, 44, 72, 396, 442 g. -ümiz, 286 g. -ümizi, 314, 626 g. -ünde, 552 g. -üne, 574, 712, 774 g. -üñ, 296, 352, 580 g. -üñe, 16, 44, 224, 320, 424, 426, 570, 586 g. -üñi, 352 g. -üñkini, 276 gövün aç-: Eğlenmek, keyif sürmek. g. a.- , 252, 346, 356, 500, 610 gövün ber-: Gönül vermek, sevmek. g. b.- , 160, 406 gövündeş: Gönüldeş, kafadar. g. , 44, 690 gövün göter-: 1. Şevklendirmek, şevk vermek. 3. Coşturmak, uçurmak. g. g.- , 310, 514, 744 gövünlik ber-: Teselli/moral vermek. g. b.- , 98, 298, 694, 776 gövün yık-: Gönül yıkmak, gönül kırmak, incitmek. g. y.- , 364 göv(ü)s: Göğüs. g. -ün, 88 g. -ünde, 586 g. -üne, 552, 584 g. -üni, 172 göydük: Hasta, zayıf, cılız, güçsüz, kuvvetsiz. g. -le, 134 göz: Göz. g. , 106, 108, 118, 146, 148, 176, 184, 196, 232, 236, 238, 260, 266, 282, 330, 344, 404, 452, 486, 552, 562, 610, 640, 648, 668, 670 g. -de, 294 g. -den, 26, 86, 102, 158, 178, 276, 290, 322, 360, 424, 430, 456, 570, 622, 636, 684, 732, 780 g. -e, 42, 76, 112, 134, 234, 272, 386, 394, 428, 472, 480, 530, 536, 602, 606, 616, 784, 790, 792 g. -em, 216 g. -i, 12, 48, 70, 98, 112, 124, 130, 148, 164, 166, 168, 182, 236, 238, 242, 258, 340, 388, 426, 488, 514, 534, 548, 550, 582, 624, 632, 634, 640, 650, 686, 742, 744, 756, 762, 774, 786, 798, 800 g. -leñ, 168 g. -ler, 42, 48, 274, 324, 326, 344, 460, 478, 538, 542, 554, 568, 766, 790 g. -lerde, 290, 466 g. -lerden, 178, 298, 438, 522, 598 g. -lere, 114, 430, 742 g. -leri, 74, 94, 104, 116, 124, 182, 192, 196, 458, 530, 562, 584, 650 g. -lerim, 58, 84 g. -lerimde, 118 g. -lerini, 578, 582, 788 g. -leriniñ, 282 g. -leriñ, 40, 118, 214, 294, 296 g. -leriñde, 72, 152 g. -leriñden, 234, 400 g. -leriñe, 46, 48, 430, 574 g. -üdi, 542 g. -üm, 46, 48, 102, 114, 116, 204, 206, 230, 302, 334, 486, 542, 608, 610 g. -ümden, 46 g. -üme, 224, 276, 334, 444, 552 g. -ümi, 76, 188, 632, 748 g. -ümiñ, 28, 94, 96, 132, 260, 434, 550, 552, 604 g. -ün, 72, 178, 206, 482, 762 g. -ünde, 58, 206, 452, 518, 648, 682, 734 g. -ünden, 306, 344, 382, 534 g. -üne, 166, 344, 348, 382, 542, 578, 698, 758, 794 g. -üni, 150, 312, 430, 518, 558, 692, 700, 736, 766 g. -üniñ, 94, 166, 552, 554 g. -üñ, 14, 40, 126, 254, 276, 344, 484, 488, 492, 548, 562, 576, 580, 614 g. -üñde, 76, 438 g. -üñden, 42 g. -üñdi, 488 g. -üñe, 82, 140, 234, 400, 550, 576 g. -üñi, 16, 40, 56, 60, 80, 82, 406, 510, 564, 570 g. -üñiz, 202, 266 g. bol-: Bakmak, gözetmek, 482 göz açıp yuması salım içinde: Göz açıp yumuncaya kadar, hemen, derhal, anında. g. a. y. s. i. , 166 göz ayla-: Göz gezdirmek, bakmak. g. a.- , 36, 250, 450, 518, 714, 728 gözbaş: 1. Kaynak (ışık, ilham vb.). 2. Kaynak (su). 3. Kaynak, köken. g. -ı, 306, 576, 600 g. -ımda, 81 gözden gizle-: Saklamak, gizlemek, örtmek. g. g.- , 178, 360, 456, 570 gözden yit-: Gözden kaybolmak, görünmez olmak. g. y.- , 86, 322, 684, 732, 780 göz dik-: 1. Belli bir yere gözünü ayırmadan bakmak, gözetlemek. 2. Yolunu gözlemek, beklemek. g. d.- , 556, 790 göze görün-: Göze görünmek, belli olmak. g. g.- , 616, 790 göze iil-: Göze ilişmek, görünmek. g. ii.- , 272, 394, 428, 792 gözel: 1. Güzel. 2. Mamur, bayındır. g. , 14, 26, 32, 38, 46, 48, 68, 86, 88, 102, 106, 112, 176, 190, 194, 232, 236, 252, 254, 256, 282, 310, 324, 336, 350, 372, 400, 408, 410, 412, 434, 448, 516, 520, 526, 530, 570, 612, 622, 640, 672, 702, 714, 792, 794 g. -den, 256, 670 g. -di, 692 g. -e, 308, 320, 346, 686 g. -em, 512 g. -i, 100, 118, 408, 568, 670, 692 g. -im, 116 g. -iniñ, 608 g. -iñ, 296, 436, 482 g. -leñ, 296 g. -ler, 228, 252, 328, 596 g. -lere, 636 g. -leriñ, 430, 496 gözellik: Güzellik. g. -(ğ)e, 536, 640 g. -(ğ)i, 48, 88, 340, 412, 536 g. -(ğ)iniñ, 182 g. -(ğ)iñ, 134, 340, 480, 516, 610 g. -(ğ)miz, 86 g. , 40, 68, 70, 178, 400, 416, 478, 536, 648 g. -den, 536 g. -lerniñ, 182 göz görkez-: Önemli bir iş yaparak kendini tanıtmak, göze girmek, kendini göstermek. g. g.- , 594, 704 göz guvanç: En kıymetli, en sevgili, en değerli, en aziz. g. g. , 84 gözğıını: Acınacak bir hâlde, perişan, sefil. g. , 144, 218 gözi düş-: Gözü takılmak. g. d.- , 774 gözi yer görme-: Gözü yüksekte/yükseklerde olmak. g. y. g.- , 548 gözle-: 1. Gözlemek, bakmak. 2. Aramak, izlemek. g. -(ä)änmişin, 496 g. -(ä)änñe, 650 g. -(ä)äp, 32, 130, 318, 320, 336, 398, 412, 592, 636, 656, 750 g. -(ä)äpmişin, 496 g. -(ä)är, 386, 474 g. !, 736 g. -di, 64, 270, 636, 638, 718 g. -dim, 430 g. -määmi, 430 g. -määñ, 498 g. -medi, 326 g. -mek, 590 g. -mez mi, 350 g. -sem, 304 g. -señ, 590 g. -yää, 414 g. -yään, 278, 490, 494, 726, 736 g. -yääñ, 556, 558 g. -yäär, 254, 360, 414, 594, 706, 780 g. -yääs, 32 gözleğ: 1. Arama, araştırma, keşif. 2. İstek, arzu, heves, dilek, özlem. g. -de, 302 g. -inde, 142, 306 g. -ine, 650 gözleş (< gözleyiş): Arayış, arama, bakınma. g. -in , 304 gözleş-: Aramada yardımlaşmak, birlikte aramak. g. -erin, 32 g. -yäär, 288 gözli: Gözlü, gözü olan. g. , 48, 84, 86, 130, 176, 184, 236, 252, 310, 324, 440, 488, 512, 522, 534, 594, 606, 620, 692, 730 g. -im, 776 g. -iniñ, 308 g. -(ü)di, 136 gözli köör: İyiyi kötüden ayıramayan, düşüncesiz, cahil. g. k. , 76, 342, 704 göz öñüne gel-: Göz önüne gelmek, canlanmak. g. ö. g.- , 18, 568, 582 gözsüz: Kör, gözü olmayan, gözsüz. g. , 362 gözüniñ gııtağın ayla-: Göz ucuyla bakmak. g. g. a.- , 552 gözyaaş: Göz yaşı. g. , 18 g. -a, 288 g. -ı, 136, 168, 288 g. -ınam, 344 g. -ıña, 188 g. -ıñı, 220, 622 g. -lı, 564 gözyaaş dök-: Göz yaşı dökmek, ağlamak. g. d.- , 630 gözyetim: Ufuk. g. , 204, 206, 264 g. -den, 206 g. -e, 204 g. -iñ, 206 göz yetir-: Anlamak, kavramak, sezmek. g. y.- , 410, 424, 426 Grabovskiy: Kişi adı. G. , 728 graf: Kont; derebeylik düzeninde derebeyi. g. , 752, 760, 766 grafin: Sürahi. g. -den, 750 granit: Granit; çeşitli minerallerin birleşmesinden oluşmuş, türlü renkte, billûrsu, çok sert bir taş türü. g. -de, 168 Grek: Millet adı; Yunan. G. -ler, 460 Grişa: Kişi adı. G. , 770, 772 gubaar: Toz toprak, duman, sis, pus. g. , 714 gubaarlı: Tozlu, sisli, puslu, dumanlı. g. , 94, 216, 712 gubaarla-: Sislenmek, toz/sis/duman bürümek. g. -ap, 732 gubuur: Mezar, kabir. g. -a, 14 gucak: Kucak. g. -(ğ)ında, 86, 122, 518, 792 g. -(ğ)ıñ, 516 g. -(ğ)ıña, 16, 188 g. -(ğ)ıñda, 318 g. -(ğ)ma, 428 g. -(ğ)mıza, 86 g. -(ğ)na, 430 g. , 276 gucak aç-: Kucak açmak. g. a.- , 78, 284, 456 gucakla-: Kucaklamak. g. -an, 774 g. -ap, 438 g. -aysam, 718 g. -dı, 192, 732, 792 g. -sam, 234 gucaklaş-: Kucaklaşmak. g. -dılar, 774 g. -ıp, 566 g. -yaar, 452 gucurlı: Atak, atik, enerjik, güçlü, kuvvetli. g. , 24 gucursız: Zayıf, güçsüz, cılız. g. , 138 guç-: Kucaklamak, sarmak. g. -anda, 492 g. -uberseñ, 242 g. -uñ, 64 g. -up, 144 gud bay (< İngilizce "good-by"): Allah'a ısmarladık. g. b. , 752 gudok: Klâkson. g. , 684 gudrat: 1. Kudret, güç. 2. Mucize. 3. Zor, bin bir güçlük. 4. Hız. g. , 24, 120, 136, 264, 322, 426, 484, 648, 732, 778 g. -ı, 120, 196, 400, 718 g. -ınam, 388 g. -ıñı, 392 gudratlı: Güçlü, kudretli, kâdir. g. , 66, 644 Gudratlı: Yer adı. G. -dan, 138 guduz: Kuduz, çok yaramaz, azgın. g. , 598 guduz aç-: Kudurmak. g. a.- , 300, 746, 752 gul: Kul, köle. g. , 630 g. -ı, 578, 630, 740, 742 gulaç: Kulaç. g. , 744 gulaçla-: Kulaçlamak. g. -ap, 428 gulak: 1. Kulak. 2. Tetik (tüfek). 3. Küçük su kanalının yana çevrildiği yerdeki büküm. g. -(ğ)am, 746 g. -(ğ)ı, 360 g. -(ğ)ıma, 26, 92, 234, 400, 402, 612, 624 g. -(ğ)ımda, 306 g. -(ğ)ımdan, 118 g. -(ğ)ına, 258, 564, 568 g. -(ğ)ında, 310 g. -(ğ)ından, 360 g. -(ğ)ıñ, 256 g. -(ğ)ıñda, 700 g. -(ğ)ma, 62, 412, 490, 608 g. -(ğ)na, 166, 714, 768 g. -(ğ)nı, 322, 724, 738 g. , 726, 740 g. -ların, 148 gulakcın: Kulaklı kalpak; kulakları örten sıcak kalpak. g. -ıñ, 14 gulak as-: Dinlemek, kulak vermek. g. a.- , 18, 36, 86, 102, 136, 214, 454, 578, 694, 728 gulak sal-: 1. İtaat etmek, dinlemek. 2. Dinlemek, kulak vermek. g. s.- , 56, 222, 448, 450, 452, 534, 548, 652, 710, 712, 742, 778, 784 gulaksız: Kulaksız. g. , 362 Gulam: Kişi adı. G., 740, 774 G. -a, 778 G. -ı, 576 G. -ıñ, 740 Gulam Buluç: Kişi adı. G. B. , 738, 776 Gulam Han: Kişi adı. G. H. , 780 gulluk: 1. Çalışma, iş, görev. 2. Hizmet. 3. Kulluk, kölelik. g. -(ğ)ı, 138 g. -(ğ)ım, 76 g. , 382, 722, 796 g. et-: 1. Çalışmak, görev yapmak. 2. Hizmet etmek, 416, 514, 702 gulpak: Zülüf, kâkül. g. -(ğ)ın, 216, 584 g. -(ğ)ını, 234 gulpaklı: Zülüflü, kâküllü. g. , 736 gultun-: Gözlemek, ummak, beklemek. g. -sa, 576 gum: 1. Kum, kumu çok olan çöllük yer. 2. Toprak, toz. g. , 558, 566, 596, 604 g. -a, 64, 198, 284, 302, 312, 558, 602, 612, 636, 724, 766, 776, 788 g. -da, 32, 34, 98, 378, 414, 558, 604, 636, 674, 742, 782 g. -dan, 64, 198, 302, 552, 558, 624, 666, 770 g. -lar, 606 g. -lardan, 120 g. -larından, 592 g. -unı, 192 g. -uñ, 32, 98, 592, 668, 778 gumak: Kumsal. g. -sı, 682 gumguukluk: Çok sessiz. g. , 166, 186, 484, 572, 578 gumlı: 1. Kumlu, kumu bol olan. 2. Çöllü; çölde oturan/yaşayan. g. , 190, 618, 636 gumrı: Kumru. g. -(a)a, 290 g. , 44, 164, 406, 430, 552 g. -ınıñ, 22, 44 g. -(u)lar, 164, 290, 292 g. -(u)larıñ, 164 gunça: Gonca. g. , 78, 82, 184, 338, 672 g. -am, 328 g. -lar, 408, 410, 468, 476, 478 g. -lı, 412, 518 g. -sı, 30 gundağ-I: Kundak (tüfek). g. -ın, 96 gundağ-II: Kılıf. g. -dan, 742 gundağlı: Kundaklı (çocuk). g. , 282 Gunip Dağları: Dağ adı. G. D. , 118 gupba: Kubbe. g. -sı, 592 gur-: 1. Kurmak. 2. Yapmak, inşa etmek. g. !,736 g. -an, 682 g. -cak, 660 g. -dı, 300 g. -duñ, 82, 678, 682 g. -mak, 660 g. -malı, 750 g. -sun, 550 g. -up, 68, 156, 196, 208, 518, 794 g. -yaan, 28 gura-: Yapmak, inşa etmek. g. -aymak, 558 g. -dık, 624 guraklık: Kuraklık. g. -ğı, 316 gural (TDS. guraal): Cihaz, âlet, araç. g. , 590, 710 g. -ı, 64 gural-: Kurulmak. g. -ar, 594 Gurat: Kişi adı. G. -(d)ıñ, 690, 718, 722, 756 G. , 688, 690, 736, 744, 776 gurav: Sağlam, sıhhatli. g. , 210 gurbaağa: Kurbağa. g. -lı, 298 gurbaan: Kurban, kurbanlık. g. , 282, 292, 294, 370, 400, 402, 418, 550, 730, 738, 776 g. -ı, 250, 328, 684, 740 g. bol-: Kurban olmak, kendini feda etmek, 76, 160, 210, 320, 778, 780, 798 g. et-: Kurban etmek, 10, 208 Gurban: Kişi adı. G. , 312 gurbat: Güç, kuvvet. g. -ı, 64 gurcak: İnsana/hayvana benzer çocuk oyuncağı. g. -(ğ)ım, 452 g. -(ğ)ıñ, 150, 452 g. -(ğ)ıñı, 152 g. , 452 gurçuk: İpek böceği. g. -dan, 254 g. -danam, 254 gurçukla-: Kurtlanmak. g. -an, 394 Gurhan: Kur'an. G. , 18 G. -am, 730 gurna-: Onarmak, tamir etmek. g. -mağıñ, 268 gursak: Göğüs, sine. g. -(ğ)ımda, 490 g. -(ğ)ında, 64, 566 g. -(ğ)ını, 582 g. -(ğ)mızda, 626 g. , 130, 540, 766 g. -daakı, 564 g. -ları, 654 gurşa-: Kuşatmak, çevirmek. g. -an, 618 gurşun: Kurşun. g. , 208, 222 gurt: g. bol-: Donmak, buz tutmak, taş kesilmek, 564 gurul-: Kurulmak. g. -sın, 256 g. -yaa, 48 g. -yaar, 146 gur(u)l-: bkz. gurul-. g. -anı, 146 gurultay: 1. Kongre, kurultay. 2. Toplantı. g. -a, 312 g. -ında, 38 g. -ıñ, 672 guruş-: Karıncalanmak, uyuşmak. g. -dı, 364 guruşdır-: Uyuşturmak. g. -dı, 262 gussa: Elem, tasa, kaygı, gam, üzüntü, keder. g. , 148, 304, 524, 602, 636, 692, 796 g. -dan, 12, 58, 334 g. -lar, 158 g. -sı, 128, 564, 566, 692 gussalı: Kederli, üzgün, kaygılı, tasalı. g. , 292, 406 guş: Kuş. g. , 16, 42, 44, 110, 236, 376, 430, 606, 656, 716, 732 g. -a, 162, 430, 466 g. -am, 178 g. -cağaz, 436 g. -ça, 248, 364 g. -ı, 44, 122, 378, 506 g. -lañ, 476, 698 g. -lar, 122, 272, 356, 402, 404, 410, 698 g. -laram, 202, 466, 476 g. -lardan, 358, 478 g. -larıñ, 518 g. -musıñ, 626 g. -um, 26, 122 g. -umı, 58 g. -un, 60, 64, 102 g. -una, 692 g. -unıñ, 438, 562 g. -uñ, 264, 266, 330, 506 g. -uñkı, 766, 772 guşa-: Kuşanmak, sarmak. g. -dı, 32, 476 guşçulık: Kümes hayvanı yetiştiriciliği, tavukçuluk. g. , 660 guş gonmadık yer: Kuş konmamış yer, kuş uçmaz kervan geçmez yer. g. g. y. , 34 Guşğı: Yer adı. G. (a)a, 702, 704, 712, 746, 750, 792, 798 G. , 688, 692, 696, 698, 752, 754, 758, 786, 792, 794, 796, 798, 800 G. -ını, 744 G. -ınıñ, 722, 780 G. -ıñ, 760 G. -(u)da, 710, 742 G. -(u)dan, 750, 798 Guşğı Deryası: Irmak adı; Guşğı Irmağı. G. D. , 694, 714 Guşğı Galası: Kale adı; Guşğı Kalesi. G. G. , 676, 680, 682, 692, 698, 708, 744, 750, 754, 782, 786, 792, 798 Guşğulı: Guşğılı, Guşğı'dan olan. G. , 718 guşluk: Kuşluk, kuşluk vakti. g. , 696, 758 g. -da, 392 guş yürek: Korkak, ödlek. g. y. , 704 gutaar (< gutarar): Biter, sona erer. g. , 554, 688 gutar-: 1. Bitmek, sona ermek. 2. Bitirmek, sona erdirmek. 2. Kurtarmak. g. !, 474, 486 g. -an, 556 g. -anda, 34, 104 g. -andır, 666 g. -ar, 340, 534 g. -ardan, 568 g. -dı, 14, 112, 482, 594, 654, 748 g. -dı mı, 44, 554 g. -dıñız, 770 g. -ınçaam, 42 g. -ınçaañ, 622 g. -ıp, 50 g. -ıpdır, 136 g. -maandı, 798 g. -madı, 782 g. -mak, 260 g. -mayaar, 604 g. -sa, 496 g. -sın, 280 g. -yaan, 334 g. -yaar, 596, 604 gutarıl-: Bitirilmek, sona erdirilmek. g. -maan, 184 gutla-: Kutlamak, tebrik etmek. g. !, 64 g. -dı, 86, 108, 250 g. -dık, 30 g. -maağa, 682 g. -samdım, 234 g. -sın, 472 g. -yaan, 414, 770 g. -yaar, 178, 466 g. -yaarın, 618 g. -yaas, 286 gutlağ: Kutlama, tebrik. g. , 202, 466, 792 g. -ı, 796 g. -çı, 466 gutlı: Kutlu. g. , 548, 792 guudura-: Aşırı davranışlarda bulunmak, kudurmak. g. -an, 562 guuğar-: Boşalmak, tenhalaşmak. g. -ıp, 10 guura-: Kurumak. g. -an, 634 g. -dı, 686 g. -maakaa, 256 g. -sın, 152 guurı-I: Kuru. g. , 448 guurı-II: Boş, neticesiz, faydasız, nafile, beyhude. g. , 134, 502 guurı söz: Boş söz. g. s. , 708 guv: Kuğu. g. , 50, 398, 616 g. -a, 348 g. -ı, 122, 602 g. -lar, 116 guvan-: 1. Kıvanmak, iftihar etmek, gurur duymak, kıvanç duymak, övünmek. 2. Sevinmek. g. -ardı, 60 g. -ardıñ, 58 g. -ayın, 216 g. -cakdım, 524 g. -dı, 774 g. -dım, 162, 430, 608 g. -ıp, 294, 374 g. -marsıñ, 492 g. -sın, 8, 84 g. -yaa mı, 288 g. -yaañ, 668 guvanç: 1. Kıvanç, gurur, iftihar. 2. Sevinç. g. -(c)ı, 28, 166, 434, 550, 574, 604, 696 g. -(c)ım, 334 g. -(c)ımız, 64 g. -(c)ıñ, 84 g. , 202, 290, 560, 636, 648 g. -mı, 288 guvandır-: 1. Sevindirmek. 2. Müjdelemek. g. !, 14 g. -mazdı, 340 g. -yaar, 252 guy-: 1. Dökmek. 2. Çiselemek, serpmek. g. -ar, 614 g. -dı, 274, 702, 786 g. -sadı, 58 g. -up, 56, 566, 662, 750 g. -yaa, 104 g. -yaan, 108 g. -yaar, 104, 604, 670 g. -yaarsıñ, 576 guyı: Kuyu. g. -(a)a, 654 g. , 32, 142, 414, 616 g. -dan, 176, 588, 646 g. -ını, 648 g. -ıñ, 98, 510 g. -ıñı, 648 g. -lar, 590 g. -sını, 32 guyul-: Dökülmek. g. -an, 222 g. -dı, 786 g. -yaan, 576 guzı: Kuzu. g. , 204 g. -ım, 258 g. -ıñ, 204 g. -(u)lam, 106 g. -(u)m, 226 güber-: Şişmek, kabarmak. g. -en, 684 g. -yäär, 192 güberil-: 1. Şişmek, kabarmak. 2. Kibirlenmek, böbürlenmek. g. -ip, 138 güber(i)l-: bkz. güberil-. g. -ip, 162, 712 güceñle-: Göstermek, sergilemek, ortaya koymak. g. -(ä)änook, 200 g. -(ä)äp, 232, 700 g. -di, 68, 476 gücüm: Dalları ince, gür yapraklı, meyvesi olmayan büyük bir ağaç. g. , 162, 556, 558, 732 g. -e, 768 g. -li, 784 gül: 1. Çiçek. 2. Gül. g. , 28, 40, 62, 66, 74, 84, 86, 98, 100, 102, 108, 110, 116, 120, 124, 184, 214, 224, 236, 252, 280, 338, 346, 408, 410, 416, 434, 436, 440, 452, 460, 466, 476, 478, 482, 490, 504, 526, 536, 538, 540, 556, 604, 636, 692, 694, 732, 796 g. -de, 408 g. -den, 60, 178, 186, 226, 526, 534, 540 g. -e, 98, 112, 178, 204, 338, 350, 408, 416, 460, 476, 534, 538, 732 g. -em, 482 g. -i, 102, 104, 124, 186, 314, 380, 394, 440, 494, 646, 686, 714 g. -ler, 14, 78, 82, 118, 204, 272, 284, 346, 488, 518 g. -lerde, 34 g. -lerden, 66, 428 g. -lere, 16, 18, 60, 66, 238, 604 g. -leri, 8, 18, 148 g. -lerini, 18 g. -leriniñ, 404 g. -leriñ, 410, 442 g. -üm, 122, 182, 528 g. -ün, 478, 526, 608 g. -ündedi, 686 g. -ünden, 236, 648 g. -üni, 194, 518, 654, 794 g. -üñ, 50, 124, 478, 504, 528, 538 g. -üñe, 492 gül-: Gülmek. g. !, 152 g. -ääyseğem, 158 g. -di, 670, 694, 790 g. -en, 140, 144, 178, 294, 706 g. -ende, 72, 408, 410 g. -er, 56, 86, 350, 482, 640, 644 g. -erdi, 598 g. -erdik, 510 g. -meği, 138 g. -mesin, 330 g. -meyään, 382 g. -meyäär, 296 g. -se, 294, 296 g. -sem, 232 g. -sene, 402 g. -señ, 50 g. -sün, 130 g. -üñ, 120 g. -üp, 32, 76, 182, 216, 478, 574, 684, 706 g. -üpdir, 502 g. -yää, 76 g. -yäämişim, 142 g. -yään, 144, 406 g. -yäändir, 232 g. -yääñ, 76 g. -yäärsiñ, 76, 406 g. -yääs, 122 g. -yääsiñ, 438, 440 gülaabı: Dışı ağ gibi benek benek, sarı renkli, etli bir kavun türü. g. , 84 g. -da, 84 g. -dan, 84 g. -lı, 86 gülaap: Gül suyu. g. , 122, 538 güläälek (TDS. gülälek): Gelincik; yazın kırlarda, özellikle ekin tarlalarında yetişen, kırmızı ve büyük çiçekli bir bitki. g. , 68, 402, 694 g. -ler, 78, 88 Gülcemal: Kişi adı. G. , 548, 552 güldür-: Güldürmek. g. -cek, 62 g. -mek, 408 g. -sin, 408 g. -yää, 344 g. -yäär, 210 güle güle: Güle güle. g. g. , 298, 318 gülendaam: Gül beden; vücudu gül gibi güzel olan sevgili. g. , 68, 330 güler yüzli: Güler yüzlü, güleç. g. y. , 86, 640 gülğün: Kırmızı, kızıl, gül renkli, gül renginde. g. , 332, 408, 526, 606 gülki: 1. Gülme, gülüş. 2. Gülünç, maskara. g. , 130, 142 gülle-: Çiçek açmak, çiçeklenmek. g. -(ä)änmiş, 96 g. -di, 120, 380 g. -se, 494 g. -sin, 658 g. -yään, 66 g. -yäär, 2, 16, 392 gülli: Güllü, çiçekli. g. , 372, 390, 446, 452, 454, 670 gül meñiz: Gül benizli, güzel, yakışıklı. g. m. , 418 gül meñ(i)z: bkz. gül meñiz. g. m. , 170 gülmüre-: Gülümsemek. g. -(ä)äp, 332 gülümsire-: Gülümsemek. g. -(ä)än, 48 g. -(ä)äp, 104, 106, 128, 232, 324, 326, 472, 482, 490, 502, 656, 662, 664, 696, 710, 726 g. -yäär, 406 gülümsüre-: bkz. gülümsire-. g. -(ä)än, 648 gülüstaan: Gül bahçesi. g. , 64 gülüş-: Gülüşmek. g. -yäär, 452 gülüşe oynaşa: Gülüşe oynaşa. g. o. , 694 gülyaka: Türkmen kadınlarının yakalarına takındıkları yuvarlak, yüzünde kıymetli taş bulunan ziynet eşyası, broş. g. -añı, 478 gülzaar: Gül bahçesi. g. -a, 104 g. -ım, 182 g. -ıña, 562 güm: g. bol-: Yok olmak, 762 gümaan: Şüphe, kuşku. g. , 35 g. -a, 44 g. -ı, 554 gümaansız: Şüphesiz, kuşkusuz, mutlakâ, muhakkak. g. , 532 gümi çekil-: Yok edilmek, bertaraf edilmek, kovulmak. g. ç.- , 696 Gümmezli: Yer adı. G. -iñ, 698 Gümmezli Dağı: Dağ adı. G. D. , 790 gümraa: Meşgûl. g. bol-: Bütün dikkatini bir işe vermek, gömülmek, 160, 448 gün: 1. Gün. 2. Güneş. g. , 8, 82, 84, 94, 98, 104, 106, 116, 134, 166, 176, 206, 222, 256, 258, 260, 268, 302, 312, 318, 338, 348, 364, 376, 386, 400, 404, 416, 424, 452, 460, 474, 476, 486, 496, 504, 518, 522, 528, 534, 536, 560, 566, 574, 580, 586, 590, 594, 602, 618, 628, 638, 662, 670, 692, 694, 702, 734, 736, 762, 768 g. -de, 18, 66, 198, 276, 290, 346, 386, 420, 514, 556, 726, 798 g. -dedi, 718 g. -den, 76, 82, 116, 198, 364, 654, 664, 698, 706, 736 g. -dir, 550 g. -e, 114, 150, 166, 188, 232, 256, 260, 308, 318, 350, 398, 400, 416, 534, 558, 570, 576, 586, 604, 612, 614, 634, 650, 718, 742, 770, 774, 778 g. -em, 34, 334, 338, 348, 400, 616, 682 g. -i, 18, 30, 60, 82, 96, 102, 142, 170, 208, 258, 260, 270, 288, 292, 298, 302, 348, 402, 414, 432, 466, 526, 538, 540, 556, 562, 590, 602, 636, 646, 782, 788, 790, 798 g. -ki, 126, 472 g. -ler, 208, 210, 344, 374, 440, 510, 524, 552, 794, 796 g. -lere, 476, 574 g. -lerem, 636 g. -leri, 62, 672 g. -lerim, 96 g. -leriñi, 26 g. -lermiziñ, 236 g. -li, 638 g. -süz, 382 g. -üm, 116, 126, 416 g. -ümde, 290 g. -ümi, 96 g. -ümiñ, 442 g. -ümiz, 6, 612 g. -ün, 688 g. -ünde, 62, 500, 522 g. -ünden, 332, 798 g. -üñ, 122, 130, 174, 206, 258, 260, 332, 348, 364, 402, 416, 432, 556, 716, 784, 790, 796 g. -üñem, 194 g. -üñi, 356 günaaşa: Gün aşırı, iki günde bir. g. , 196 günää (TDS. günä): 1. Günah. 2. Suç, kabahat. g. , 272, 276 g. (dat.), 724 g. -dir, 272 g. -mi, 10 g. -ni, 382 g. -ñi, 226 günääh: bkz. günää. g. -i, 746 günääli: Suçlu, kabahatli. g. , 222 günbatar: Batı. g. -a, 718 günbe günden: Gün geçtikçe, günden güne. g. g. , 116, 736, 800 günde: Her gün, daima, hep. g. , 30, 38, 74, 142, 176, 200, 230, 296, 336, 468, 480, 482, 484, 498, 550, 556, 618, 624, 626, 664, 680, 730, 734, 748, 782, 794 günde günaaşa: Gün aşırı, iki günde bir. g. g. , 338 günde günde: Her gün her gün. g. g. , 110, 196, 556 gündiiz: Gündüz. g. , 40, 94, 350, 456, 614 g. -ää, 662 g. -i, 164, 722 g. -ler, 522 gündiiz u giice: Gece gündüz, gündüz gece. g. u. g. , 662, 722 gündoğar: Doğu. g. , 750 g. -dan, 780 g. -ı, 372 g. -ıñ, 702, 748, 796 gün geçir-: Gün geçirmek. g. g.- , 564 gün gör-: Geçimini sağlamak, yaşamak için gerekenleri temin etmek, yaşamak. g. g.- , 522, 588, 668, 688 gün günden: Günden güne, gün geçtikçe. g. g. , 76, 664 güneş: Güneş. g. , 260, 364, 416, 518, 530, 538 g. -de, 738 g. -den, 178, 358 g. -i, 440, 466 g. -iniñ, 84 güneşli: Güneş gören, güneşli. g. , 62, 256, 766 günibiiriin (< günübiiriin): Günü birlik, bir günde. g. , 496 günlük: Günlük. g. , 536 günorta: 1. Güney. 2. Öğle (vakti). g. , 348, 420, 554, 708, 714 g. -a, 402 g. -da, 612 g. -sında, 678, 682 günortaan: Öğle, öğleyin. g. , 36, 316, 672 g. -lar, 72, 208 günsaayın: Her gün. g. , 66 gün şöhlesi: Gün ışığı. g. ş. , 598, 686 günuzıın: Gündüzün, gündüz vaktinde, gün boyu. g. , 272, 688 güñleç: Boğuk. g. , 26, 30, 594, 714, 738 güp: Böbürlenerek konuşma, kibirle konuşma. g. , 784 güpbe: Birden, aniden, derhal, hemen. g. , 730 gür: Gür. g. , 712, 788 Gürci: Gürcü. G. , 608 Gürcüstan: Ülke adı; Gürcistan. G. -a, 608 gürle-: Konuşmak, bahsetmek. g. -di, 274, 326, 448, 452, 456 g. -diñ, 298 g. -yäär, 738 gürleş-: Fikir alış verişinde bulunmak, sohbet etmek, konuşmak. g. -ip, 302, 312, 710, 722 g. -yään, 190 g. -yäär, 172 gürrüñ: Sohbet, konuşma. g. , 740 g. -e, 660 g. -i, 690, 722 gürsülde-: 1. Çarpmak. 2. Gümbürdemek. g. -(ä)än, 694 g. -(ä)äp, 230, 582 g. -di, 84, 786 g. -yääñ, 78 gürsüldi: Gümbürtü, gürültü. g. , 26 g. -si, 222 gür tokay: Gür/sık orman. g. t. , 536, 738 gürüm cürüm: g. c. et-: Yok etmek, 778 güvää geç- (TDS. güvä geç-): Delil olmak, şahitlik etmek. g. g.- , 8, 304, 460, 644, 684 güvle-: Uğuldamak. g. -yäär, 738 güycel-: Artmak, yoğunlaşmak, şiddetlenmek, hızlanmak. g. -er, 528 g. -mek, 684, 746 güyç: Güç, kuvvet. g. -(c)i, 28, 104, 264, 266, 364, 378, 412, 464, 522, 756, 770, 782 g. -(c)üm, 80, 116 g. -(c)ümiz, 120 g. -(c)üne, 316 g. -(c)üni, 380, 794 g. -(c)üñ, 138 g. -(c)üñe, 668 g. , 24, 282, 308, 356, 382, 386, 454, 532, 590, 656, 696, 698, 700, 708, 746, 774, 786, 796 g. -düñ, 140 güyçlen-: Güçlenmek, gücü artmak. g. -di, 44, 62, 582 g. -er, 424 güyçli: 1. Güçlü, kuvvetli. 2. Sağlam, dinç, zinde, dayanıklı. g. , 238, 266, 272, 384, 424, 522, 664, 682, 750 g. -di, 650 g. -(ü)diñ, 138 güyç topla-: Güç toplamak, gücü artmak, güçlenmek. g. t.- , 710 güylün-: 1. Kırkılmak ya da kesilmek için dört ayağı bağlanmak. 2. Kıvrılıp yatmak. g. , 578 g. -ipdir, 566 g. -me, 226 güyme-: Oyalamak, meşgûl etmek, eğlemek. g. !, 402 g. -di, 314, 482 g. -diñ, 486 g. -diñiz, 482, 794 güymen-: Oyalanmak, meşgûl olmak, eğlenmek. g. -ip, 216 g. -se, 48 güymence: Eğlence. g. , 624 güyz: Güz, son bahar. g. , 88, 196, 320, 326, 368, 374, 446, 454, 466, 510, 512, 524, 636 g. -de, 454, 726 g. -e, 456, 482, 492 g. -i, 450, 456, 722 g. -üñ, 390, 446, 448, 450, 732 güzaap: Zulüm, azap, eziyet, sıkıntı. g. , 386 g. -lı, 586 güzer: Geçit. g. , 318, 320, 484 g. -dääki, 356 g. -de, 118, 318, 356, 436, 484, 744 g. -den, 72 g. -e, 72, 318, 636, 694 g. -i, 318 güzeraan: Geçim, maişet. g. , 94 güzüle- (< güzle-): Çok hızlı gitmek. g. -(ä)äp, 560 gvardiya: Muhafız birliği/birlikleri. g. , 736, 778 g. -a, 742 g. -da, 702 -H- haal-I: Hâl, durum, vaziyet. h. , 772 h. -da, 198, 218, 312, 320, 440, 442, 584, 648, 776 h. -dan, 776 h. -ı, 128, 232, 280, 282, 314, 446, 576, 690 h. -ıma, 60, 232, 434 h. -ımı, 292, 442, 458 h. -ımıza, 590 h. -ına, 166, 194, 532 h. -ında, 788 h. -ından, 646 h. -ını, 94, 102, 236, 266, 314, 424, 428, 596, 604 h. -ıña, 236, 556, 574 h. -ıñda, 28 h. -ıñı, 672 h. -ları, 180 h. -larıñ, 800 haal-II: Ben (yüzdeki). h. , 82 h. -ı, 530 haala-: Beğenmek, hoşlanmak. h. -anı, 396 h. -anook, 734 h. -anookmış, 142, 144 h. -ap, 272, 658 h. -apdır, 500 h. -ardı, 692 h. -cak mı, 424 h. -dı, 692 h. -dım, 224, 646 h. -mayaan, 112, 658 h. -mayaanñı, 214 h. -mayaardı, 706 h. -maz, 272 h. -mazdı, 420 h. -sa, 526, 740 h. -sın, 170, 464, 522 h. -yaadım, 486 h. -yaan, 24, 190, 198, 272 h. -yaas, 132 haalam (< haalı hem): Halı da. h. , 130 haalan-: Beğenilmek, hoşlanılmak, hoşa gitmek. h. -mayaan, 112 haalat: Vakit, zaman, an. h. -da, 100 haaldan düş-: Güçten düşmek, gücünü kaybetmek. h. d.- , 776 haalı: Halı. h. , 126, 132, 366, 428, 530, 548 h. -da, 268 h. -dı, 114 haalıçı: Halıcı, halı dokuyan. h. , 266 haalııs: Halis, katışıksız, saf. h. , 78, 660, 768 haalsız: Hâlsiz, güçsüz, mecalsiz. h. , 584 haam: Deri. h. , 634, 686 h. -ına, 36 haam hıyaal: Ham/kuru hayal, boş arzu. h. h. , 270, 440, 526, 646, 770, 786 haan-I: 1. Han, hakan. 2. Birine sevgiyle hitap ederken söylenen söz. h. , 186, 188, 422, 496, 498, 642, 650, 736, 740, 742, 786 h. -a, 496, 498 h. -ı, 186, 292, 294, 494, 736, 744, 784 h. -ımız, 496 h. -ıñ, 100, 498, 736, 782, 784, 786, 788 h. -ıña, 498 h. -ıñıza, 498 haan-II: Sofra; genellikle tekerlek biçiminde olan, üzerinde yemek de yenilebilen ayaklı hamur tahtası. h. , 666 haana: 1. Mecra, yatak, yuva, hane, göz. 2. Kozanın bir parçası, gözü, hanesi, yuvası (pamuk). h. , 80 h. -a, 36 h. -anı, 396 h. -dan, 36 h. -sı, 596 h. -sın, 36 h. -sından, 98 h. -sını, 394 haanım: Hanım, bayan. h. -lañ, 562 haanımaan: Devlet, zenginlik, mal mülk. h. -ımız, 176 haanlık: Hanlık. h. , 748 haantamaa: Bir şey bekleme, beklenti içinde olma, umma. h. , 216 h. -mı, 790 haar-I: Diken. h. , 442 haar-II: Değersiz, aşağı, hor. h. bol-: Değeri gitmek, gözden düşmek, 522, 600 h. et-: 1. Hafife almak, küçümsemek. 2. Hiçe saymak, görmezden gelmek, 8, 36, 194, 396, 424, 504, 764 haarla-: Küçük düşürmek. h. -masın, 460 haarlan-: Hiçe sayılmak, görmezden gelinmek. h. -an, 220 haas: Çok, pek, daha, iyice. h. , 108, 126, 308, 342, 372, 382, 414, 420, 664, 668, 690, 712, 728, 732, 744 haasam (< haas hem): Daha da, çok da. h. , 326 haasıl: Ürün, mahsul. h. , 396, 414, 520, 616, 654, 656, 658, 660 h. -a, 664 h. -am, 658 h. -ı, 250, 396, 464, 522, 740 h. -ıñ, 38, 716 haasıllı: Velût, verimli. h. , 398 haatııra: 1. Hatır. 2. Anı, hatıra. h. , 420 h. -sın, 306 h. -sına, 256, 420 haatıırcem: Sakin, dingin, telâşsız, endişesiz. h. bol-: Sakin olmak, endişelenmemek, 256, 554, 622, 686 haatır: 1. Hatır, gönül. 2. Saygı, hürmet. h. -ı, 796 h. -ına, 106 h. -lı, 672 h. et-: Hürmet etmek, saygı göstermek, 672 haayat: Avlu, duvarla çevrilmiş bahçe. h. -(d)ı, 548 h. , 178, 558 h. -lar, 178 h. -ları, 178 h. -larıñ, 24 h. -lı, 266 haayın: Hain. h. , 766, 774, 796, 798 haayınlık: Hainlik. h. , 300 haayış: İstirham, rica, temenni. h. , 498, 702 h. -a, 534 h. -ı, 644 h. -ım, 484 h. -ıñı, 398 h. et-: Rica etmek, 112 habar: Haber. h. , 10, 168, 300, 474, 560 h. -dan, 710 h. -ı, 62, 270, 570 h. -ım, 626 h. -ıñ, 300 h. -ları, 66 habar al-: Haber almak, bilgilenmek. h. a.- , 112, 448, 646, 684, 798 habar ber-: Haber/bilgi vermek, bildirmek, bilgilendirmek. h. b.- , 58, 208, 302, 744 habarçı: Muhabir. h. , 300 h. -sı, 300 habardaar: Haberdar, haberli, bilgili. h. bol-: Haberdar olmak, bilgisi olmak, 710 habar gat-: Birine bir şey demek/söylemek. h. g.- , 698, 790 habarlı: Haberli, haberdar. h. , 62, 418 haç: Haç. h. -ından, 782 haçan: Ne zaman. h. , 112, 134, 206, 210, 326, 360, 412, 432, 446, 524, 598, 614, 686, 730, 734 h. -a, 740, 742 h. -da, 492 hak-I: 1. Doğru, gerçek, hak, hakikat. 2. Doğrusu. h. , 38, 120, 364, 476, 500, 504, 508, 590, 690, 696, 700, 716, 746, 796 h. -dır, 420 h. -ı, 300, 572, 762, 778 h. -ım, 254, 318, 480 h. -ımı, 712 h. -ımız, 762 h. -ından, 798 h. -ıñ, 62, 336 h. -ıña, 520 hak-II: Pay, ücret, hak. h. , 588 Hak-III: Allah, Hak. H. , 12, 684 hak ayt-: Doğru söylemek. h. a.- , 592, 706, 746 hakda: Bkz hakında. h. , 44, 124, 142, 196, 202, 212, 214, 218, 232, 268, 298, 314, 402, 412, 414, 424, 442, 450, 454, 490, 564, 586, 706, 718, 728, 730 h. -dır, 442 h. -akı, 124 hak heşdeksiz: Parasız pulsuz. h. h. , 686 hak hukuuk: Hak hukuk. h. h. -sız, 718 hakııkat: Hakikat, gerçek. h. , 244, 386, 714 h. -a, 300, 410, 518, 520 h. -ı, 140, 446, 620, 696, 706 hakııkı: Hakikî. h. , 78, 320, 562, 796 hakında: 1. Hakkında. 2. Konuda, konusunda. h. , 104, 208, 256, 386, 438, 442, 500, 512, 576, 644, 734, 744 h. -akı, 500 hakından çık-: Hakkından gelmek, cezasını vermek. h. ç.- , 798 hakla-: Ödemek, hakkını vermek, yerine getirmek. h. !, 212 h. -ap, 8 h. -ğın, 12 h. -sın, 30, 540 h. -yaan, 256 haklı: 1. Hak eden, haklı. 2. Lâyık. h. , 312, 412 haksız: Parasız, ücretsiz. h. , 566 hak söz: Doğru söz. h. s. , 240, 302, 306, 384, 506, 510, 576, 600, 644, 710, 794 halaal: 1. Helâl. 2. Saf, temiz. 3. Gerçek, doğru, hakikî. 4. Kanunî. h. , 30, 256, 320, 348, 504, 510, 520, 644, 664 h. -dır, 650 h. -ı, 646 h. -mı, 508 halaas: Halâs, kurtulma, kurtuluş. h. , 264, 266, 500, 794 h. edil-: Kurtarılmak, 24 h. et-: Kurtarmak, 48, 260, 348, 726, 754 halat: Elbise. h. , 604 halha: İşte. h. , 268, 324 halııpa: 1. Usta. 2. Üstat. 3. Dost, ahbap, arkadaş. h. , 72, 74, 358, 382, 668 h. -am, 300, 394, 758 h. -ama, 60 h. -anıñ, 58 h. -añ, 358 h. -sını, 692 halk: Halk. h. , 360, 500, 752 h. -a, 144, 384, 622, 696, 716, 764 h. -am, 380 h. -ı, 384 h. -ım, 14, 470, 772 h. -ıma, 470 h. -ımıñ, 60, 120, 256 h. -ında, 484 h. -ını, 422, 780 h. -ıñ, 58, 60, 62, 136, 210, 360, 416, 466, 470, 718, 796 halka: Halka, çember. h. -a, 708 h. -sın, 276, 648 h. -sına, 478 halk komissarı: Halk komiseri. h. k. , 778 hallaan at-: Sallanmak, yalpalamak. h. a.- , 450 hallaanla-: Sallanmak, yalpalamak. h. -yaan, 456 hallaanlat-: Sallamak. h. -(d)ıp, 356 halta: Çuval, torba. h. , 352 h. -amıñ, 740 h. -sını, 560 halt haltına çıda-: Harıl harıl çalışmak. h. h. ç.- , 604 halva: Helva. h. , 580 h. -anı, 578, 580 hamaala: Sanki, sözde, güya. h. , 126, 162, 422, 428, 448, 552, 600 hamaana: bkz. hamaala. h. , 542, 720, 772 hamıırmaaya: Maya, hamur mayası. h. -sı, 96 hamıır yuğur-: Hamur yoğurmak. h. y.- , 560 hammaam: Hamam. h. , 666 h. -dan, 768 hancar: Hançer. h. , 126, 146, 586 h. -ı, 576 Hanğulı: Kişi adı. H. , 656, 660, 662, 664, 666 Hanhovuz: Göl/yer adı. H. , 530, 658 hanı-I: Hani, nerede. h. , 26, 108, 186, 402, 548, 574, 582, 696, 722, 726 hanı-II: Hadi, haydi. h. , 628, 744, 770, 780, 786 Hanoy: Yer adı. H. -da, 190 hapa: Pis ve bulanık su; çirkef. h. , 450 haraaba: Enkaz, harabe, yıkıntı. h. -anı, 26 h. -lañ, 24 haraam: Haram. h. , 362 h. -mı, 508 h. bol-: Haram olmak, 28 haraap: Harap, perişan, yorgun, bitkin. h. , 596 harasaat: Fırtına. h. , 558 haray: Yardım. h. et-: Yardım etmek, 388, 764 harbıı: 1. Askerî. 2. Savaş. h. , 710, 760, 772, 784, 792 h. -dı, 704 harbıı kasam: Askerî yemin, asker yemini. h. k. , 704, 726 harç: Masraf. h. -(c)ı, 588, 658 harçlan-: Yıpranmak. h. -yaar, 346 har gulak: Eşek kulaklı. h. g. , 726 harııt: Mal. h. , 196, 226, 548 harman: Harman. h. , 36 h. -da, 128, 740 h. -ımız, 658 harp: Harf. h. -ı, 346 harsıdünyää (TDS. harsıdünyä): Aç gözlü. h. , 624 hasaa: Asa, baston. h. -lı, 10, 266, 640 h. -m, 174 hasaaba al-: Hesaba almak, hesaba katmak, dikkate almak. h. a.- , 126 hasaabat ber-: Brifing vermek, bilgi vermek. h. b.- , 60 hasaabında: Değerinde, mesabesinde. h. , 664 hasaap: Hesap. h. -(b)a, 126 h. , 124, 278 h. -da, 740 h. -dan, 80 h. et-: Hesap etmek, düşünmek, tasarlamak, 614, 788, 794 hasaapla-: Hesaplamak. h. !, 354 h. -an, 60 h. -ap, 316 hasaaplı: 1. Hesaplı, sayılı. 2. Hesaplı, ayarlı. h. , 542, 784 hasaapsız: Hesapsız, sayısız. h. , 240 hasam (< has hem): Daha da. h. , 326 hasrat: Üzüntü, keder, acı. h. -ınıñ, 572 hasratlı: Acıklı, hazin. h. , 474 hassa: Hasta. h. , 496 h. bol-: Hasta olmak, hastalanmak, 386 haşar: Pislenen kanalları/arkları temizleme işi. h. , 560 haşla-: Hırıltılı ses çıkarmak, hırıldamak. h. -dı, 600 h. -yaar, 532 hat: 1. Mektup. 2. Yazı, not, kayıt. h. , 44, 308, 396, 550, 552 h. -a, 96 h. -dan, 552 h. -ı, 22, 44, 476, 552, 742, 750 h. -ımı, 458, 490 h. -ın, 628 h. -ına, 330, 430 h. -ını, 132, 308, 778 h. -lar, 550, 552 h. -larına, 326 h. -lı, 10 hataa: Hata, kusur, yanılgı. h. , 650 h. -m, 156, 194, 196, 222 h. -mdan, 630 h. -mı, 630 h. -mızı, 158 h. -ñı, 360 h. -sı, 386 h. -sın, 508 h. et-: Hata etmek, yanılmak, 346, 396, 642 hataasız: Mutlaka, muhakkak. h. , 268 Hatamtay: Kişi adı; Hâtem-i Taî.Asıl adı, "Ebû Adî bin Abdullah bin Said" olan Hâtem-i Taî, Arap kabilelerinin büyük şahsiyetlerinden/şairlerinden biridir.Cömertliği ile meşhurdur. H. -a, 628 hatap: Havudun dayanıklı olması için, iki tarafına konulan ağaç parçaları. h. , 126 hatar-I: 1. Hiza, sıra, dizi, saf. 2. Bir arada bulunan evler, sıra sıra evler. 3. Hayvan veya taşıt dizisi; katar. h. , 68, 184, 390 h. -a, 84, 452 h. -da, 120, 182, 300, 518 h. -ı, 34 h. -ıñ, 452 h. -lar, 10 h. -lardan, 452 h. -nıñ, 722 hatar-II: Tehlike. h. , 134 hatar hatar: Sıra sıra, dizi dizi, saf saf. h. h. , 610 hatarlı: Tehlikeli. h. , 652, 714, 776 hatar-ma-hatar: Sıra sıra, saf saf, dizi dizi. h.-m.-h. , 768 hata sal-: Kaydetmek, bir yere yazmak. h. s.- , 96 hatdaa: 1. Hatta. 2. Bile. h. , 140, 424, 478, 642, 752 hat sovatsız: Cahil, bilgisiz, okuma yazması olmayan. h. s. , 194 hava: Evet, tabiî, elbette. h. , 146, 216, 262, 268, 302, 556, 590, 618, 664, 748 hayal: Hızlı değil, yavaş, ağır. h. , 200, 298, 748, 750 h. et-: Gevşek davranmak, yavaş hareket etmek, 696 hayal yöre-: Yavaş yürümek, ağır davranmak. h. y.- , 200, 450 haybat: Tehdit, göz dağı. h. , 338, 388, 728, 760 haybat at-: Çatmak, sataşmak. h. , 162, 714, 788 haybatlı: Heybetli. h. , 782 hayda-: 1. Çabuk davranmak, hızlı hareket etmek, çabuk gitmek. 2. Hızlı yürümek, koşmak. h. -ana, 376 h. -anda, 670 h. -ap, 178, 786 h. -dı, 788 h. -yaar, 84, 202 haydan hay: Çabucak, derhal, hızlıca. h. h. , 754 Haydar: Kişi adı. H. , 574, 578, 584 H. -ıñ, 578 hay diy-: Haddini bildirmek. h. d.- , 628 hayık-: 1. Çekinmek. 2. Hayret etmek, şaşırmak. h. -(ğ)yaan, 702 h. -dı, 98 hayıp: bkz. hayp. h. , 38, 300, 310, 554, 632, 734 hayır: Hayır, iyilik. h. , 66, 420 h. -mı, 508 hay(ı)r: bkz. hayır. h. -ı, 218, 290, 662 haypı gel-: Acımak. h. g.- , 358, 384, 434, 446, 500, 532, 590, 656 hayraan: 1. Şaşırma, şaşkına dönme, şaşırıp kalma. 2. Hayran. h. , 26, 292, 668, 670, 718, 724, 770, 794 h. et-: 1. Hayran etmek, büyülemek. 2. Şaşırtmak, 70, 102, 122, 172, 358, 514 h. eyle-: Hayran etmek, büyülemek, 58 hayraan gaal-: 1. Hayran kalmak, büyülenmek. 2. Şaşmak, şaşırmak. h. g.- , 172, 258 hayraan gaaldır-: Şaşırtmak, hayrete düşürmek. h. g.- , 314 haysı: Hangi. h. , 34, 76, 124, 126, 210, 276, 280, 316, 406, 432, 446, 494, 524, 582, 698, 700, 720, 744, 760, 772 h. -dır, 620 h. -ınıñ, 266, 448, 454, 456, 578, 778 h. -na, 148, 660 h. -sı, 32 haysıdır biir: Biri, birisi. h. b. , 620 hazan: Hazan, güz. h. , 722 hazan ur-: Belâya uğramak, zarar görmek. h. u.- , 672 hazan yeli: Güz mevsiminde esen şiddetli rüzgâr, hazan yeli. h. y. , 582, 798 Hazar: Deniz adı. H. , 748 H. -a, 198 H. -daakı, 174 hazıına: Hazine, define. h. , 750 h. -a, 782 h. -lı, 590, 592, 594, 602 h. -sı, 60, 336 hää (TDS. hä): Evet, ha. h. , 716, 740, 794 hääkim (TDS. häkim): Hükümdar, yurt sahibi, hakimiyet sahibi. h. , 466 h. -i, 312, 698 h. -li, 496 hääkimiyet (TDS. häkimiyet): Hakimiyet. h. -i, 720, 778 hääli (TDS. häli): Artık. h. , 720 häälihääzir: Şimdi, bu gün, hâlen, şu anda. h. , 626, 748 häälihääzirlikçe: Şimdilik. h. , 754 hääli şindi (TDS. häli şindi): Tekrar tekrar, arka arkaya, arasını kesmeden, devamlı, sık sık. h. ş. , 18, 48, 616, 656 hääsin(i) yetir-: Evet (efendim) demek. h. y.- , 132 hääsiyet (TDS. häsiyet): Huy, tabiat, karakter. h. , 284 h. -iniñ, 250 h. -lere, 344 hääy: Hey! h. , 358 hääzir (TDS. häzir): 1. Hâlen, hâlihazırda, şu anda, bu gün. 2. Az önce, demin, yeni. h. , 70, 132, 186, 192, 220, 234, 240, 262, 302, 308, 324, 350, 392, 400, 430, 436, 438, 444, 448, 452, 480, 532, 570, 572, 578, 638, 640, 650, 662, 666, 692, 698, 704, 708, 710, 726, 728, 732, 752, 754, 756, 768, 772, 774, 776, 782, 786, 788 h. -em, 168, 302, 318, 608, 698, 706, 712, 738 hebes: Abes, nafile, boşuna. h. -dir, 390 heddini bil-: Haddini bilmek. h. b.- , 522 heder: Korku, dehşet. h. et-: Korkmak, çekinmek, 764 hek: 1. Kireç. 2. Tebeşir. h. , 194 h. -li, 200 h. et-: Yerine getirmek, yapmak, uygulamak, 740 hekaayat: Olay, yaşanan/anlatılan hadise. h. , 298 h. -ını, 590 hekiim: Hekim, doktor. h. , 48, 496, 498 h. -e, 174, 496 helääk (TDS. heläk): Helâk, ölme, yok olma. h. bol-: Ölmek, helâk olmak, yok olmak, 706 h. et-: 1. Öldürmek, helâk etmek, yok etmek. 2. Boş yere çalıştırmak, eziyet etmek, azap çektirmek, 116, 614 heley: Kadın. h. , 704 hellevleş-: Birlikte sallanmak. h. -ip, 596 hem: Bile, dahi, de, da. h. , 38, 58, 64, 78, 126, 128, 140, 168, 200, 234, 262, 274, 278, 300, 332, 340, 346, 354, 360, 382, 388, 428, 430, 434, 442, 450, 454, 468, 488, 504, 518, 520, 534, 536, 538, 542, 546, 562, 566, 570, 578, 582, 606, 608, 614, 634, 638, 640, 644, 652, 662, 666, 670, 672, 674, 692, 696, 702, 706, 712, 714, 716, 722, 744, 770, 780, 796 h. -ää, 794 h. -em, 794 hemaayatlı: Himayeli, arkalı, korunan. h. , 590 hemiişe: Devamlı, daima, sürekli, hep. h. , 158, 168, 170, 186, 240, 252, 256, 344, 346, 378, 422, 432, 470, 506, 552, 560, 650, 658, 694, 704, 784, 790, 796 hemiişelik: Daimî, ebediyen, temelli. h. , 358, 636 hemle: Tehdit. h. , 760 hemle at-: Tehdit savurmak. h. a.- , 774 hemle ur-: Hücum etmek, saldırmak. h. u.- , 690 hemle ur(u)ş: Hücum etme, hücum ediş, saldırı. h. u.- , 732 hemme: 1. Herkes. 2. Her, bütün, hep. h. -(ä)ä, 32 h. -(ä)äni, 172 h. , 172, 244, 422, 466, 772, 786, 790 h. -den, 250 hemmesi: Hepsi. h. , 48, 728, 774 h. -ne, 478 h. -ni, 748 hemme taraplayın: Etraflı, etraflıca, her yönden, her bakımdan. h. t. , 658 hemraa: Yoldaş, arkadaş, dost, sırdaş. h. , 160, 284, 290, 378, 652 h. -sı, 636 h. -sıdı, 686 henek: Şaka, lâtife. h. -li, 714 h. -mi, 548 heniiz: 1. Henüz, daha, şu ana kadar. 2. Hâlâ, şu anda. h. , 560 h. -em, 22, 40, 44, 100, 168, 216, 244, 456, 508, 588, 744 heñ: Hava, melodi, nağme, güzel ses. h. , 414 h. -i, 100, 472, 686 h. -in, 568 h. -inde, 784 h. -ine, 450 h. -ini, 594 heñ çal-: Melodi/ezgi çalmak. h. ç.- , 528 hepde: Hafta. h. , 280, 770, 794 h. -de, 672 hepdelääp: Haftalarca. h. , 98, 482 her: Her, hep. h. , 12, 38, 50, 58, 60, 66, 70, 74, 82, 88, 126, 132, 144, 180, 212, 258, 264, 284, 314, 316, 322, 342, 346, 416, 420, 450, 452, 454, 480, 510, 520, 536, 562, 572, 576, 586, 596, 600, 602, 604, 658, 672, 722, 726, 754, 756, 780 h. -imizi, 50 heraan haçan: 1. Her zaman, sürekli, hep. 2. Ne zaman. h. h. , 326 herään haçan: bkz. heraan haçan. h. h. , 614, 686 her daayım: Bazen, zaman zaman, arada sırada. h. d., 794 hereket: Hareket, kıpırdı, kımıltı. h. , 134, 520 h. et-: Hareket etmek, kımıldamak, kıpırdamak, 628 her gezek: Her defa, her defasında. h. g. -de, 536 herğiiz: Aslâ, hiçbir zaman. h. , 48, 226 her haysı: Her biri. h. h. , 6, 98, 106, 756 h. h. -ınıñ, 448, 454, 456, 778 herisi: bkz. hersi. h. , 66 her kes: Herkes. h. k. , 228 h. k. -e, 692 h. k. -i, 752 h. k. -iñ, 132 herki (< her iki): Her iki. h. , 454 her kim: 1. Herkes. 2. Herhangi bir kimse. h. k. , 34, 98, 202, 394, 718 h. k. -de, 382, 426 h. k. -e, 532, 534 h. k. -i, 710 h. k. -iñ, 158, 460, 600 her kimse: 1. Herkes. 2. Hangi kişi, kim. h. k. -(ä)äniñ, 398, 636 h. k. , 696 her nääçe: Ne kadar. h. n. , 680 her sapar: Her defa. h. s. , 144 hersi: Her biri. h. , 34, 98, 394, 450, 656, 716, 788 h. -ini, 46, 192 h. -iniñ, 448, 656, 784 h. -nden, 448 heser: Heyecan, coşkunluk, coşku. h. -i, 318 heserli: Coşkulu, heyecanlı, ateşli. h. , 294, 442 hesiip: Başkalarından üstün yanları olan kimse; seçkin, mümtaz. h. -(b)em, 728 hesret: Acı, keder, elem. h. -ini, 254 h. -iñden, 26 hesretli: Kederli, hüzünlü, elemli. h. , 276, 406, 442 heycaana gel: Heyecanlanmak, duygulanmak. h. g.- , 408 heykel: Heykel. h. -in, 60 hezil: 1. İlginç, enteresan. 2. Çok iyi. 3. Zevk, haz, keyif, neşe. h. , 142, 160 h. -im, 768 hezil ber-: Neşelendirmek, keyiflendirmek, eğlendirmek. h. b.- , 394, 712 hezillik: Şenlik, neşelilik, keyiflilik. h. , 356 hezzet: Saygı, hürmet, sevgi. h. -idi, 84 h. -in, 134 hıcuv: Şevk, azim, gayret, coşku. h. , 520 h. -a, 428 h. -da, 428 h. -ı, 28, 318, 422 h. -ını, 198 h. -lar, 660 hıcuvlı: Şevkli, azimli, gayretli, coşkulu, hareketli. h. , 180, 270, 506 hıh: Eşek sürülürken söylenen söz; deh! h. , 794, 796 hıına: Kına. h. , 216 hırçını dişle-: Bir şeye canı sıkılmak, birine içerlemek, hayıflanmak. h. d.- , 580 hırçın(ı) dişle-: bkz. hırçını dişle-. h. d.- , 182 hırııdaar: 1. İstekli, talip. 2. Muhtaç, ihtiyacı olan. 3. Meraklı, hevesli, heves eden. h. , 240, 342, 344, 346, 454, 664 h. -a, 336 h. -ı, 564 h. -ın, 146 hırıın dıkıın: Hıncahınç, tıklım tıklım. h. d. -dı, 758 hırş: Kavgaya/güç gösterisine olan meyil, istek, heves. h. -ı, 98 hısırda-: Uğraşmak, çabalamk. h. -ap, 254, 262, 624 hısırdılı: Dertli, sıkıntılı. h. , 456 Hıtay: Ülke adı; Çin. H. , 714 Hıva: Yer adı; Hive. H. , 616 hıyaal: Hayal, hülya. h. , 58, 60, 158, 240, 270, 296, 550, 556, 760 h. -a, 234, 250, 440, 646, 732 h. -am, 32 h. -daakı, 82 h. -ı, 34, 56, 60, 158, 166, 178, 232, 244, 302, 350, 484, 552, 554, 558, 600, 722, 772 h. -ım, 350, 670 h. -ımda, 58, 312, 666 h. -ımıñ, 206 h. -ın, 132 h. -ında, 34, 160, 568, 756, 780 h. -ınıñ, 102 h. -ıñ, 186, 598 h. -ıñda, 186, 428, 440 h. -lar, 150, 486 h. -lara, 244 h. -ları, 770 hıyaal yüvürt-: Hayale kapılmak, hayallerin etkisi altında kalmak. h. y.- , 398 hıyaanat: Hıyanet, ihanet, hainlik. h. -lı, 212 h. et-: İhanet etmek, 362 hızmat: Hizmet. h. et-: Hizmet etmek, 144, 384, 500 hızmatçı: Hizmetçi, hizmetkâr. h. , 578 hızzıınla-: Çifte atmak, çiftelemek. h. -ap, 262 hicraan: Hicran, ayrılık. h. , 148 h. -lı, 236, 238 hicraan oodı: Ayrılık ateşi. h. oo. , 116 hiicisem (< hiiçisi hem): Hiçbirisi de. h. , 178, 180 hiiç: 1. Hiç. 2. Hiçbir zaman, aslâ. h. , 124, 128, 196, 198, 260, 318, 344, 370, 410, 418, 424, 498, 524, 582, 628, 632, 656, 712 h. -diñ, 140 hiiç bir zaat: Hiçbir şey. h. b. z. , 460 hiiç haçan: Hiçbir zaman, aslâ. h. h. , 24, 158, 254, 264, 296, 384, 420, 460, 464, 472, 504, 522, 540, 646, 650, 680, 682, 724, 748 h. h. -am, 304, 490, 504, 522, 750, 766 hiiç haysı: Hiçbiri, hiçbir. h. h. , 394, 578, 660, 716 hiiç kes: Hiç kimse, hiçbir kimse. h. k. , 30, 180, 182, 626 h. k. -e, 270 h. k. -em, 220 h. k. -iñ, 652, 762 hiiç kim: Hiç kimse, hiçbir kimse. h. k. , 6, 24, 96, 126, 262, 304, 362, 460, 630 h. k. -de, 130 h. k. -den, 140 h. k. -e, 304 h. k. -i, 680, 682 hiiç kimse: Hiç kimse, hiçbir kimse. h. k. -(ä)äniñ, 24 h. k. , 168, 210, 296, 460, 522, 626, 690 hiiç zaat: Hiçbir şey. h. z. , 132, 216, 242, 566, 650, 718, 774 hiil: 1. Şekil, biçim. 2. Çeşit, tür. h. -i, 650, 680, 750, 754 hiilbir: Değişik bir (şey). h. , 126 hiile gur-: Hile etmek, dolap çevirmek, pusu kurmak. h. g.- , 300 hiin: Böceklerin veya sürüngenlerin açtığı delik, yaşadığı yer. h. , 262 himik: Kimyacı, kimyager. h. -ler, 126 Hindi: Hindistan'dan olan, Hintli. H. , 380 hiñlen-: Mırıldanmak. h. -ip, 448 h. -mek, 688 h. -yään, 82 hiññillik (< hiññildik): Salıncak. h. , 356 hiy (< hiyç): Hiç. h. , 56, 96, 134, 218, 244, 262, 280, 282, 500, 642, 718 hocalık: Ekonomi. h. -(ğ)ı, 656 hocayın: 1. Sahip, malik. 2. (Ev) sahibi. 3. Patron. 4. Ağa, bey. h. , 300, 588, 638, 640, 724, 794, 796 h. -ı, 580 h. -ıñ, 564, 588 h. -ña, 786 hokga: Ağız. h. -sın, 566 hokkey: Hokey; bir ucu kıvrık sopalarla çayır veya buz üzerinde iki takım arasında oynanılan top oyunu. h. , 542 hol: 1. Şu, bu, o. 2. İşte. h. , 572, 646 holtum: Çuval, torba. h. -ları, 36 hoor: Zayıf, cılız, kuru. h. -dı, 686 h. bol-: Eziyet çekmek, 650 h. et-: Eziyet etmek, sıkıntı çektirmek, 750 hoorla-: Eziyet etmek, sıkıntı vermek. h. -sa, 150 h. -yaañ, 82 hoorlan-:1. Hastalanmak, güçsüzleşmek, zayıflamak. 2. Eziyet/azap çekmek. h. -an, 716 h. -dı, 360 hoortañ: Zayıf, kuru. h. , 638 hoossaar: 1. Akraba, hısım. 2. Birinin malını yöneten kimse; vasi. h. -a, 396 h. -ı, 684 h. -ıñ, 566 hoossaar çık-: Vasilik etmek, sözcülük etmek. h. ç.- , 300 hoossı (< hoossa): Dert, sıkıntı, güçlük, zorluk. h. , 542 hoov: Ey, hey! h. , 736 hopuk-: 1. Tıkanmak, nefes nefese kalmak, bunalmak, boğulmak, sıkışmak. 2. Korkmak, ürkmek, yılmak. h. -(ğ)yaan, 588 h. -(ğ)yaañ, 262 h. -dı, 584, 648 hopukdır-: Bunaltmak, boğmak. h. -yaan, 530 horan: Obur, pis boğaz. h. , 716 horaz: Horoz. h. , 716 horcun: Heybe, torba. h. -ı, 10, 12 h. -ını, 498 h. -lı, 10, 690 hor çek-: Horuldamak. h. ç.- , 392 horkuldı: Hırıltı. h. , 220 hormat: Hürmet, saygı. h. , 286, 638 h. -a, 272 h. et-: Hürmet etmek, saygı göstermek, 298 hormat goy-: Hürmet göstermek, saygı duymak. h. g.- , 228, 242, 526 hoş: 1. Hoş, iyi, güzel. 2. Tamam, peki. h. , 26, 44, 62, 150, 170, 226, 264, 284, 300, 312, 314, 328, 418, 486, 502, 644, 672, 752 h. -ı, 44 hoşaal: Memnun, mutlu. h. , 178, 244 h. bol-: Memnun olmak, mutluluk duymak, 642 hoşaamatlı: Tatlı (söz). h. , 578 hoş gaal: Hoşça kal. h. g. , 4, 6, 8, 258, 690 hoş geldiñ: Hoş geldin. h. g. , 416 hoş kelipsiz: Hoş geldiniz. h. k. , 86 hoşlaş-: Vedalaşmak. h. -ardı, 688 h. -dı, 432 h. -dık, 416, 490 h. -ıp, 304, 512 h. -ma, 474 h. -maağa, 256 hoşlaşık: Veda. h. , 284, 286, 306 hoşniyet: İyi niyet. h. , 132 hoş niyet: bkz. hoşniyet. h. n. , 784 hoşniyetli: İyi niyetli. h. , 504 hoş niyetli: bkz. hoşniyetli. h. n. , 414 hoş söz: Güzel söz. h. s. , 80, 82, 196, 216, 428, 498, 500, 716, 718 hoş yak-: Sevimli/tatlı görmek, iyi karşılamak. h. y.- , 206 hovaa: Hava (meteoroloji). h. , 532, 738, 758, 782 h. (dat.), 740 h. -da, 312, 406, 506 h. -dan, 102, 110 h. -mız, 514 h. -mızdan, 150 h. -nı, 716, 732 h. -nıñ, 40 h. -sı, 588, 666 h. -sına, 514 hovandaar: Destekçi, yardımcı, yardım eden. h. -ı, 590, 696, 796 hovaatıır: Evham, şüphe, kuşku. h. et-: Şüphelenmek, kuşkulanmak, 702, 704, 732, 780 hovla-: Şüphelenmek, kuşkulanmak, endişelenmek, endişeye kapılmak, telâşlanmak. h. -ap, 628 h. -ma, 506, 732 h. -yaan, 732 hovlı: Avlu. h. -dan, 640 h. -ımızda, 624 h. -ınıñ, 266 h. -sınıñ, 712 h. -(u)da, 722 h. -(u)dan, 638 hovluk-: Acele etmek, çabuk davranmak, telâşlanmak. h. -(ğ)yaan, 520 h. -(ğ)yaañ, 78 h. -(ğ)yaar, 520 h. !, 212 h. -dı, 258 h. -ma, 42, 732 hovp: Tehlike. h. , 780 hovsala: Endişe, evham, kuşku, şüphe. h. , 134 h. -a, 230 hovsalaa düş-: Şüphelenmek, kuşkulanmak, endişelenmek, endişeye kapılmak. h. d.- , 230 hovur: Sıcaklık, hararet, ısı. h. , 262, 734, 748 h. -ı, 258 h. -lı, 84, 738 hov(u)r: bkz. hovur. h. -ı, 244, 312 h. -undan, 176, 332 hovuz: Havuz. h. -da, 714 h. -lı, 468, 722 hödür: İkram, sunma, verme. h. -den, 504 h. edil-: İkram edilmek, sunulmak, verilmek, 504 h. et-: İkram etmek, sunmak, vermek, 504, 548, 606, 656, 670 hödürle-: İkram etmek, sunmak. h. -(ä)äp, 326, 336 h. !, 712 hökmaan: Kesinlikle, mutlakâ, muhakkak. h. , 48, 78, 214, 378, 456, 496, 510, 586, 752, 780 hökmirovaan: bkz. hökmürovaan h. , 116 hökmürovaan: 1. Efendi, bey, beyefendi. 2. Hâkim, hükmeden sözü geçen. h. , 138 höküm: 1. Emir. 2. Hüküm. h. , 388 h. -i, 736 h. -iñ, 700 h. et-: Hükmetmek, 478 hök(ü)m: bkz. höküm. h. -e, 152 h. -i, 720 h. -ünde, 500 hökümdaar: Hükümdar. h. -ı, 698, 766 hökümet (TDS. höküümet): Hükümet. h. , 134, 718, 752 h. -i, 716, 750 h. -iñ, 750, 766 hökümet başlığam (< hökümet başlığı hem): Hükümet başkanı da. h. b. , 752 hökümetsumak: Hükümet bozuntusu; hükümet görevi yapamayacak durumda olan hükümet. h. , 738 hökümli: Hakim, söz geçiren, hükmeden. h. , 466, 468, 496, 580 hörek: Yemek, yiyecek, gıda. h. -(ğ)iñ, 124 h. -(ğ)ni, 664 h. -diñ, 486 hötcet (< höçcet): İnatçı, dik kafalı, asi. h. , 166, 662 hötde gel-: Bir şeyin çaresini bulmak, üstesinden gelmek, onu yapmayı başarmak. h. g.- , 680, 792 höves: Heves, arzu, istek. h. , 112, 254, 430, 616, 794 h. -i, 172 h. -im, 142, 456 h. -iniñ, 228 h. -iñ, 524 h. et-: Heves etmek, arzulamak, istemek, 272, 414, 614, 798 hövesli: Hevesli, istekli. h. , 126, 312, 344, 346 hövür: Yoldaş, dost, arkadaş, ahbap. h. , 262, 264 h. bol-: Yoldaş olmak, 486, 566 hövürdeş: Yoldaş, dost, arkadaş, ahbap. h. , 170, 186, 290 h. -im, 622 hövürtğe: Yuva. h. -(ä)äniñ, 26 h. -sinden, 288 h. -sine, 288 Hudaay-I: Allah, Hüda. H. , 342, 388, 740, 764 H. -a, 120, 388, 440, 580, 624, 718 H. -am, 718 H. -dan, 388, 636, 738 H. -ım, 192 hudaay-II: Tanrı. h. -ıñ, 356 h. -lar, 120 hudaayaat (< hudaadaat): Allah vergisi. h. -ını, 590 hum: Büyük testi, küp. h. , 590, 592, 626 h. -a, 602 h. -ı, 498 h. -unı, 192 h. -uñ, 602 hupbat: Eziyet, sıkıntı, azap, cebir, cefa. h. -ı, 574 h. -lı, 268 hurma: Hurma. h. , 42 h. -anı, 216 h. -sı, 562 husııt: Cimri, pinti. h. -(d)a, 382 husn: Yüz, cemal, güzellik. h. -uñ, 102 hut: 1. Asıl, tam. 2. Kendi, bizzat. h. , 348, 650, 706 hut öözi: Kendi, kendisi, bizzat kendi. h. öö. , 212 huuş: 1. Şuur. 2. Baş. h. -da, 274, 328 h. -ı, 182, 746 h. -umda, 388 h. -umda mı, 484 h. -um mı, 632 h. -una, 582 huuşı gaç-: Kendini/şuurunu kaybetmek. h. g.- , 746 huuşı göç-: Aklı gitmek. h. g.- , 182 huuşuna gel-: Ayılmak, kendine gelmek. h. g.- , 582 huzuur: Karşı, ön, huzur, kat. h. -ıña, 496 hücüm: 1. Hamle, hücum, baskın, saldırı, taarruz. 2. Atılım, çaba. h. , 788 h. -e, 18, 396, 664, 768, 788 h. -i, 270 h. edil-: Hücum edilmek, saldırılmak, 594 h. et-: Hücum etmek, saldırmak, 158, 162, 556, 752, 770, 786 hücüme geç-: Saldırmak, baskın düzenlemek. h. g.- , 768 hümmetli: Bereketli, hayırlı. h. , 344 hünäär (TDS. hünär): Sanat, meslek. h. , 144, 600 h. -i, 362 h. -iñ, 140 hünäärli (TDS. hünärli): Sanatkâr, sanatı olan, hünerli. h. , 522 hünci: İnci. h. , 30, 72, 162, 322, 754 h. -(ü)ler, 274 h. -(ü)leri, 72 h. -(ü)li, 530 h. -(ü)si, 596 h. -(ü)sin, 448 hüñürdi: Homurtu. h. -si, 714 hütdük: 1. Kulübe. 2. Evceğiz, küçük ev. h. -(ğ)i, 584 h. -(ğ)iñ, 186 h. , 268, 578 h. -de, 266, 268, 270 h. -di, 646 hüüşğäärlik (TDS. hüşğärlik): Teyakkuz, uyanıklık. h. , 696 hüv: Eyvallah. h. , 224 hüvdi: Ninni. h. , 540 h. -(ü)leri, 624 h. -(ü)sini, 520, 568, 570 hüvdile-: bkz. hüvdüle-. h. !, 468 hüvdüle-: Ninni söylemek, ninni söyleyerek uyutmak. h. -(ä)än, 208 h. -(ä)äp, 568 h. -(ä)äpcik, 170 h. -yäär, 14, 612, 622 h. -yäärdi, 166 hüvve öör-: Hep birlikte kalkmak. h. , 32 hüyli: Cins, çeşit. h. -(ü)si, 734 -I- ığallı: Yağmurlu, yağışlı. ı. , 40 ığraarlı: Sözünde duran, verdiği sözü yerine getiren, vefalı. ı. , 428 ığraarsızlık: Sözünde durmama, verdiği sözü yerine getirmeme, kaypaklık, döneklik, vefasızlık. ı. , 254 ığşılda-: Hışırdamak. ı. -ap, 14, 30, 302 ığşıldaş-: Hışırdaşmak. ı. -ıp, 166 ı. -yaan, 174 ığşıldı: Hışırtı. ı. , 598 ığtıyaar: 1. İcazet, izin. 2. İhtiyar, karar. ı. , 110 ı. -ı, 714 ı. -ım, 112 ı. -ın, 178 ı. -ını, 764 ı. et-: Hükmetmek, 224 ığtıyaar ber-: İmkân tanımak, fırsat vermek. ı. b.- , 338 ıhlaas: 1. Gayret, çaba, azim. 2. İtina, özen. 2. Heves. ı. , 376, 520 ı. -ı, 202, 412, 624 ı. et-: Gayret etmek, çabalamak, 794 ıık: Rüzgâr almayan taraf, rüzgârsız taraf. ıı. -(ğ)ına, 26 ııkcat-: Yele aldırmak/vermek, rüzgârda sallamak, dalgalandırmak. ıı. -(d)ıp, 46 ııkmanda: Yersiz yurtsuz gezip duran; avare, serseri. ıı. , 566 ııncal-: Teskin olmak, yatışmak, sakinleşmek, huzura kavuşmak, rahat etmek. ıı. -ar, 476 ıı. -ıp, 490 ıı. -maz, 598 ııncalıksız: Kaygılı, rahatsız, huzursuz, bezgin, bıkkın. ıı. , 270, 554, 560 ııs: Güzel koku, rayiha, ıtır. ıı. -ı, 18, 62, 94, 272, 404 ıı. -ımı, 186 ıı. -ından, 428 ıı. -ını, 332 ıı. -ıñı, 444 ıısğa-: Koklamak. ıı. -dı, 638, 640 ıısğaş-: Koklaşmak, birlikte koklamak. ıı. -ıp, 18 ıısğat-: Koklatmak. ıı. -(d)an, 186 ııslı: Güzel kokulu. ıı. , 514 ıız: 1. İz, geri, art, arka. 2. Eser, iz. ıı. -a, 6, 70, 166, 332, 636, 700, 792 ıı. -da, 308, 426, 716 ıı. -daakını, 70 ıı. -dan, 350 ıı. -ı, 70, 106, 132, 278, 638, 712, 722, 742, 746, 796 ıı. -ıdır, 572 ıı. -ıma, 184 ıı. -ımda, 746 ıı. -ımdaakı, 70 ıı. -ın, 150, 326, 570 ıı. -ına, 12, 48, 162, 192, 222, 332, 398, 454, 532, 570, 582, 670, 714, 730, 786 ıı. -ında, 58, 624 ıı. -ından, 160, 226, 484, 498, 582, 770 ıı. -ını, 32, 202, 226, 338, 456, 524, 572 ıı. -ıñ, 122 ıı. -ıña, 226, 526, 732 ıı. -ıñda, 50 ıı. -ıñdan, 472 ıı. -ıñı, 484 ıı. -lar, 32, 344, 350 ıı. -laram, 200 ıızarla-: İzine düşmek, izini sürmek, takip etmek, arkasına düşmek, izlemek. ıı. -ap, 484 ıı. -yaan, 94 ıızçı: Birini ya da bir hayvanı izleyerek bulabilen kimse; izci. ıı. , 32 ıız gaaldır-: İz bırakmak. ıı. g.- , 202 ıızına düş-: İzine düşmek, takip etmek. ıı. d.- , 232 ıızını çal-: İzini sürmek, takip etmek. ıı. ç.- , 32, 202 ıızısüre: Ardından, peşinden. ıı. , 574 ıızla-: İzine düşmek, izini sürmek, takip etmek, arkasına düşmek, izlemek. ıı. -dım, 604 ıı. -sañ, 180 ıı. -yaañ, 744 ıızını tap-: Hataya düşmek, yanılmak. ıı. t.- , 226, 338 ıızlı ıızına: Art arda, arka arkaya, peş peşe. ıı. ıı. , 454 ıkbaal: Talih, kader, baht, ikbal. ı. , 82, 282, 528, 534, 564 ı. -a, 690 ı. -ı, 50, 64, 126, 236, 278, 366, 448, 564, 586, 730, 760 ı. -ıdı, 508 ı. -ım, 46 ı. -ımdır, 254 ı. -ımı, 436 ı. -ına, 164 ı. -ında, 136 ı. -ından, 570 ı. -ını, 126, 148, 150, 788 ı. -ınıñ, 698 ı. -ıñ, 286 ı. -ıñı, 226 ıkcam: 1. Sağlam, metin. 2. Çalışkan, gayretli, azimli, hamarat. ı. , 512, 518, 702 ı. -mı, 396 ıkırda-: Çatırdamak, kütürdemek, gıcırdamak, cayırdamak. ı. -yaar, 434 ılaalaş-: Birinin fikrine katılmak. ı. -mayaan, 278 Ilaayım: Ey Allah'ım, Rabb'im! I. , 234, 468 ılaayta: Özellikle, bilhassa. ı. , 310 ılğa-: Koşmak, koşarak yürümek. ı. !, 484 ı. -anım, 50 ı. -ap, 106, 236, 268, 716 ı. -sana, 16 ı. -yaan, 46 ı. -yaar, 104, 548 ı. -yaas, 598 ılham: İlham. ı. , 62, 64, 298, 536 ı. -dan, 146 ı. -ına, 128 ı. -ıñı, 284 ı. -larıñ, 184 ılham al-: İlham almak. ı. a.- , 144, 160 ılham ber-: İlham vermek. ı. b.- , 44, 72 ılım: İlim. ı. , 50, 306 ı. -a, 660 ıl(ı)m: bkz. ılım. ı. -ını, 362 ımğır: Engin. ı. , 198, 262 ımıklı: Kesin, mutlaka. ı. , 710 ımmat: Uyruk, tebaa. ı. -ı, 270 ımsın-: Ummak, ümitlenmek, ümit etmek. ı. -an, 576 ı. -ıp, 762 ı. -yaar, 148 ınam: 1. İtibar. 2. İtimat, güven. ı. , 162, 680, 728 ı. -a, 362 ı. -ı, 136, 214 ı. -ını, 668 ı. -lar, 718 ı. -na, 140 ı. et-: İtimat etmek, güvenmek, inanmak, 772 ınan-: İnanmak, itimat etmek, güvenmek. ı. !, 8, 36, 552, 590, 592, 734, 738, 740, 772 ı. -aay, 128, 644, 694 ı. -an, 382 ı. -dım, 116, 590 ı. -ıp, 402, 492 ı. -ma, 356 ı. -maañ, 696 ı. -madımkaam, 36 ı. -mak, 476 ı. -malı, 34 ı. -mayaan, 360 ı. -mayaañ, 356, 578 ı. -mayaar, 330, 388, 390 ı. -mazdık, 510 ı. -sañ, 688 ı. -yaa, 190, 362 ı. -yaan, 150, 316, 318, 704, 754 ı. -yaanın, 168 ı. -yaar, 318, 330 ı. -yaas, 720, 766 ınancañ: Kolay inanan, safdil. ı. bol-: Kolay inanmak, 362 ınca-: Alınmak, incinmek, kırılmak, gücenmek. ı. -masın, 234 ıncıt-: Acıtmak, incitmek, kırmak, gücendirmek. ı. -mak, 248, 364 ı. -masañ, 520 ınhaa: İşte. ı. , 732 ınkılaap: İnkılâp, devrim. ı. -(b)a, 696 ı. -(b)ıñ, 696, 792 ı. , 796 ınkılaapçı: İnkılâpçı, devrimci. ı. , 590 ınsaan: İnsan. ı. , 26, 30, 78, 140, 278, 328, 340, 380, 382, 436, 512, 566, 630, 772 ı. -a, 170, 188, 190, 340, 354, 382, 730 ı. -ı, 210, 260, 566, 644 ı. -ıñ, 150, 218 ı. -lara, 380 ı. -ları, 520 ınsaap: İnsaf, vicdan. ı. -(b)ıña, 520 ı. et-: İnsaf etmek, insaflı davranmak, 70 ınsaaplı: İnsaflı, vicdanlı. ı. , 436 ır-: 1. İkna etmek, inandırmak. 2. Geçirmek. 3. Bir işi sonuçlandırıncaya kadar bırakmamak. ı. -cak, 556 ı. -ıp, 782 ı. -maan, 268 ı. -madık, 624 ı. -sınlar, 750 ıraak: Uzak, ırak. ı. , 724 ı. -da, 794 ıran-: Sallanmak, sarsılmak, ırgalanmak. ı. -ar, 318 ı. -ıp, 712 ı. -yaa, 596 ı. -yaan, 400 ı. -yaar, 400, 456 ırañ at-: Sallanmak, sarsılmak, dengesini yitirmek. ı. a.- , 166, 450, 572, 700 ırğa: Sallanıp duran. ı. , 608 ırım: Gelenek, görenek, âdet. ı. et-: Alışkanlık hâline getirmek, âdet edinmek, 330, 332 ıs-: Hareket etmek, kıpırdanmak. ı. -macak, 532 ısğın: Güç, kuvvet, takat. ı. , 10 ı. -ı, 266 ı. -ım, 632 ı. -ınıñ, 506 ısnaat: Maskara, rezil, şerefsiz. ı. , 586 ısnaat getir-: Şerefini iki paralık etmek, rezil etmek. ı. g.- , 100, 650 ısnış-: Birbirine alışmak/ısınmak. ı. -ar, 214 ıssı: 1. Sıcak. 2. Sıcak, sevgi dolu. ı. -(a)a, 668 ı. , 588, 636, 650, 666, 668, 670, 778 ı. -da, 72, 668, 672 Issık Köl: Göl adı; Isık Göl. I. K. , 86 ışık: Işık. ı. -(ğ)am, 664 ı. -(ğ)ı, 656 ı. , 70, 184, 218, 322, 404, 434, 666, 776 ı. -lañ, 26 ı. -lar, 152, 268, 434, 654, 656 ı. -laram, 360 ı. -ları, 108, 586 ı. -lı, 68 ı. -lıdı, 324 ı. -sız, 218 ış(ı)k: bkz. ışık. ı. -(ğ)ı, 132 ışıkla-: Bir şeyin aralığından gizlice bakmak, dikizlemek. ı. -ap, 560 ı. -yaan, 460 ışıklan-: Aydınlanmak. ı. -dı, 466 ışık sal-: Işımak, ışık saçmak. ı. s.- , 156, 196, 268, 342 ışk: Aşk, sevgi. ı. -(ğ)ım, 610 ı. -(ğ)ına, 236 ı. -(ğ)ından, 364 ı. , 116 ı. -ı, 204, 446, 482, 796 ı. -ımıñ, 44 ı. -ına, 274 ı. -ında, 302 ı. -ını, 186, 650 ı. -ıñ, 118, 276, 318, 452 ı. -ıña, 48 ışk oodı: Aşk ateşi. ı. oo. , 694 ışnak: Parıltı. ı. -(ğ)ı, 282 ışnaklı: Aydınlık. ı. , 698, 700 ızaa: Ağrı, sızı. ı. -sınıñ, 688 ızaalı: Acılı, ağrılı, sızılı. ı. , 262 -İ- ibaalı: 1. Ölçülü. 2. Utangaç, çekingen, sıkılgan. i. , 134, 146, 382 iç: İç. i. , 768 i. -i, 136, 152, 170, 174, 222, 560, 574, 660, 728, 766, 774 i. -imden, 74, 132 i. -imi, 704 i. -imizden, 774 i. -in, 60 i. -inde, 12, 32, 48, 102, 122, 124, 132, 134, 148, 166, 194, 252, 260, 274, 296, 302, 316, 318, 350, 362, 396, 398, 400, 402, 436, 448, 490, 566, 570, 588, 596, 604, 668, 680, 738, 778, 780, 798 i. -indediñ, 536 i. -inden, 96, 106, 132, 208, 448, 630, 716, 742, 758, 770 i. -ine, 140, 300, 734 i. -ini, 224, 242, 550, 738 i. -iñ, 228, 262 i. -iñden, 76 i. -iñi, 56 i. -lerni, 688 iç-: İçmek. i. -ääycek, 422 i. -di, 750, 792 i. -dik, 106, 588, 602, 618 i. -diler, 316 i. -dim, 184 i. -eli, 672 i. -emook, 234 i. -en, 146, 350, 646, 692, 724 i. -ende, 534, 670 i. -enden, 354 i. -eniñiz, 662 i. -enmiş, 704 i. -enmişin, 616 i. -ensiñiz, 106 i. -er, 540 i. -erdi, 420 i. -erin, 704 i. -eris, 66 i. -ersiñ, 302 i. -ersiñiz, 752 i. -eyin, 226 i. -iñ, 324, 548 i. -ip, 320, 664, 666, 760 i. -ipdim, 72 i. -se, 576, 666, 670 i. -sem, 468 i. -señ, 42, 230 i. -señizlääñ, 656 i. -yääñ, 400 i. -yäär, 338, 448 i. -yäärin, 74, 188 içaalı: Casus, ajan. i. -ınıñ, 734 içeri: Yaşanan yer, yaşanan yerin içi, içeri. i. , 352, 666, 700 i. -iñ, 186 içer(i): bkz. içeri. i. -sinde, 390 i. -de, 530 i. -den, 684, 776 i. -ler, 152 içeriik: İçeriye. i. , 774 içği: İçki. i. , 702 içil-: İçilmek. i. -di, 702 i. -iberyäär, 626 i. -yäär, 376, 408 içinden ur-: Arkadan vurmak. i. u.- , 774 içini dök-: İçini dökmek, derdini anlatmak. i. d.- , 738 içini yak-: Çatlatmak (sabırsızlıktan). i. y.- , 60 içiş-: Birlikte/beraber içmek. i. -dik, 304 içi yan-: Kudurmak, delirmek, çıldırmak. i. y.- , 262 içmek: Kürk. i. -(ğ)i, 324 içyaan: Akrep. i. , 226 içyakan: Göz doyuran. i. , 114 iiber-: Göndermek, yollamak, sevketmek. ii. -dik, 750 ii. -en, 740, 796 ii. -erdi, 96 ii. -ip, 514 ii. -mek , 750, 754 ii. -meli, 708 ii. -yään, 22, 44 iide-: 1. Bakmak, gözetmek. 2. Araştırmak. ii. -(ä)äp, 24, 758 ii. -di, 690 ii. -dim, 758 iideğ: Beklenen, gözlenen (şey). ii. -i, 138, 170 iidili: Güzel, iyi, muntazam, mükemmel, eksizksiz, tam. ii. , 60, 334, 490, 694, 782 iiğen-: 1. Sızlanmak, yakınmak. 2. Homurdanmak, mırıldanmak, sebepsiz yere çıkışmak. ii. -ip, 336, 460 ii. -me, 44 iiğli: Hastalıklı, cılız, zayıf, güçsüz. ii. , 568, 582 ii. -si, 166 iik: İğ. ii. , 688 iil: 1. Halk. 2. Millet. 3. Elâlem, el, başkası. 4. Ülke, yurt, vatan. ii. , 12, 26, 64, 78, 132, 140, 150, 156, 170, 196, 286, 300, 340, 362, 464, 522, 526, 530, 560, 604, 606, 634, 760 ii. -ää, 76 ii. -den, 332, 476, 496, 638, 644, 670, 694, 792 ii. -e, 100, 124, 126, 136, 138, 156, 196, 224, 250, 334, 342, 376, 420, 476, 496, 500, 522, 540, 606, 662, 664, 718, 736, 784, 786 ii. -em, 318 ii. -i, 64, 84, 422, 632, 736, 776 ii. -im, 118, 766 ii. -imde, 124, 396, 682 ii. -ime, 132, 198, 240, 252, 394, 516 ii. -imiñ, 196, 374, 470 ii. -imizde, 34, 520 ii. -imize, 498 ii. -inde, 86, 730 ii. -inden, 214, 528 ii. -ine, 342 ii. -inem, 210 ii. -ini, 476, 764, 766, 800 ii. -iniñ, 380, 394, 764 ii. -iñ, 12, 28, 84, 138, 174, 212, 214, 252, 334, 340, 360, 500, 526, 650, 668, 736, 800 ii. -iñe, 340 ii. -ler, 12, 198, 402 ii. -lere, 60 ii. -lerde, 150 ii. -lerden, 60 ii. bol-: Uyuşmak, bütünleşmek, 422 iil-: İlişmek, yapışmak, tutunmak. ii. -di, 792, 794 ii. -en, 298 ii. -erdi, 428 ii. -mään, 564 ii. -mezçe, 146 ii. -se, 394 ii. -yään, 272 iilaat: Ahali, halk, insanlar. ii. , 80, 500, 586, 590, 616, 662, 760, 790 ii. -dan, 500 ii. -ıñ, 586, 658, 682 iilçi: Büyük elçi, elçi. ii. , 754, 762, 766 ii. -leri, 762 ii. -leriñ, 784 iildeş: Vatandaş, yurttaş, aynı ülkeden olan. ii. , 64 ii. -im, 780 ii. -ine, 670 iilen çalan: Uzak akraba, kökü bir ana babadan gelen akraba. ii. ç. , 642 iilençek (< iilğençek): Toka. i. -(ğ)iñ, 444 i. -den, 444 iil gün: Halk, toplum, insanlar, el gün. ii. g. -süz, 382 iimaan: İman. ii. -ı, 626, 628 ii. -ım, 130, 730 iimisalaalık: Dinçlik, sakinlik. ii. , 664 iin-: İnmek. ii. -en, 96, 478, 796 ii. -ence, 332 ii. -yää, 178, 192, 718 iincik: Baldır, bacak. ii. -(ğ)i, 574 ii. , 670 ii. -lere, 598 iinçe: İnce. ii. , 74, 682, 754 iinçe iiş: İnce iş. ii. ii. , 132 iinder-: İndirmek. ii. -di, 680 ii. -diñ, 188 iine gaana: Rahat rahat, rahatça. ii. g. , 316 iir: 1. Erken, erkenden. 2. Sabahleyin. ii. , 18, 42, 44, 46, 68, 106, 182, 216, 304, 306, 308, 376, 530, 540, 576, 580, 644, 690, 722, 776, 788 iir-: Yorulmak, bıkmak, usanmak, bezmek. ii. -en, 36, 566 ii. -mään, 418 iirde giiçde: Er geç. ii. g. , 254 iirden: 1. Erken, erkenden. 2. Sabahleyin. ii. , 86, 104, 112, 224, 286, 348, 420, 484, 572, 592, 636, 650, 734, 768, 790 ii. -em, 498, 552 iirğinsiz: Durup dinlenmeden, aralıksız, sürekli. ii. , 132, 454, 662 iiriz-: Rahatsız etmek, huzursuz etmek. ii. -di mi, 228 iir u giiç: Er geç. ii. u. g. , 748 iis: bkz. ııs. ii. -in, 786 ii. -inden, 588 ii. -li, 588 iiş: İş, çalışma. ii. , 10, 32, 100, 126, 200, 250, 338, 358, 384, 392, 468, 498, 556, 558, 564, 570, 654, 686, 720, 758 ii. -de, 66, 396, 516, 630 ii. -den, 306, 566, 672, 794 ii. -e, 74, 100, 158, 216, 272, 310, 340, 348, 392, 500, 552, 582, 622, 634, 646, 656, 658, 662, 672, 692, 708, 710, 724 ii. -i, 100, 144, 184, 216, 338, 388, 454, 490, 522, 582, 662, 664, 724 ii. -idir, 740 ii. -im, 210, 332, 714, 736 ii. -imde, 388 ii. -imden-ää, 554 ii. -imem, 482 ii. -imiz, 58, 120 ii. -in, 94, 672 ii. -inde, 470 ii. -ine, 80, 296, 394, 702, 796 ii. -ini, 318, 672 ii. -iniñ, 102 ii. -iñ, 226, 306, 508, 556, 752, 772, 790, 796 ii. -iñe, 668 ii. -iñi, 238, 340, 702 ii. -ler, 126, 244, 750 iiş-: Örmek. ii. -ip, 600 iişaan: Din adamı, imam. ii. , 720, 722 iişçi: İşçi. ii. , 96, 466, 566, 588, 710, 764, 770 ii. -di, 682 ii. -iñ, 692 ii. -ler, 590, 700 ii. -si, 466, 592 iiş düş-: İş düşmek, birinin iş yapması gerekmek. ii. d.- , 342 iişe gir-: İşe girmek. ii. g.- , 310 iişğäär (TDS. iişğär): Çalışan, iş yapan, memur. ii. -iñ, 138 iişhaan: bkz. iişaan. ii. -ımız, 610 iişik: 1. Kapı. 2. Eşik. ii. -(ğ)e, 584 ii. -(ğ)i, 418 ii. , 700 ii. -de, 682 iişle-: Çalışmak. ii. -(ä)än, 490 ii. -(ä)äp, 668, 688 ii. !, 250, 418 ii. -di, 688 ii. -diñ, 300, 622 ii. -määnkää, 570 ii. -mek, 418 ii. -mesek, 670 ii. -yään, 590 ii. -yääñ, 130 ii. -yäärdim, 60 iişler gayt-: İşler kötü gitmek, yapılan işler sonuçsuz kalmak. ii. g.- , 126 iişlet-: Çalıştırmak. ii. -di, 646 ii. -meğem, 388 iişli: İşli, işi olan, çalışan. ii. , 132 ii. -ini, 250 ii. -iniñ, 128 iiş salış-: Birlikte iş yapmak, beraber çalışmak. ii. s.- , 388 iişsiz: İşsiz, işsiz güçsüz, başıboş. ii. , 136, 564, 570 ii. -leriñ, 704 iiş stolı: Çalışma masası. ii. s. , 444 ikatyook: Guguk (kuş). i. , 212, 272 iki: İki. i. -(ä)ä, 192, 592 i. , 40, 84, 104, 106, 108, 114, 122, 148, 150, 220, 226, 258, 260, 272, 278, 302, 348, 362, 400, 404, 452, 472, 490, 494, 518, 522, 526, 550, 576, 578, 584, 594, 596, 598, 604, 624, 638, 644, 658, 660, 662, 672, 710, 718, 736, 750, 756, 758, 766, 798 i. -ce, 436, 438 i. -den, 760 i. -imiz, 66, 70, 128, 158, 242, 274, 412, 440, 480, 490, 568, 624, 646 i. -imize, 244 i. -imizem, 276 i. -imizi, 82 i. -imiziñ, 296, 480 i. -iñiz, 644, 662 i. -iñize, 424 i. -si, 104, 106, 108, 260, 470, 494, 594, 656, 666, 688 i. -sinde, 84 i. -sine, 134 i. -sinem, 566, 656 i. -siniñ, 656 iki dilli: İki yüzlü, münafık, riyakâr. i. d. , 306 iki gezek: İki kere/defa. i. g. , 70, 322, 416, 420 iki köpük: İki kapik (para). i. k. , 436, 438 ikilik: İki puan, iki (öğrenci notu). i. , 286 ikinci: İkinci. i. , 398, 712 ikinci gezek: İkinci defa. i. g. , 502 ikindiin: İkindi sonu, akşam suları, grup vakti. i. -ler, 256, 778 ikindiinaara: İkindi vakti, ikindi olduğu zaman. i. , 400, 402 ikirciñli: Kararsız, ikircikli. i. , 436 ikisem (< ikisi hem): İkisi de. i. , 104, 106, 114, 128, 130, 494, 656 iki yaana elevre-: Ne yapacağını şaşırmak, çaresiz kalmak. i. y. e.- , 788 iki yoola: İki defa, iki kere. i. y. , 58 iki yüz: İki yüz. i. y. , 398 iki yüzli: İki yüzlü, münafık, riyakâr. i. y. , 306 ileri: 1. İleri, ön. 2. Güney. i. , 38, 574, 744 i. -iñ, 714 iler(i): bkz. ileri. i. -de, 68, 658 i. -ki, 308, 314, 640, 756 i. -si, 44 i. -sinde, 350 ilik: Düğme. i. -(ğ)ini, 184 i. -siz, 94 ilki: 1. Önce, ilk. 2. İlk defa. 3. Öncelikle, her şeyden önce. i. , 32, 34, 72, 86, 98, 214, 286, 302, 372, 386, 430, 480, 510, 538, 574, 580, 664, 678, 682, 708, 710, 742, 750, 752 ilkibaada: Öncelikle, önce, başta. i. , 98 ilki gezek: İlk defa. i. g. , 288 ilkinci: Birinci, ilk. i. , 30, 72, 188, 490, 378, 560, 608 ilkinci gezek: İlk defa. i. g. , 292, 710 ilkinci sapar: İlk defa. i. s. , 694 imperiya: İmparatorluk. i. , 750 i. -a, 780 i. -am, 750 i. -añ, 732, 750 incir: İncir. i. -i, 562 in-dää: bkz. ind-ää. i.-d. , 548 ind-ää (< indi-ää): Artık. i.-ää. , 480 indem (< indi hem): Şimdi de, şimdiyse, artık. i. , 550, 620, 720, 738 indi: 1. Şimdi, şu anda, bu gün, hâlâ. 2. Bundan böyle, artık. i. , 14, 16, 30, 34, 36, 44, 64, 66, 68, 74, 82, 126, 130, 138, 140, 152, 168, 186, 188, 216, 220, 224, 226, 232, 236, 240, 248, 260, 274, 276, 284, 292, 296, 310, 314, 342, 356, 364, 404, 406, 438, 476, 486, 490, 510, 512, 514, 524, 536, 540, 542, 548, 552, 564, 570, 580, 582, 588, 614, 594, 632, 636, 640, 642, 646, 672, 684, 686, 692, 694, 698, 700, 726, 728, 730, 732, 734, 736, 738, 740, 742, 744, 746, 748, 752, 756, 760, 762, 764, 766, 768, 770, 772, 774, 776, 778, 780, 782, 784, 786, 788, 790, 794, 796, 800 i. -mi, 74 indibiir (< indiberi): Bari bu gün, bari şimdi. i. , 328, 330 indiki: Gelecek, gelecekteki, ilerideki, önümüzdeki. i. , 48, 206, 702, 730 indikile: Artık, bundan böyle, gelecekte. i. , 48 ine: İşte. i. , 48, 106, 362, 430, 548, 620, 642, 698, 772 iner: Epeyce büyümüş erkek deve yavrusu. i. , 12, 260, 364, 392, 560 i. -im, 308 i. -ler, 364 i. -lerdedi, 120 ini: Bir kimsenin kendinden küçük olana hitap ederken kullandığı kelime; kardeş. i. , 798 i. -lerim, 646 i. -m, 306, 314, 326, 386, 420, 572, 586, 644, 646, 662, 720, 742 i. -me, 36, 190 i. -si, 708 in(i): bkz. ini. i. -ciğim, 422 injener: Mühendis. i. , 706, 708 i. -em, 706 i. -i, 706 i. -iñ, 728 injenersumak: Mühendis bozuntusu. i. , 706 inkäär (TDS. inkär): İnkâr, ret. i. et-: İnkâr etmek, reddetmek, 376, 378 institut: Enstitü. i. , 656 inşallaasa: İnşallah. i. , 574 intizaar: Gözü yolda olan, bekleyen. i. , 72, 110, 142, 406, 476, 488, 560 i. -ı, 38 iñ: En (kendisinden sonra gelen kelimenin anlamını güçlendirir). i. , 30, 38, 60, 94, 214, 266, 286, 298, 340, 382, 386, 424, 426, 428, 478, 508, 578, 600, 614, 634, 642, 660, 664, 688, 712, 722, 728, 754, 778 iñ bolmaanda: Daha sonra, sonra. i. b. , 156, 196, 392 iñkiis: Kuşku, şüphe, endişe. i. -e, 550, 552 i. -ini, 554 iñkiise git-: Kuşkulanmak, endişeye kapılmak. i. g.- , 550 iñle-: İnlemek. i. -(ä)äp, 66 i. -di, 262 i. -yään, 262 i. -yäär, 200 İñlis: Millet adı; İngiliz. İ. , 34, 738, 748, 760, 762, 766, 780, 784, 796, 798 İ. -den, 786 İ. -e, 748, 752, 754 İ. -iñ, 738, 754, 758, 764 İ. -leriñ, 748, 780 iññe: İğne. i. , 684 i. -sini, 668 iñrik: Güneş batıp karanlığın çökmeye başladığı an, akşamleyin havanın kararma vakti, alacakaranlık. i. , 752 irkil-: Uyuklamak, uyumak. i. -ip, 62 i. -medik, 10 isle: İster, isterse. i. , 712 isle-: İstemek, dilemek, arzu etmek. i. -(ä)än, 174 i. -(ä)änime, 116 i. -(ä)äp, 380 i. -di, 374, 384, 404, 506 i. -dikçe, 562 i. -men, 110 i. -meseñ, 740 i. -meyään, 212 i. -mez, 340 i. -se, 636 i. -señ, 158, 242 i. -señiz, 82, 324 i. -yään, 396 i. -yäär, 414 isleğ: İstek, dilek, arzu, heves. i. -i, 414, 500, 762 i. -iñ, 662 i. -mi, 58 isleğli: İstekli, arzulu, hevesli. i. , 82 isle... isle...: İster... ister... . i. i. , 24, 94, 128, 646 isle... isle... isle...: İster... ister... isterse... . i. i .i. , 98 islen-: İstenmek, arzu edilmek, heves edilmek. i. -di, 112 ispolkom: Yürütme kurulu/komitesi. i. -a, 268 işdää (TDS. işdä): İştah. i. , 188 i. -ñ-ää, 660 i. -ler, 576 işdääli (TDS. işdäli): İştahlı. i. , 658 iştää: bkz. işdää. i. , 498, 636, 772, 784 it: Köpek, it. i. , 534, 566, 588 i. -e, 234 i. -em, 450, 522 i. -i, 522, 614, 686 i. -inden, 686 i. -ini, 638 i. -iñ, 522, 566 i. -li, 638 i. -misiñ, 626 it-: İtmek, iteklemek. i. -ende, 584 İtalmaz: Kişi adı. İ. , 686, 688, 746, 764, 770 itek çomak: Güç belâ, zar zor, düşe kalka. i. ç. , 746 iter-: Uzaklaştırmak, kovmak, sürmek. i. -en, 702 itlik: İtlik. i. -(ğ)ini, 522 İvan: Kişi adı. İ. , 684, 718 İ. -am, 690 İ. -ı, 688, 690 İvan Ağa: Kişi adı. İ. A. , 722 İvan Kalleniçenko: Kişi adı. İ. K. -onı, 778 İvan Karanda: Kişi adı. İ. K. , 692, 694, 762, 770, 798 İ. K. -anıñ, 692, 696 İvan Tsibizov: Kişi adı. İ. T, 692 İ. T. -dan, 784 iy-: Yemek, yeme işi. i. !, 260 i. -cek, 638 i. -di, 78, 578, 642 i. -dik, 626, 628 i. -dim, 384 i. -en, 66, 212, 498, 566, 638, 640, 662 i. -enimiz, 624 i. -enmiş, 498 i. -erdi, 686 i. -eris, 576 i. -eyin, 558 i. -ip, 124, 420, 564, 638 i. -ipdir, 500 i. -määnem, 98 i. -määyin, 318 i. -medik, 340 i. -mediñ, 644 i. -mez, 94 i. -sem, 418 i. -señ, 644 i. -sin, 498 i. -sin mi, 582 i. -yää, 658 i. -yääni, 300 i. -yääñ, 574 i. -yäär, 272 iydir-: Yedirmek, doyurmak. i. -yäär, 692 iyil-: Yenilmek. i. -ääyse, 642 i. -medik, 526 i. -yäär, 498 iyiş-: Birlikte/beraber yemek. i. -ip, 424 iymit: Yiyecek, gıda. i. , 272 iyn-: bkz. iin-. i. -di, 574 i. -ip, 592 i. -sin, 12 iyul: Temmuz. i. , 738 i. -da, 778 i. -dan, 778 i. -ıñ, 734 iyun: Haziran. i. , 88 -J- jurnal: Dergi. j. , 620 -K- kaada: Kaide, kural, prensip, ilke. k. , 242, 302, 472, 646 k. -sı, 250 k. -sına, 426 kaağız: Kâğıt. k. , 144, 166, 192, 234, 444, 460, 702 k. -a, 44, 378, 672 k. -da, 538 k. -dadıñ, 538 k. -dan, 186 k. -ı, 44 k. -ımda, 240 kaağız bukca: Kese kağıdı. k. b. , 454 kaaka: Baba, peder. k. , 96, 222, 224, 282 k. -lar, 34 k. -m, 136, 188, 256, 372, 420, 746 k. -mı, 324 k. -mıñ, 136, 186 k. -ñ, 136, 226 k. -sı, 112, 324, 550, 552, 702 kaamat: Boy, endam. k. -ı, 170, 532 kaanuun: Kanun, yasa. k. , 426, 632, 734 k. -ı, 30, 426, 478, 480, 538, 752 kaapır: Kâfir, gâvur. k. , 722 k. -lara, 720 kaapıya: Kafiye. k. -a, 144 kaarı: Kur'an'ı ezbere okumasını bilen; hafız (çoğunlukla kör hafız hakkında). k. , 298, 736, 744, 746 kaayıl: Razı. k. , 158, 230, 534 k. -sıñ, 284 k. bol-: Razı olmak, 520, 668, 686, 788 kabinet: 1. Çalışma odası. 2. Makam odası. 3. Kabine. k. , 140 k. -den, 356 k. -iniñ, 656 kabuul: Kabul. k. eyle-: Kabul etmek, 800 k. et-: Kabul etmek, 360, 614 kabuulhaana: Kabul salonu. k. -a, 748 kabuul köşük: Kabul köşkü. k. k. , 734 kadet: Çarlık Rusya'sında askerî lise öğrencisi. k. -leriñ, 738 kak: Çölde çukur yerlere biriken yağmur suyu, su birikintisi. k. , 494 kak-: 1. Kakmak, çarpmak, vurmak. 2. Çalmak, tıklatmak (kapı). k. !, 486 k. -aaysa, 338 k. -an, 738 k. -ara, 640 k. -arsıñ, 578 k. -dı, 204, 274, 304, 506, 582, 638, 640 k. -ıp, 142, 228, 264, 430, 492, 738, 756, 782 k. -ıpdır, 620, 776 k. -ma, 108, 476 k. -mağı, 780 k. -sam, 108 k. -yaan, 626 kaka-: Suyu çekilmek, kurumaya başlamak. k. -ap, 602, 788 kakabaş: Başına buyruk. k. , 700 kakıl-: Çalınmak (zil vb.). k. -dı, 126 kakış: Çalış (kapı). k. -ın, 644 kakışdır-: Çırpıp temizlemek. k. -ıp, 618 kalp: Kalp, gönül, yürek. k. -(b)a, 294 k. -(b)ı, 110, 118, 170, 212, 354, 448, 528 k. -(b)ım, 280, 282 k. -(b)ıma, 82, 110, 222 k. -(b)ımda, 286, 434, 524 k. -(b)ımı, 220 k. -(b)ımıñ, 214, 292, 294 k. -(b)ına, 380 k. -(b)ında, 210, 514, 550, 554, 586 k. -(b)ını, 192, 362 k. -(b)ınıñ, 470 k. -(b)ıñ, 320 k. -(b)ıña, 458, 508 k. -(b)ıñdan, 146 k. -(b)ıñı, 336, 536, 580 k. -(b)ıñız, 490 k. -(b)lı, 162 kanaağat: Kanaat, sabır. k. et-: Kanaat etmek, sabretmek, 556 kanal: Kanal. k. , 32, 610 k. -ıñ, 302 kantura (< kontora): Büro, yazıhane. k. -a, 548 kapasa: Kafes. k. -dan, 568 kapital: Sermaye. k. -ıñ, 696 kapitan: Yüzbaşı. k. , 700, 702, 712, 714, 728, 748, 750, 752 kapron: Triko. k. , 188 karaam: 1. Hileli. 2. Hile, aldatma. k. , 568, 630, 634, 664 k. -mı, 508 k. et-: Hile yapmak, 638 karaamçıl: Hilekâr, düzenbaz, kazıkçı. k. , 612 karaar-I: Karar. k. -a, 110, 296, 700 k. -ı, 656, 664 k. -ımız, 760 karaar-II: Sabır, takat. k. -ı, 770 k. -ım, 198 k. -ımız, 670 karaara gel-: Belli bir sonuca ulaşmak, karar vermek. k. g.- , 110, 296, 700 Karanda: Kişi adı. K. , 770 K. -anı, 780 K. -lara, 692 Karpat Dağları: Dağ adı. K. D. , 614, 800 kart: İskambil, iskambil kâğıdı. k. -ını, 100 karta: 1. Harita. 2. Ekili alan. k. -a, 768, 770 k. -amızda, 560 k. -anı, 774 k. -anıñ, 750, 754 k. -da, 594 k. -sı, 748 k. -sın, 660 karton: Karton, mukavva. k. , 146 Karun: Kişi adı; Hz. Musa (a.s.)'nın peygamberliği sırasında yaşamış, malı ile gururlanarak haddini aşmış ve zekâtını vermediği için çok kötü dururma düşmüş olan kimse. K. , 624, 632 K. -ıñ, 632 karz al-: Borç almak. k. a.- , 212 kasam: Yemin, ant. k. , 256, 728 k. -a, 704, 708 k. -dan, 760 k. et-: Yemin etmek, 18, 254, 440, 730, 760 Kaspi: Deniz adı; Hazar. K. , 122, 586 K. -den, 42 Kaspili: Hazar Denizi'nin kıyısında yaşayan; Hazarlı. K. , 34 kast: Kasıt, kötü niyet, hıyanet, birinin aleyhinde olma. k. -ıdı, 742 k. -ımı, 632 k. -ına, 134, 208 k. -ında, 588 k. -ından, 24, 98, 776 k. edil-: Kastedilmek, el uzatılmak, tecavüz edilmek, 698, 792 k. et-: Kastetmek, el uzatmak, tecavüz etmek, 226, 500, 528, 704, 756 kaş: Düşman. k. , 630 k. -ını, 568 kaşla- (< garşıla-): Karşılamak. k. -dı, 56 katdından çıkar-: Zıvanadan çıkarmak, çok sinirlendirmek. k. ç.- , 178 katra: Damla. k. , 582 Kavkaz: Bölge adı; Kafkasya. K. -da, 588 kää (TDS. kä): Kâh, bazen. k. 26, 38, 48, 80, 82, 114, 160, 256, 258, 262, 284, 300, 344, 382, 622, 694 kääbääm: Canım, sevgili. k. , 8, 554 kääbe (TDS. käbe): Sevgili (anne). k. -si, 568 k. -sin, 136, 214 kääbir (TDS. käbir): Bazı. k. , 532, 534, 598, 710 kääbiiri (TDS. käbiiri): Bazısı, bazıları. k. -iniñ, 778 käädi (TDS. kädi): Kabak. k. -(ä)ä, 456 k. si, 574 kääl (TDS. käl): Dere. k. -iñ, 738 käämahal (TDS. kämahal): 1. Bazen, bazı vakit. 2. Bir zaman, bir vakit. k. , 360, 422 k. -lar, 234, 446 käämiil (TDS. kämiil): Kâmil, olgun. k. -, 210, 540 käämiillik (TDS. kämiillik): Kâmillik, olgunluk. k. -(ğ)e, 394 kään (TDS. kän): Çok, fazla. k. , 62, 82, 84, 94, 120, 126, 132, 136, 140, 146, 162, 172, 206, 210, 216, 238, 262, 266, 268, 292, 304, 310, 312, 316, 320, 328, 344, 354, 362, 364, 404, 418, 450, 468, 482, 486, 490, 498, 520, 530, 538, 542, 562, 564, 566, 568, 576, 578, 580, 586, 590, 592, 594, 600, 602, 606, 612, 622, 624, 630, 632, 634, 636, 658, 662, 694, 696, 708, 710, 718, 720, 722, 738, 746, 750, 758, 764, 768, 790, 794, 798, 800 k. -de, 382 k. -di, 36, 694 k. -dir, 284, 558 k. -em, 512 käär (TDS. kär): 1. Meslek. 2. İş, vazife, görev. 3. Sanat. k. , 342, 522, 600 k. -e, 12, 310, 362 k. -i, 34, 100, 132, 692 k. -im, 130 k. -iñ, 140, 600, 642 k. -iñi, 310 k. et-: Etkilemek, tesir etmek, 18, 354 käärdeş (TDS. kärdeş): Meslektaş. k. -iniñ, 594 käärende (TDS. kärende): Kira. k. -sine, 578 kääse (TDS. käse): Kâse, bardak. k. -(ä)ä, 70, 778 k. -(ä)äni, 410, 670, 738, 740 k. , 108, 136, 316 k. -de, 82, 618 k. -ler, 410 k. -li, 670 k. -sini, 598 kääsele- (TDS. käsele-): Dilimlemek (kavun, karpuz vb.). k. -di, 642 kääsi (TDS. käsi): Bazısı. k. , 284, 394 k. -ini, 132 k. -n, 132 kääşğä (TDS. käşğä): Keşke. k. , 280, 332, 746 kääşir (TDS. käşir): Havuç. k. , 566, 624 kääte (TDS. käte): Bazen, zaman zaman, arada sırada. k. , 10, 24, 34, 46, 82, 110, 112, 116, 132, 136, 158, 180, 182, 186, 214, 220, 258, 270, 290, 294, 298, 332, 336, 344, 348, 354, 372, 374, 384, 390, 420, 442, 448, 456, 460, 480, 490, 514, 540, 574, 580, 586, 600, 604, 606, 624, 626, 628, 636, 712, 746, 770 kääyerde (TDS. käyerde): Bazı yerlerde, yer yer. k. , 416 kää yerde: bkz. kääyerde. k. y. , 776 kääyin- (TDS. käyin-): Sızlanmak, yakınmak, yanmak. k. -di, 768 k. -erdi, 460 k. -ip, 266 k. -se, 598 kääyinç (TDS. käyinç): Ceza. k. -(c)em, 126 kebaap: Kebap. k. , 506 kebelek: Kelebek. k. , 294, 296, 534, 736 kebşiirleyci: Kaynakçı. k. , 28 kebze: Sırt, arka. k. -de, 150 k. -sinde, 574 k. -sine, 668 keç: İnatçı, dik kafalı, söz dinlemez, ters. k. -(c)iñe, 224 k. , 36, 612 keçe: Keçe. k. , 390, 446 keçe bas-: Keçe yuvarlamak, keçe bulamak. k. b.- , 746 keçpelek: Kara baht, kara yazı. k. -(ğ)i, 64 kel: Kel, saçı dökülmüş. k. , 568 kel-: Gelmek. k. -ipsiz, 86 kelaam: Söz. k. -ı, 576 kelem: Lahana. k. -cik, 624 kelesañ: Enayi, şapşal. k. -lar, 152 kelle: Baş, kelle, kafa. k. -(ä)äme, 786 k. , 792 k. -si, 508 k. -sinde, 34 kelleyalañaç: Başı açık. k. , 192 keltekçe: Gocuk, mont. k. -li, 792 k. -si, 138 kem: 1. Az, eksik, noksan. 2. Fena, kötü. k. , 298, 434, 656, 690 k. -em, 754 k. -i, 222, 548, 618, 756 k. -ini, 210 k. -mişim, 556 k. -siz, 600, 692 kem-: 1. Tenzilât yapmak, indirimde bulunmak, fiyatını azaltmak/düşürmek. 2.Azaltmak, kısmak. k. -cek, 580 k. -sek, 664 kemaal: Kemal, yetişme, olgunlaşma. k. -a, 330, 684 kemaala gel-: Gelişmek, yetişmek, büyümek, olgunlaşmak. k. g.- , 330, 684 kemaal tap-: Olgunluğa erişmek, olgunlaşmak. k. t.- , 454 kemçilik: Eksiklik, yetersizlik. k. , 394 kement: Kement, kalın ip. k. -(d)e, 48 kemendir: bkz. komandir. k. , 738 k. -e, 738 kemer: 1. Kemer. 2. Çevre. k. -i, 88, 308, 488 k. -ni, 700 Kemine: Kişi adı; XIX. yüzyılda yaşamış ve hiciv türünde yazdığı şiirlerle meşhur olmuş bir Türkmen şairi. K. , 136 K. -de, 64 kem kääs (TDS. kem käs): Biraz, azıcık, birazcık, az buçuk. k. k. -inden, 640 kem kem: Peyderpey, azar azar, yavaş yavaş. k. k. , 286 kem kemden: Ağır ağır, yavaş yavaş. k. k. , 434 kemmağal: Garip, fakir, yoksul. k. -a, 138 kempaay: Arka taraf, arka, geri, sırt. k. -na, 716 kempir: Yaşlı kadın. k. , 106, 548 k. -i, 734 kemsin-: 1. Gücenmek, darılmak, kırılmak. 2. Alçalmak, bayağılaşmak. k. -dik, 510 k. -ip, 266 k. -yään, 10 kenaar: 1. Kıyı, kenar. 2. Sahil, kıyı, yalı. k. , 16, 122, 784 k. -a, 16, 18, 74, 86, 148, 160, 168, 356, 358, 400, 528, 596 k. -da, 120, 150, 166, 168, 530, 600, 636, 694 k. -dan, 588 k. -ı, 164, 736, 782 k. -ına, 122, 594 k. -ında, 164, 586, 594, 640 k. -ından, 310 k. -ınıñ, 206 kendir: Kendir, kenevir. k. , 574 kendirik: Muşamba. k. , 186 kepe-: Kurumak. k. -(ä)än, 98 k. -medik, 168 kepbe: Muntazam yapılmamış ev, evceğiz, çardak. k. -(ä)äñ, 682 k. -(ä)äñiziñ, 578 k. , 730 k. -de, 188 k. -si, 772 kepderi: Güvercin. k. -(ä)ä, 378 k. , 14, 728, 734 k. -im, 16, 734 kepen: Kefen. k. , 566 k. -li, 568 ker: Sağır. k. , 650 k. -dir, 224 k. -mi, 770 keraamat: Mucize. k. , 264, 306 k. -a, 264 keraamatlı: 1. Mukaddes, kutsal. 2. Kutlu. 3. Mucizeli. k. , 18, 238, 606 keremli: Merhametli, şefkatli. k. , 70 Kerenski: Kişi adı. K. , 726 K. -iñ, 716 kerep: Tuzak. k. -den, 298 k. -ler, 298 kerep sal-: Tuzak kurmak. k. s.- , 298 kereşmeli: Nazlı, cilveli, işveli, edalı. k. , 430 kerkaav: Akça ağaç, isfendan. k. -larıñ, 322 kerpiç: Tuğla. k. , 34, 492, 566 k. -den, 624 kersen: 1. Ağaçtan oyularak yapılan büyük çanak/tabak. 2. Çukur. k. , 146 k. -den, 448 k. -denem, 38 k. -e, 530 k. -i, 192 kert-: Kertmek, kertik açmak. k. -ip, 60 kerven: 1. Kervan. 2. Katar. k. , 468, 588 k. -e, 588 k. -i, 592, 700 k. -ini, 214 k. -iniñ, 560 kervenbaşı: Kervana kılavuzluk eden kimse; kervan başı. k. , 32 k. -ıñ, 590 kervensaray: Han, kervansaray. k. , 614 kes-: Kesmek. k. !, 716 k. -di, 262, 712, 768 k. -diñ, 508 k. -er, 558 k. -er mi, 718 k. -ip, 96, 148, 150, 284, 478 k. -ipdir, 500 k. -mään, 14 k. -mek, 706, 728 k. -se, 572 k. -sin, 572 k. -yään, 442 k. -yäändir, 342 kesbi käär (TDS. kesbi kär): Meslek, iş. k. k. , 642 kesdir-: Kestirmek. k. -ääyme, 254 kese: 1. Yatay, yan. 2. Dış, dışarı. 3. Boydan boya, büsbütün. k. -(ä)äñden, 240 k. -den, 354 k. -sinden, 182, 184, 304 kesek: Katılaşmış toprak parçası, kesek, tezek. k. , 354, 728, 754 k. -leri, 618 k. -leriñ, 24 keseki: Yabancı. k. , 738 kesel: Hastalık, illet, maraz. k. -i, 708 k. -inden, 420 k. bol-: Hasta olmak, hastalanmak, 494 keselbent: Yatalak. k. -(d)i, 500 k. , 754 keser-: Uzanmak. k. -en, 782 kesğinli: Çok şiddetli. k. , 696 kesil-: Kesilmek. k. -di, 196, 290 k. -yäär, 660 kesir: Israrlı. k. , 336, 750, 782 kesirlik: Serkeşlik, baş kaldırma, kafa tutma, direnme. k. , 662 kesp: Meslek. k. -(b)in, 688 keş: Ark. k. -lerden, 316 k. -lere, 36 k. -lerem, 476 k. -leri, 670 keşde: İşleme, nakış, dantel, örgü. k. , 670 k. -ler, 484 k. -si, 648 keşde çek-: Nakışlamak, nakış işlemek. k. ç.- , 604 keşdeli: Nakışlı, işlemeli. k. , 16, 86, 648 keşp: 1. Yüz. 2. Görünüş. k. -(b)i, 18, 70 k. -(b)inde, 642 k. -(b)ine, 312 k. -(b)ini, 514 k. -(b)iñden, 238 k. -(b)iñi, 240 keşte: bkz. keşde. k. , 56 ketde: Büyük işte çalışan, ileri gelen, başkan, önder. k. , 138, 140 keteni: Kadın elbiseliği için elde dokunan kumaş, keten. k. -iñ, 16 ketta rahmet (< Özbekçe "kättä rähmät"): Çok teşekkür. k. r. , 316 keyer-: Etrafına/çevresine bakınmak. k. -ip, 654 keyercekle-: Etrafına/çevresine bakınmak. k. -(ä)äp, 108, 534, 542 keyik: Ceylan. k. , 204, 518, 522, 542, 654 keyip ber- (< keyp ber-): Keyiflendirmek, mutlu etmek, gülüştürmek. k. b.- , 670 keyip çek- (< keyp çek-): Hoş vakit geçirmek, eğlenmek. k. ç.- , 594 Keymir: Kişi adı. K. -iñ, 192 Keymir Kör: Kişi adı. K. K. -üñ, 6 keyp: Keyif, neşe, sefa, zevk. k. -i,